De voorraad rechters raakt op

Een passender locatie had de kiescommissie van Palm Beach niet kunnen kiezen voor het tellen van de stemmen. De commissie heeft haar toevlucht gezocht in het emergency operations center waar de autoriteiten zich normaal voorbereiden op een naderende orkaan....

Zelfs onder de drie leden van de canvassing committee woedt een klein stormpje. Voor het oog van tientallen cameraploegen ruziën de drie commissieleden op een podium voor het betonnen gebouw over de vraag of er moet worden doorgegaan met het handmatig hertellen van de stemmen.

De 'sunshine law' van Florida schrijft voor dat de commissie in het openbaar moet vergaderen. Wegens plaatsgebrek is de zitting nu naar buiten verplaatst.

Maar ook al zitten ze in de volle zon, de commissieleden tasten verward rond in het duister. Voordat ze goed en wel kunnen beginnen, staat een advocaat van de Republikeinen op die eist dat de Democrate Carol Roberts uit de commissie wordt verwijderd. Ze zou met de stembiljetten hebben geknoeid. Dat verzoek wordt verworpen, maar daarmee begint het gekibbel pas.

De voorzitter van de commissie oppert dat het weinig zin heeft met de telling door te gaan, omdat een rechter uit Palm Beach nog uitspraak moet doen over de vraag welke stembiljetten mogen worden meegeteld. Ook de biljetten met een 'deukje'?

Het journalistenvolk kijkt er niet meer van op. Na dagen vol juridisch gehakketak zijn alle technische termen om te bepalen hoever de gaatjes in het stembiljet zijn doorgedrukt - 'deukjes', 'deurtjes', 'zwanger' of 'hangend' - gesneden koek voor hen.

De juridisch adviseur van de kiescommissie wijst erop dat er voor het Hooggerechtshof van Florida twee spoedzaken spelen over de vraag of de handmatige hertellingen überhaupt toelaatbaar zijn. Zolang het Hof geen uitspraak heeft gedaan, zou doorgaan met tellen onwettig zijn .

Roberts houdt het been stijf. Zij wil dat het tellen doorgaat. De voorzitter aarzelt en het derde lid, Theresa LaPorte, zwijgt. Zij is waarschijnlijk de ongelukkigste vrouw van Amerika: de ontwerpster van het omstreden 'vlinder-stembiljet' dat zoveel verwarring heeft gezaaid in Palm Beach. Maar uiteindelijk moet Roberts toch het onderspit delven: de commissie besluit de gerechtelijk uitspraken af te wachten.

Een paar kilometer verderop is het een komen en gaan van advocaten bij het gerechtshof van West Palm Beach . Haast niemand kan bijhouden hoeveel rechtszaken hier dienen over de nasleep van de verkiezingen. Er lopen een paar zaken van ontevreden kiezers die een nieuwe stemming in PalmBeach eisen, een rechter buigt zich over de 'deukjes'-kwestie en dan dreigt er nog een zaak van Democraten die de kiescommissie willen dwingen door te gaan met het hertellen van stemmen.

Iedereen doet iedereen een rechtszaak aan en iedere dag rukken de strijdende partijen zwaarder advocatengeschut aan. De befaamde Newyorkse advocaat Alan Dershowitz is naar Palm Beach gekomen om het op te nemen voor de kiezers die een herstemming willen. Een ander juridisch zwaargewicht, Theodore Olsen, vertegenwoordigt gouverneur Bush, terwijl de Democraten David Boies, de kwelgeest van Microsoft, hebben ingehuurd om vice-president Gore door het juridische doolhof naar het Witte Huis te loodsen.

'Wij Amerikanen houden van juridische gevechten', geeft William Merkle toe. 'Hoe dat komt? Te veel hebzucht en te veel advocaten', zegt hij lachend, want als advocaat in Palm Beach houdt hij er zelf een dikbelegde boterham aan over. Maar als Republikein vindt hij dat de Democraten nu toch te ver gaan. 'Zij misbruiken de rechter om te proberen de verkiezingen te stelen', zegt hij. 'De wet is duidelijk: je mag één keer stemmen. Als je je vergist, heb je pech gehad. Die mensen die nu een nieuwe stemming eisen, hebben geen poot om op te staan.'

Lewis Fleurimont, een zwarte monteur, kan de juridische gevechten al lang niet meer volgen. 'Het begint wel erg ingewikkeld te worden', verzucht hij. Toch vindt hij het positief dat het gevecht om de uitslag van de verkiezingen nu voor de rechter wordt uitgevochten. 'Wat moeten we anders doen om ons recht te krijgen? Alle stemmen moeten worden meegeteld', zegt hij.

Maar ook in de rechters blijkt lang niet iedereen vertrouwen te hebben; uiteindelijk zijn die ook vaak op politieke gronden gekozen of benoemd. 'De Democraten proberen het zo te spelen dat ze Democratische rechters krijgen', klaagt Jorge Delgado, een Cubaanse balling voor wie het al vaststaat dat George Bush de verkiezingen heeft gewonnen.

Ook voor de rechters zelf is het een probleem. In Palm Beach hebben al zes rechters zich teruggetrokken uit de rechtszaak over de herstemming. Als het zo doorgaat, is de voorraad op en komt er misschien een rechter van buiten.

Maar advocaat Merkle vraagt zich af of dat veel zal helpen. 'Ik zou mezelf ook terugtrekken, als ik rechter was', zegt hij. 'Iedereen heeft hier wel een mening over. Je bent Republikein of je bent Democraat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden