De Volkskrant tv-selectie voor donderdag 8 februari

Elke dag tipt de redactie van de Volkskrant de beste programma's en films op televisie. Dit moet u vandaag zien.

Michael Fassbender en Chiwetel Ejiofor in 12 Years a Slave. Beeld Milwaukee Journal Sentinel

Rambam

NPO 3, 21.00 uur
Hoe worden ouderen misleid door bedrijven? Dat is de onderzoeksvraag van Rambam, dat undercover gaat bij bedrijven die met gewiekste trucs producten verkopen aan senioren. Rambam krijgt hulp van politicus Henk Krol.

Studio Sportwinter

NPO 1, 21.30 uur
Start van de dagelijkse talkshow van de NOS over de Olympische Winterspelen, met presentator Henry Schut en vaste tafelgast Erben Wennemars. In hun studio in het Zuid-Koreaanse Olympic Park ontvangen zij de hoofdrolspelers van de Spelen.

3Doc: Nao 't Zuuje

NPO 3, 21.45 uur
In deze documentaire volgt Rob Hodselmans op de voet hoe de droom van de Venlose tv-presentator Lex Uiting in 2017 uitkwam: hij werd Prins Carnaval van zijn stad. Wat maakt carnaval de Limburgers zo dierbaar?

Floortje

NPO 1, 22.20 uur
Floortje Dessing reist af naar het afgelegen Kikori in Papoea-Nieuw-Guinea, waar de Nederlandse arts Floris van den Berg en zijn vriendin Jorieke in het ziekenhuis medische hulp bieden aan de lokale bevolking.

Het uur van de wolf: Bill Viola

NPO 2, 23.20 uur
In 2004 kreeg videokunstenaar Bill Viola de opdracht in St. Paul's Cathedral in Londen twee permanente videoinstallaties te plaatsen die fungeren als altaarstukken. Hoe brengt Viola oud en nieuw samen?

Classic Albums: Pet Sounds

Canvas, 23.50 uur
Wouldn't it be nice, Sloop John B en God Only Knows zijn slechts enkele van de beroemde liedjes op het legendarische Pet Sounds van The Beach Boys uit 1966. Brian Wilson en zijn collega's vertellen hoe zij de plaat maakten.

12 Years a Slave

Net 5, 20.30 - 23.15 uur
Het is een schrijnend, maar ook enigszins dubbelzinnig moment in 12 Years a Slave: de scène waarin de gekidnapte en als slaaf verkochte Solomon Northup met andere slaven op het veld de spiritual Roll Jordan, Roll zingt. Het 18de-eeuwse lied werd onder slaven populair omdat het, verpakt als christelijk gezang, een geheime oproep tot ontsnappen bevatte. Wanneer Northup (Chiwetel Ejiofor) zich in de film bij het koor voegt, aanvankelijk schoorvoetend maar steeds krachtiger en verbetener zingend, lijkt hij ondanks de helse omstandigheden waarin hij verkeert, in de woorden dan ook iets van kracht te hervinden.

Doordat regisseur Steve McQueen de scène grotendeels in één lang shot giet, de camera gericht op Northups gepijnigde, lange tijd in het niets starende gezicht, kun je alles ook precies andersom interpreteren. Terwijl hij in het slaafvrije Noorden van Amerika een respectabel burgerbestaan leidde, maakt Northup zichzelf al zingend duidelijk dat dat oude leven helemaal voorbij is; dat hij ook het laatste restje hoop op hereniging met zijn gezin moeten laten varen. Door met de andere slaven mee te zingen, wordt Northup definitief een van hen.

Lees verder onder het filmfragment.

Er klinkt veel muziek in deze vaak ondraaglijk gruwelijke verfilming van Northups memoires uit 1853. Het knallen van de zweep wordt met verschillende spirituals afgewisseld. Omdat pas na de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) werd begonnen met het noteren van de muziek van de slaven en veel spirituals mettertijd zijn verloren gegaan, moesten die soms speciaal voor 12 Years a Slave worden verzonnen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het indrukwekkende My Lord Sunshine, dat in de film wordt gezongen bij het kappen van suikerriet.

Componist Nicholas Britell, die ook de door Northup gespeelde vioolstukken arrangeerde, liet zich bij het componeren van de spirituals zowel door bijbelse teksten inspireren als door bestaande liederen en het ritme van het kappen. Het resultaat klinkt overrompelend authentiek en maakt veel meer indruk dan de vaak wat opdringerige soundtrack die Hans Zimmer voor 12 Years a Slave schreef.

American History X

Net 5, 23.15 - 01.35 uur
Een jongen ligt in bed en hoort zijn broer en diens vriendin druk bezig in de aangrenzende slaapkamer; wij krijgen het te zien. Maar ook hoort hij hoe buiten iemand hun auto probeert te stelen. Dat laatste laat hij zijn broer weten. Die pakt een pistool en gaat in onderbroek, zodat we duidelijk het getatoeëerde hakenkruis op zijn borst kunnen zien, naar buiten. Daar schiet hij twee van de drie zwarte dieven met weinig tegenzin neer.

Deze openings-flashback blijkt een typerende scène voor American History X, dat soms verzuipt in (beeld)retoriek. Maar evenzo grijpt het drama, met Edward Norton als tot inkeer gekomen neonazi die zijn idolate broertje (Edward Furlong) op het rechte pad tracht te houden, je bij de keel.

Edward Norton in American History X.

De film groeide uit tot cultklassieker, maar kwam ook symbool te staan voor een van de donkerste perioden in het leven van regisseur Tony Kaye. Een conflict tussen de filmmaker, hoofdrolspeler Norton en studio New Line Cinema had als resultaat dat Kaye geen zeggenschap meer had over de laatst gemonteerde versie van de film. Tevergeefs probeerde hij zijn naam van de credits te verwijderen. Een naamsverandering (Alan Smithee, Humpty Dumpty) werd geweigerd, Kaye raakte in een depressie en klom pas in 2011 uit het dal met zijn fraaie docentendrama Detachment.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.