De verwarrendste vrije dag van het jaar

Zomaar een vrije dag cadeau: een keer in de vijf jaar overkomt de Nederlanders dat op Bevrijdingsdag. Vandaag is het zo ver, maar toch moeten veel dakdekkers, autodealers, spoorwegenbouwers, metaalarbeiders en gemeenteambtenaren gewoon aan het werk. Hoe komt dat?

De band Chef'Special treedt op in Wageningen op het Bevrijdingsfestival in 2013.Beeld epa

De verwarring over de vrije Bevrijdingsdag is te danken aan een halfslachtig compromis uit 1990, toen 5 mei werd uitgeroepen tot nationale feestdag. Alleen eens in de vijf jaar moeten werkgevers opdraaien voor de extra vrije dag, en zelfs dan mochten werkgevers en werknemers in de cao hiervan afwijken.

De verwarring voor veel werknemers is soms nog groter, aangezien er nog een derde alternatief bestaat tussen wel of niet vrij: de verplichte vrije dag op eigen kosten. Net als op de vrijdag na Hemelvaart verplichten diverse bedrijven hun werknemers vandaag een snipperdag op te nemen.

Nauwelijks klachten

Chipmachinefabrikant ASML, die onder de metaal-cao valt, kiest bijvoorbeeld voor deze variant. De duizenden werknemers moeten vandaag een verplichte vrije dag opnemen. Daarover zijn overigens nauwelijks klachten, laat het bedrijf weten. Vakbond FNV erkent dat bedrijven als ASML niks verkeerd doen. Zo staat het eenmaal in de cao, die de bond na onderhandelingen zelf gesloten heeft. Al heeft de vakbond wel kritiek: het moet niet zo zijn dat de werknemer opdraait voor een vrije dag die het bedrijf oplegt.

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei pleit ervoor dat Bevrijdingsdag elk jaar een vrije dag wordt, voor iedereen. Dat gaat werkgeversorganisatie VNO-NCW te ver. 'De rekening komt dan te liggen bij de ondernemers en de economie. Dat we één keer in de vijf jaar een vrije dag hebben op 5 mei, vinden we goed. Maar daar moet het wel bij blijven', zegt een woordvoerder. Volgens VNO-NCW hebben Nederlanders genoeg vrije dagen die ze op 5 mei desgewenst kunnen opnemen.

Metaalarbeiders, autoverkopers en dakdekkers zijn uiteraard niet de enigen die vandaag moeten werken. In de supermarkt, het ziekenhuis, een politieauto en vooral in de horeca draaien vele tienduizenden (oproep)krachten een zondagsdienst, meestal tegen een hogere uurloon dan normaal. Net als tijdens Kerst, Pasen of Pinksteren draait de 24-uurseconomie in Nederland steeds nadrukkelijker door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden