ProfielMichel Wuyts

De Vlaamse stem van het wielrennen moet zijn kaartenbak opbergen

Wielercommentator Michel Wuyts is sinds 1993 in dienst bij de Belgische publieke omroep VRT. Beeld ID/Photoagency
Wielercommentator Michel Wuyts is sinds 1993 in dienst bij de Belgische publieke omroep VRT.Beeld ID/Photoagency

Met het gedwongen pensioen van ‘wielerpaus’ Michel Wuyts verdwijnt een bak aan kennis en bloemrijk taalgebruik van de Belgische televisie.

Honderden reacties kreeg hij naar eigen zeggen. Van mensen op straat die hem spontaan aanklampten (‘Michel, dit kán toch niet’) tot een opbeurend berichtje van de Belgische premier De Croo.

Maar helpen doet het niet. Michel Wuyts (64) is bezig aan zijn laatste Tour de France. De Vlaamse wielercommentator, de stem van de koers, van élke koers, moet verplicht met pensioen van zijn werkgever, de publieke omroep VRT. ‘Wat moet er van ons worden nu hij er niet meer is?’, vraagt Het Laatste Nieuws zich af. Een protestmars in Brussel is op z’n plaats, meent Humo half grappend.

Lange tijd combineerde Wuyts zijn baan als schooldirecteur in Diest met die van freelance wielerverslaggever. Tót er in 1993 bij de VRT een vacature vrijkwam. Al snel werd hij een vertrouwde stem in de Belgische huiskamer.

Tchaikovsky

Wuyts dankt zijn populariteit aan een aantal zaken. Zijn bloemrijke taalgebruik is er een van. ‘Bezingt hij Aleksandr Vlasov, dan hoor je de violen van Tchaikovsky’, schreef HLN. Ook zijn encyclopedische kennis van het wielrennen wordt geroemd. Maar het is toch vooral de samenwerking met co-commentator en oud-prof José De Cauwer die het hem doet.

Een speciaal Twitteraccount verzamelt hun mooiste quotes, en in 2017 werd hun koersverslag bij de wegrit van de Olympische Spelen (winst voor de Belg Greg Van Avermaet) integraal in boekvorm uitgegeven. Praat maar vol, jongens bevat de bijna 52 duizend woorden die ze gedurende zeven uur met elkaar uitwisselden.

Wuyts geldt als de beschouwende academicus. De Cauwer, voormalig meesterknecht van Hennie Kuiper, vertolkt de stem van het peloton. Hun samenwerking, sinds 2000, laat zich samenvatten in één woord: chemie. ‘Als ik een minuut zwijg, begint hij al op z’n stoel te schuiven. ‘Geef mij een voorzet’, zeggen zijn ogen dan’, vertelde Wuyts in Humo. Soms stopt hij bewust midden in een zin, wetende dat de man naast hem in het commentaarhokje die toch wel afmaakt.

Latrelatie zonder seks

Zijn band met De Cauwer omschreef Wuyts eens als ‘een latrelatie, maar dan zonder seks’. Tot verbazing van velen zijn ze geen vrienden. ‘Na het WK is het haast: ‘Allee, tot de Omloop, hè’, zei hij tegen Wielerflits.nl. En De Cauwer in Het Nieuwsblad: ‘Stap je als vrolijke vrienden naar een koers, dan word je nonchalant. Nu houden we elkaar scherp, je wilt op elkaars niveau blijven, dat is een kwestie van prestige.’

Rik Vanwalleghem, oud-journalist, oud-koersdirecteur en voormalig museumdirecteur van Centrum Ronde van Vlaanderen, noemt Wuyts ‘een iconische verslaggever’. ‘Uiterst professioneel, zeer goed gedocumenteerd. Hij beschikt bovendien over een fijnzinnige, bijna Britse vorm van humor. De hoempapa is niet aan hem besteed.’

Soms lijkt Wuyts wel heilig verklaard in België, getuige ook zijn bijnaam: de wielerpaus. Vanwalleghem: ‘Je moet het zo zien: hij geeft al zo lang commentaar. En toch is er nooit breeduit geroepen: haal die vent van het scherm. Dat is op zich al uitzonderlijk.’

Nederlandse kijkers

Ook een deel van de Nederlandse kijkers stemt bij belangrijke wielerwedstrijden af op ‘de Belg’. ‘Nederlanders komen veel gemakkelijker dan Vlamingen met woorden van lof’, vertelde Wuyts. Hij houdt het tijdens uitzendingen in zijn achterhoofd: ‘Ik zal toch wel eens meegeven waar de eerste Nederlander in koers is of is geëindigd.’

De Leuvenaar is een journalist van de oude stempel, opgegroeid zonder computer. Tijdens uitzendingen haalt hij zijn informatie over renners uit een eigenhandig gemaakte kaartenbak, die hij steevast meezeult in een rolkoffer, ook al kan de VRT hem met een druk op de knop een uitdraai van alle resultaten van de renners sturen. ‘Maar daar staat niet op wanneer iemand een beenbreuk heeft opgelopen heeft of aan zijn schouder is geopereerd. Daarom blijf ik terugvallen op de fameuze steekkaarten. Ik heb nog geen handiger systeem gevonden.’

Dat hij zijn laatste Tour niet in Frankrijk verslaat, maar vanuit de studio in Brussel – een beslissing die werd genomen toen de coronacijfers nog weinig reden tot optimisme gaven – doet hem volgens Vanwalleghem groot verdriet. En niet alleen omdat hij van een goed glas wijn en een vers bereide kreeft houdt. ‘Al die buitenlandse collega’s zijn in de loop der jaren als familie gaan voelen. Die kan hij nu niet persoonlijk aan de borst drukken. Het wordt een afscheid op afstand.’

Zijn laatste wegrit wordt mogelijk het WK in zijn geboortestad Leuven. Veelzeggend: de VRT vervangt Wuyts vanaf volgend jaar met drie man: Karl Vannieuwkerke (klassiekers), Renaat Schotte (grote rondes) en Ruben Van Gucht (veldrijden, vrouwenwielrennen). De Cauwer mag wel aanblijven, hij is nooit in vaste dienst geweest bij de VRT.

Maatschappelijke discussie

Met de verplichte pensionering van Wuyts is ook een maatschappelijke discussie losgebarsten in België, over doorwerken na je 65ste. ‘Dat Bob Dylan op zijn 80ste nog platen maakt, vinden we allemaal normaal’, zei Frank Raes, een VRT-journalist die eveneens een stap opzij moet maken. ‘Maar op de VRT kan dat niet. Het is op zijn minst iets om over na te denken’.

Al gaan er ook andere stemmen op. Een brievenschrijver in HLN riep Wuyts op plaats te maken voor een nieuwe generatie. ‘Ga met pensioen, Michel, en geniet van de mooie dingen in het leven voor het te laat is. De kerkhoven liggen vol met mensen die dachten dat ze belangrijk waren.’

En Wuyts zelf? Die wil door, desnoods bij concurrerende tv-zenders. ‘Commentaar leveren is een verslaving’, zei hij in Humo. Het heeft volgens hem niets te maken met ijdelheid, wel met liefde voor het vak. ‘Ik begon het net een beetje onder de knie te krijgen.’

Drie van de mooiste citaten van Michel Wuyts

‘Tommeke! Tommeke! Tommeke! Wat doe je nu? Tom Boonen gaat wereldkampioen worden! Tom Boonen gaat wereldkampioen worden! Tom Boonen op één! Tom Boonen op één! Niet te geloven! Tom Boonen is wereldkampioen! Vijftig meter op kop en het is genoeg! Tom is wereldkampioen! Moeder we zijn nog niet thuis!’ – WK op de weg, Madrid, 2005.

‘Geven! Jassen! Vlassen! Niemand anders! Olympisch goud! Olympisch goud voor Greg Van Avermaet! Voilàààà!! Bekroning van een supercarrière. Van Avermaet pakt goud aan de Copacabana. Yes!’ – Olympische wegwedstrijd, Rio, 2016.

‘Is het Van der Poel of Van Aert, is het Van der Poel of Van Aert? Het is, het is, het is.... IKWEETHETNIE!’ – Ronde van Vlaanderen, 2020.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden