De vrouw op nummer twee is er voor de sier en voor de stemmen

DEN HAAG - Vrouwen die hoog genoteerd stonden op de kandidatenlijsten van de politieke partijen zijn veelal gepasseerd bij het verdelen van de posten. Dat blijkt nu in de fracties de kaarten geschud zijn.

Maxime Verhagen en Ank Bijleveld Beeld anp

Nogal wat vrouwen lijken te worden gebruikt als token woman, een uit Amerika afkomstige benaming voor wat vroeger excuus-Truus heette. De nummer 2 op een lijst is vrijwel altijd vrouw, maar blijkt bijna nooit de echte nummer twee in de hiërarchie van een partij.

Sprekend voorbeeld is Ank Bijleveld, nummer twee op de CDA-lijst. Wie schoof er door toen lijsttrekker Jan Peter Balkenende ermee ophield? Niet Ank, maar de als drie geplaatste Maxime Verhagen. Wie ging er mee onderhandelen met Wilders en Rutte? Niet Ank, ook niet de als vierde geplaatste Marja van Bijsterveldt, maar de als vijfde geplaatste Ab Klink. Pas toen die vertrok, mocht Ank aanschuiven.
Dan de VVD. De nummers een, twee en drie gaan in het kabinet. Werd Jeanine Hennis-Plasschaert (4) de nieuwe fractieleider? Nee hoor, ze komt zelfs niet in het fractiebestuur. Stef Blok (5) gaat die kar trekken. Daarbij zij aangetekend dat Anouchka van Miltenburg (12) vicefractievoorzitter wordt. En de nummer twee van de VVD-lijst, Edith Schippers, gaat het kabinet in.

Albayrak
Bij de PvdA stond Nebahat Albayrak op 2, net als in 2006. Destijds achter Wouter Bos. Toch werd ze geen minister, maar staatssecretaris. Toen Bos vertrok volgde niet zij hem op, maar Job Cohen.

Inmiddels zijn de kaarten geschud en Albayrak komt zelfs niet in het fractiebestuur. De op één na meest prestigieuze functie van vicefractievoorzitter gaat niet naar oud-fractieleider Mariëtte Hamer (4) maar naar de nummer vijf, Jeroen Dijsselbloem.

In de vorige periode telde de Tweede kamer nog vijf vrouwelijke fractieleiders, nu nog maar twee: Marianne Thieme van de Partij van de Dieren en Femke Halsema van GroenLinks. Bij beide partijen is ook de nummer twee vrouw. Een blik op de lijst van GroenLinks leert dat daar de excuus-Truus lang geleden is afgeschaft; liefst zes van de eerste tien zijn vrouw.

De SGP doet natuurlijk in het geheel niet aan vrouwen. De ChristenUnie wel. Van de vijf Kamerleden zijn de heren Rouvoet (1), Slob (2) en Voordewind (4) respectievelijk fractievoorzitter, plaatsevervangend fractievoorzitter en vice-fractievoorzitter. De dames Esmé Wiegman (3) en Cynthia Ortega-Martijn (5) hebben er kennelijk genoeg aan om gewoon zichzelf en Kamerlid te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden