Bellen overde stikstofcrisis

De vraag is niet óf, maar waar we geen 130 meer mogen rijden

Oud-minister Johan Remkes presenteert woensdagmiddag een lijst kortetermijnoplossingen voor de stikstofcrisis. Mogen we straks echt geen 130 meer rijden? We bellen met verslaggever Yvonne Hofs, die het dossier volgt voor de Volkskrant. 

Verkeer raast over de A27 bij Amelisweerd, de rechter verbood de verbreding van deze snelweg op dit punt. Stikstof is het argument.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Vandaag is de grote dag!

‘Nou, dat lijkt me wat overdreven. Dit is het eerste advies van Johan Remkes en zijn commissie: een quickfix, waarin hij met snelle oplossingen komt voor de duizenden bouwprojecten die vanwege de stikstofproblemen stilliggen. Over ruim een halfjaar komt hij met een tweede advies, waarin hij oplossingen schetst voor de lange termijn.’

Waar draait deze stikstofcrisis ook alweer om?

‘Voor de zomer oordeelde de Raad van State dat Nederland zich niet aan de Europese stikstofregels houdt. Het punt is dat officiële natuurgebieden beschermd moeten worden tegen schadelijke hoeveelheden stikstof. Komen er in de buurt van zo’n Natura 2000-gebied activiteiten bij die stikstof produceren, dan moet die uitstoot gecompenseerd worden. Bij de aanleg van een weg moet bijvoorbeeld een boer worden uitgekocht. Dan blijft de stikstofuitstoot gelijk.’

En daar hield Nederland zich niet aan.

‘Nee. Hier bestond een systeem, waarbij je op krediet stikstof kon uitstoten. Dan zeiden ze bijvoorbeeld: we leggen nu een weg aan, maar in de toekomst komen er schonere auto’s, dus dan komt het wel goed. Ze rekenden vaak veel te optimistisch. Uiteindelijk nam de stikstofuitstoot toe.’

Door de uitspraak van de Raad van State liggen achttienduizend bouwprojecten stil.

‘Nederland is een klein land. Megastallen, woonwijken en wegen liggen vaak dicht bij natuurgebieden. Daar zijn er ook wel veel van. LTO Nederland, de ondernemers- en werkgeversorganisatie voor de agrarische en tuinbouwsector, spreekt een beetje denigrerend over ‘hagelslag’. Ze zouden veel van die natuurgebieden liever opheffen. Veel boeren vinden het ook belachelijk dat ze door bloemetjes, plantjes, of zeggekorfslakken niet mogen uitbreiden.’ 

Vandaag om half 6 presenteert Remkes zijn eerste advies. Een deel is al uitgelekt: de maximumsnelheid moet omlaag, de veestapel moet inkrimpen.

‘Dat vond ik enorm open deuren. Het verkeer en de veeteelt zijn de grootste uitstoters. Logisch dat daar iets moet gebeuren. Ik vraag me vooral af hoe specifiek het advies van de commissie gaat worden, of ze echt gaan zeggen op welke snelwegen de snelheid omlaag moet. Dat is toch wat je wil weten.’

Levert dat veel op, de snelheid van 130 naar 100 kilometer per uur?

‘Dat scheelt wel, ja. Zeker op de korte termijn is daar veel te halen, want het is makkelijker om de snelheid te verlagen dan om het aantal varkens terug te brengen. Maar uiteindelijk zal ook dat moeten gebeuren. De veehouderij produceert 70 procent van alle stikstof.’

En sneuvelen er nog natuurgebieden?

‘Voor sommigen is dat de ideale oplossing. Ook werkgeversorganisatie VNO-NCW wijst op de beperkte ruimte in Nederland. Ze vinden de economie en de woningbouw belangrijker. Maar ik verwacht niet dat Remkes zal adviseren natuurgebieden te schrappen.’

Het kabinet moet straks besluiten welke adviezen ze overnemen. Gaat dat nog voor problemen in de coalitie zorgen? VVD’ers willen graag 130 rijden, het CDA is er voor de boeren, D66 geeft meer om het klimaat.

‘Ik denk dat het meevalt, zeker met dit eerste advies. Alle partijen hebben er belang bij dat dit snel wordt opgelost. En deze coalitie heeft al bewezen meningsverschillen te kunnen overbruggen. Ze zullen wel tot een compromis komen.’

En wanneer kunnen we dan weer lekker bouwen?

‘Ik geloof dat het kabinet over een week met een reactie komt. Er is wel haast bij.’

Wat is er allemaal gebeurt met de ‘stikstofcrisis'?

Wat is stikstof? Hoe schadelijk is het? En vier andere vragen om het stikstofdebat te begrijpen
De Raad van State oordeelde eerder dit jaar dat projecten die door hun nieuwe uitstoot van stikstof de neerslag daarvan op een natuurgebied verhogen, voortaan niet zomaar zijn toegestaan. Sindsdien liggen veel bouwplannen in Nederland stil. In de politiek gaan stemmen op om de veestapel te beperken. Hoe schadelijk is stikstof eigenlijk? Zes vragen.

Terwijl Nederland lijkt stil te vallen, zoekt het kabinet zonder plan B een uitweg uit de stikstofimpasse
Het stikstofbesluit van de Raad van State heeft een bureaucratische kortsluiting veroorzaakt. Nieuwe projecten – van wegverbredingen tot extra stallen, van woningbouw tot windparken – kunnen voorlopig fluiten naar een vergunning. Hoe kon het kabinet zich zo laten overvallen?

Met het stikstofbesluit naar de rechter: welke evenementen wankelen?
Inwoners van Terschelling kregen dankzij het ‘stikstofbesluit’ van de Raad van State de annulering van dancefestival Eilân gedaan. Veel andere projecten liggen nu stil. Hoe ver reikt de macht van bezorgde burgers?  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden