'De vijfde prijs in een jaar, het is bijna obsceen'

Hij werd maandag al op de hoogte gesteld, toch is de schrijver nog overvallen door bekendmaking van de prijs. 'Je moet zo wel gaan douchen, Adri.'

AMSTERDAM - Op tafel staat een lege champagnefles. Het is dinsdagochtend iets over tienen, thuis bij Adri van der Heijden in Amsterdam-Zuid. Om 9.52 uur heeft Aad Meinderts, de directeur van het Letterkundig Museum, een tweet de wereld ingestuurd: auteur A.F.Th. van der Heijden is de P.C. Hooftprijs 2013 toegekend voor zijn hele oeuvre.


Onder strikte geheimhouding zijn Van der Heijden (61) en zijn vrouw Mirjam Rotenstreich maandag aan het einde van de middag op de hoogte gesteld. 'Toen zijn we met z'n tweeën maar even in de drank gedoken', zegt de schrijver als hij even later in de huiskamer verschijnt, ongeschoren - toch nog overvallen. 'In mijn geest leef ik nog beetje in de Gouden Eeuw toen het nieuws per postkoets werd verspreid.'


Hij was aan het werk toen het telefoontje kwam. Voor een krant maakt hij een schriftelijk overzicht van zijn afgelopen werkjaar. 'Ik was net aan het vertellen dat vier literaire prijzen in een jaar je niet in de koude kleren gaan zitten toen per telefoon de vijfde werd aangekondigd. Het is bijna obsceen.'


Eerder dit jaar nam Van der Heijden de Constantijn Huygens-prijs in ontvangst voor zijn oeuvre. Daarna volgden de Libris Literatuurprijs en de NS Publieksprijs voor Tonio, zijn laatst verschenen roman over zijn enige zoon die in 2010 op 21-jarige leeftijd omkwam bij een verkeersongeval. Voor hetzelfde boek kreeg hij de NTR Docententrofee, toegekend door leraren Nederlands. 'Dat je nog lééft na zo'n jaar.' Hij klinkt oprecht beduusd.


Sinds de dood van zijn zoon heeft hij de schijnwerpers gemeden. 'Mijn vreugde wordt natuurlijk getemperd doordat hij er niet meer is. Ik kan me alleen maar proberen voor te stellen hoe hij het zou vinden, maar daar loopt zelfs de grootste verbeeldingskracht op stuk. Tonio hield van winnen. In 1997 was ik genomineerd voor de Libris Literatuurprijs. Toen die naar Hugo Claus ging, voelde ik zijn teleurstelling. Een paar maanden later kreeg ik de Generale Bank Literatuurprijs zoals de AKO-prijs toen even heette. Tonio had nog dat kinderlijk-enthousiaste en klom bijna in mij om me een knuffel te geven. Ik mis hem juist op dit bijzondere moment ook.'


Het aantal telefoontjes en sms'jes zwelt aan, de brievenbus kleppert. Echtgenote Mirjam neemt de honneurs even voor hem waar. 'Je moet zo wel gaan douchen, Adri.'


Alle grote literaire prijzen vielen hem ten deel. 'Natuurlijk is de P.C. Hooftprijs de belangrijkste. Toen Reve hem won in 1968, en later W.F. Hermans, zei me dat echt wat: die prijs krijgt status in je hoofd.' De onderscheiding zal een ereplaats krijgen naast de Inktaap, de literaire prijs die hem werd toegekend voor de roman Het schervengericht door een jury van middelbare scholieren.


De prijs heeft hem in 'volle vlucht getroffen', zegt hij; vandaag mogen ze hem nog feliciteren, morgen stapt hij weer in zijn ijzeren schrijfdiscipline. Van der Heijden werkt zoals gewoonlijk aan meerdere romans tegelijk, nu in de cyclus De Tandeloze Tijd. In 2013 staat Kwaadschiksgepland.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden