De VS moeten Iran strengere sancties opleggen

In alle voorgaande eeuwen hebben westerse diplomaten voortdurend het eigen pragmatisme geprojecteerd op hun ideologische tegenstanders. Ze gingen er meestal van uit dat onze vijanden door hetzelfde soort overwegingen werden gedreven als de meeste regimes. Ze namen aan dat economische belangen zouden prevaleren boven ideologie en religie, dat bedachtzame berekening en staatsmanschap het zouden winnen van grootheidswaanzin.

Zo gingen ze er ook van uit dat de wereldleiders in 1914 niet zo dom zouden zijn ons vanuit nationalistische hartstocht in een wereldoorlog te storten; dat Hitler niet zo gek zou zijn een Tweede Wereldoorlog te beginnen; dat islamitische radicalen niet echt hun regio naar de 12de eeuw wilden terugsturen; dat de soennieten en sjiieten nooit zouden toestaan dat hun sektarische strijd tot een catastrofale confrontatie zou leiden.

De regering-Obama is nu ook weer met zo'n projectie bezig. Ze gokken erop dat Iran kan veranderen in een normaal regime dat meer waarde hecht aan het bruto binnenlands product dan aan ideologie en religie en dus pragmatisch zal handelen.

De onderhandelingen over het Iraanse kernenergieprogramma gaan niet alleen over centrifuges, maar ook over de toekomst van het Midden-Oosten. President Obama wil Iran opnemen in het internationale economische en diplomatieke systeem. Met een akkoord over kernraketten en het opheffen van de sancties zou Iran weer de natuurlijke partner van Amerika in deze regio kunnen worden. Het land heeft een goed opgeleide middenklasse die welvaart op prijs stelt en niet overdreven anti-Amerikaans is. Een betere integratie met de rest van de wereld zou een steun in de rug zijn voor gematigde Iraniërs en democratische tendensen versterken.

Wanneer Iran eenmaal in het mondiaal systeem zou zijn verweven, zou het Hezbollah en Hamas kunnen intomen en meewerken aan oplossingen voor Gaza, Irak en Syrië. Er zou dan een stabieler evenwicht tussen de belangrijkste machten zijn. In ruil voor dat goede mondiale burgerschap zou Iran rijker worden en meer invloed hebben.

Om deze ontspanning te bewerkstelligen moet Obama een overeenkomst over kerntechnologie hebben. Hij heeft daarvoor al een reeks opzienbarende offers gebracht. In 2012 bezwoer hij nog dat hij Iran geen enkel kernprogramma zou toestaan. Dat werd nog eens geschraagd door zes resoluties van de Veiligheidsraad. Maar als de geruchten over de nu op handen zijnde deal kloppen, heeft Obama dat beleid laten varen. Dan zou Iran duizenden centrifuges mogen hebben en zouden alle beperkingen op het Iraanse kernenergieprogramma binnen een jaar of tien worden opgeheven. Volgens sommige berichten komt er geen beperking op de ballistische raketten en hoeft Iran niet op te houden zich te bewapenen. Het controleren en afdwingen van de afspraken daarover wordt afhankelijk van een inspectiesysteem dat tot nu toe weliswaar heeft gewerkt, maar niet onfeilbaar is gebleken.

Intussen zijn de VS op de tenen van een aantal oudere bondgenoten zoals Israël, Saoedi-Arabië en Egypte gaan staan. De kans bestaat dat deze rivalen van Iran zich genoodzaakt voelen hun eigen kernwapenprogramma's te beginnen, waarmee we in een nucleaire bewapeningswedloop terecht zouden komen. Het zou allemaal nog verdedigbaar zijn als Iran inderdaad bereid zou zijn van kamp te wisselen, als religie en ideologie geen rol zouden spelen in de overwegingen van het regime. Maar waarom heeft Iran al een generatie lang een internationale paria willen zijn? Waarom financiert Iran terroristische groepen en probeert het landen als Jemen en Marokko te destabiliseren? Het zou kunnen dat de leiders van Iran echt geloven wat ze zeggen, dat ze echt zo apocalyptisch gemotiveerd, paranoïde en dogmatisch anti-Amerikaans zijn als hun uitspraken doen vermoeden. Willen we dan echt dat Iran een kernwapenmacht wordt?

Als de Iraanse leiders menen wat ze zeggen, zou het beleid van de VS juist het tegendeel moeten zijn van wat het nu is. In plaats van Iran in de armen te sluiten en rijker te maken, zouden de sancties nog strenger moeten worden om het land nog meer te isoleren en te verzwakken. In plaats van kernwapencapaciteit te accepteren, zou het uitroeien van die capaciteit weer hoofddoel van het beleid moeten worden. In plaats van het bondgenootschap met Iran, dat tegen het zere been is van Saoedi-Arabië, Egypte en Israël, zouden de VS moeten werken aan een regionale strategie om de relaties met die historische bondgenoten te versterken.

Vertaling: Leo Reijnen © NYT

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden