De vormgever die de laptop draagbaar heeft gemaakt

Hij was niet de uitvinder van de laptop, maar vormgever Bill Moggridge was wel bepalend voor het uiterlijk van de moderne draagbare computer.

JOOST PIJPKER

Vormgeving was in de ogen van industrieel vormgever Bill Moggridge veel meer dan esthetiek. Met een fraai en verfijnd ontwerp was een product voor de Brit geenszins af; zijn creaties moesten vooral handzaam en gemakkelijk te gebruiken zijn. Moggridge, die zaterdag op 69-jarige leeftijd in San Francisco aan de gevolgen van kanker overleed, zag ontwerpen naar eigen zeggen dan ook veel meer als 'het oplossen van problemen'.

'Ik ben dol op zoiets ongecompliceerds als een paperclip, omdat het een probleem zo degelijk oplost met zo min mogelijk materiaal', zei hij vorig jaar in Smithsonian Magazine. Ook de lepel zag hij als het toppunt van vormgeving. 'Het maakt zo handig gebruik van een veelvoud aan zintuigen: het uiterlijk, de balans, het gevoel als je hem opraapt en de sensatie wanneer hij je lippen raakt en je de inhoud proeft.'

Vaak werd de vormgever aangewezen als de uitvinder van de laptop. Ten onrechte, want de door hem ontworpen 'GRiD Compass' kwam pas uit in april 1982, ruim een jaar nadat Adam Osborne met de 'Osborne 1' de eerste commercieel succesvolle draagbare computer lanceerde. Maar onbegrijpelijk is de veel gemaakte vergissing niet, aangezien de ideeën van Moggridge na dertig jaar de vorm van de moderne laptop nog altijd voor een belangrijk deel bepalen.

Tot de introductie van de Compass waren draagbare computers nauwelijks een 'laptop' te noemen. Met de omvang van een forse naaimachine en een gewicht van bijna 11 kilo was de Osborne 1 nog een vedergewicht. Andere mobiele computers, zoals die van IBM, wogen minimaal het dubbele. De Compass was daarentegen niet groter dan een halve aktekoffer en woog minder dan 5 kilo.

Niet alleen wat betreft omvang en gewicht was het ontwerp van Moggridge baanbrekend: het was de eerste computer die ook openging als een aktekoffer. Bovendien was de GRiD Compass - die bij introductie bijna 8.200 dollar koste (6.400 euro) - dankzij een uiterst stevige behuizing het toonbeeld van degelijkheid, zowel qua bouw als qua ontwerp. Door de degelijke achterkant van het opklapscherm werd zowel monitor als toetsenbord beschermd wanneer de computer was dichtgeklapt. Mede daardoor is de Compass volgens Time Magazine nog altijd een van de meest invloedrijke producten in de geschiedenis van de computer.

Door de hoge prijs en de specialistische programmatuur werd de door Moggridge ontworpen computer overigens nauwelijks gebruikt door consumenten. Veel populairder was de Compass bij de Amerikaanse ruimtevaartdienst NASA, die het model in 1985 meenam in de space-shuttle Discovery, als eerste laptop de ruimte in.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden