De 'vriendelijke knipoog' van het moslimfeminisme

'Kunnen vrouwen volgens de islam vrij en intellectueel zijn?' Een paar honderd vrouwen en een kluitje mannen in kleermakerszit bijeen in Amsterdams cultureel centrum....

De vrouwen applaudisseren. Een paar honderd vrouwen en een kluitje mannen zitten zaterdagavond in kleermakerszit of met opgetrokken knieën op kussentjes in politiek cultureel centrum De Balie in Amsterdam. Die is getransformeerd tot 'vrouwenmoskee'. Gewoonlijk zitten de mannen in het centrale deel van de moskee en de vrouwen in een zijkamer, veelal achter het gordijn.

Vanavond zitten zij vooraan. Hier bepalen zij hoe zij hun geloof beleven, aldus schrijfster Nahed Selim in De Vrouwenmoskee, voorgedragen door de 'imama'.

'Het gebruiken van het vrouwelijke lichaam als behuizing voor de familie-eer heeft menige vrouw het leven gekost en anderen het bestaan vergiftigd', vervolgt zij. 'Het volstaat niet meer, lieve moslimman, dat je vrouw, je dochter of je zuster een onbesproken naam en reputatie heeft, zodat jij je eervol kunt voelen en gerespecteerd weet door anderen.'

De preek luidt het begin in van Zina (schoonheid), een driejarige serie over de emancipatie van islamitische vrouwen georganiseerd door De Balie en het instituut voor multiculturele ontwikkeling Forum. Zo staat er een blinddate-show op het programma en theater over huiselijk geweld.

De vrouwenmoskee is volgens de organisatie een 'vriendelijke knipoog', een kunstproject, wat niet wil zeggen dat het geen ernstig thema betreft. Sterker, het werd hoog tijd dat het moslimfeminisme in Nederland leven wordt ingeblazen, meent bezoekster Suaad Abdulrehman. 'Kunnen vrouwen volgens de islam vrij en intellectueel zijn? Daar moeten we het over hebben', zegt de arts.

'Eindelijk een positief geluid', zegt Zohra Azzouz, een van de weinige aanwezigen die een hoofddoek dragen. 'Gesluierd zijn houdt niet in dat je niet vrij bent. Voor mij betekent moslimfeminisme dat ik bewust dingen doe en niet omdat anderen dat willen.'

Op de eerste Zina-avond is een voorhoede aanwezig. Hoog opgeleiden, vrouwenorganisaties en politici zijn van de partij. VVD'er Frits Bolkestein - met plastic hoezen over zijn schoenen in plaats van op kousenvoeten zoals de rest van het publiek - is er ook. Ayaan Hirsi Ali zou eveneens komen, maar zegde af.

Dat is maar goed ook, vinden sommigen, want zij zou een stempel op de avond hebben gedrukt. Het is juist belangrijk dat er een alternatief is voor Hirsi Ali, zegt Abdulrehman. Haar vriendin Sabra Bano: 'We moeten zichtbaar maken dat er ook moslimvrouwen zijn die op een andere manier vechten tegen de radicale islam.'

Zo'n rolmodel is de islamitische feministe Nawal el Saadawi, zeggen zij. De 74-jarige schrijfster uit Egypte geeft voor het eerst sinds tien jaar een lezing in Nederland. De levenslustige professor roept de vrouwen in De Balie op de 'geest te ontsluieren'.

Omdat El Sadaawi in Egypte wordt bedreigd en sommigen het project aanstootgevend kunnen vinden, is er beveiliging ingehuurd. Maar het blijft rustig. Het enige akkefietje betreft een wijkagent die de posters van de vrouwenmoskee weghaalde omdat hij dacht dat die provocerend waren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden