'De verwachtingen zijn hoog, maar wat kunnen we bieden?'

Dit zijn de ingezonden brieven van zaterdag 29 augustus.

Syrische vluchtelingen komen aan op het Griekse eiland Lesbos. Beeld anp

Open grenzen leiden tot een veel hardere samenleving

De wetenschappers Lucassen, Van Houtum en De Haas propageren open grenzen (O&D, 26 augustus), maar in Europa worden huisvesting, onderwijs, sociale voorzieningen en gezondheidszorg nog altijd op landelijk niveau georganiseerd. Hoe deze wetenschappers 'trapsgewijze' invoering van sociale voorzieningen willen realiseren onder honderdduizenden immigranten is een raadsel. En hoe kan integratie ooit plaatsvinden als immigranten van land tot land trekken op zoek naar noodgedwongen laaggeschoolde arbeid omdat ze de taal niet spreken? Hoe moeten deze mensen gehuisvest worden? Wat gebeurt er als ze ziek worden? Waar en hoe moeten hun kinderen onderwijs krijgen? Hoe gaat gezinshereniging verlopen?

Ik woon in Hongkong waar honderdduizenden werkers uit arme landen laagbetaald werk doen. Het minimumloon is verwaarloosbaar (rond de 3 euro per uur) en voor huishoudelijke hulpen geldt het niet eens; die maken namelijk zoveel uren dat het onbetaalbaar zou worden, luidt het argument.

Deze groepen wonen in erbarmelijke omstandigheden: bouwvakkers in containers op de bouwplaats en huishoudelijke hulpen in de woning van hun werkgever waar ze vaak op de vloer in de keuken of in de slaapkamer van de kinderen moeten slapen. Arbeidscontracten moeten elke twee jaar vernieuwd worden en een permanente verblijfsvergunning wordt niet verleend. Medische voorzieningen zijn minimaal beschikbaar voor deze groep. Hun gezinnen moeten ze achterlaten.

Wij Nederlanders zijn er trots op dat we dit soort situaties niet kennen en er voor iedereen wordt gezorgd. Dat kunnen we ons echter alleen veroorloven op basis van exclusiviteit. Met het propageren van de openstelling van de grenzen moeten we ons realiseren dat ons hele maatschappelijke bestel op losse schroeven komt te staan en er een harde samenleving voor in de plaats komt waar de rijken zich verschansen in gated communities terwijl de rest van de bevolking het zelf mag uitzoeken, samen met de immigranten.

Ik zou graag horen van de experts hoe de psychologische stadia verlopen waar vluchtelingen doorheen gaan. Aanvankelijk voelen zij waarschijnlijk euforie als ze veilig zijn en in hun basisbehoeftes wordt voorzien (eten, een slaapplaats, zakgeld). Maar na enige tijd zal dit niet genoeg zijn en ontstaat behoefte aan een baan, huisvesting en een goed leven, zeker wanneer we in aanmerking nemen dat een deel van deze immigranten uit de elite komt en gewend was aan een bepaalde levensstandaard. Als aan deze eisen niet kan worden voldaan, kan dit gaan leiden tot frustratie en wrok ten opzichte van het gastland. Het feit dat een groot deel van de immigranten uit jonge islamitische mannen bestaat, vormt daarbij geen geruststelling.

De verwachtingen van de vluchtelingen zijn hoog en we moeten beseffen wat de consequenties kunnen zijn als we een aanzienlijk deel van hen niet het leven kunnen bieden waarvoor ze naar Europa gekomen zijn.

Josephine Bersee, Hongkong

Dictator gezocht

Het werd me volkomen duidelijk toen ik de functie van Harrie Verbon las bij zijn opiniestuk over Griekenland dat een dictatuur nodig zou hebben (O&D, 27 augustus): hoogleraar openbare financiën. Alle andere aspecten van het gemeenschappelijke leven zijn dan van secundair belang. En democratie is een ellendig politiek experiment uitgevoerd in het grijze verleden ergens in Europa. Dus: weg ermee. Ruimte genoeg voor een dictatuur.

Gezocht: dictator voor grensstaat van het Europese neoliberale imperium

Het betreft een gevarieerde functie met groeimogelijkheden, uitstekend salaris en ideale secundaire arbeidsvoorwaarden. Uw kernactiviteiten zijn:
U bevordert het welzijn van internationale ondernemingen.
U werkt nauw samen met de financiële hoofdkwartieren in Brussel, Londen en New York.
U bevordert de verkoop van onroerend goed en nutsbedrijven aan internationale aandeelhouders.
U schaft verderfelijke gedachten versneld af: solidariteit, mensenrechten, menswaardigheid, democratie, individuele en collectieve vrijheden.
U werkt binnen een internationaal team en u wordt plaatselijk ondersteund door de politie en het leger.
U bent flexibel, u heeft geen last van gewetenskwesties en u bent in staat de belangen van internationale spelers te behartigen zonder vragen te stellen.

Kennis van economie en menselijke relaties is geen vereiste. Eerdere ervaring in soortgelijke functies (bijvoorbeeld Argentinië) is een pre.

Pavlos Emmanouilidis, Leiden (genaturaliseerde Griek, sinds 1990 in Nederland)

Kritische vragen

De Tilburgse hoogleraar openbare financiën Harrie Verbon pleit voor de instelling van een dictatuur in Griekenland (Opinie & Debat 27 augustus). Zo te lezen in alle ernst en zonder een spoor van ironie. Zo'n openlijke getuigenis van een extreme anti-democratische houding horen we heden ten dage nog zelden. En nog veel minder onder hoogleraren.

Een inhoudelijke reactie lijkt mij overbodig.

Ik maak me alleen een beetje zorgen om de studenten in Tilburg die maandag wellicht aanschuiven bij het eerste college van Verbon. Dit zijn immers onze toekomstige ambtenaren bij het ministerie van Financiën. Het lijkt mij goed dat zij op de hoogte zijn van de politieke opvattingen die aan de colleges openbare financiën ten grondslag liggen. Maar ik hoop wel dat de Universiteit van Tilburg haar studenten voldoende heeft toegerust met een kritische houding en dat zij hun professor maandag een paar kritische vragen durven stellen.

Boris Slijper, Amsterdam, docent sociologie aan de VU en politicologie aan de UvA

Dag schat

Naar aanleiding van wonen in Amsterdam in Vonk van 22 augustus: twintig jaar geleden woonde ik in de Van Eeghenstraat in Amsterdam,ik woonde daar drie jaar, ik was 35 en ik herinner mij dat ik in het weekend naar mijn geboortestad Rotterdam ging. Ik bleef zelfs mijn voetbalclub trouw en voetbalde daar zondag, ik voelde dat Rotterdam mijn stad was. Een tijdje geleden ging ik weer eens met mijn vrouw een paar dagen naar Amsterdam. Na een paar dagen had ik hetzelfde gevoel: ik was blij dat ik in de trein terug zat. Ik reis veel en kom graag in steden als Parijs, Barcelona of Madrid. Daar voel ik me thuis. En daar is het niet zo gemaakt als in Amsterdam, waar mannen die elkaar ontmoeten elkaar om de nek vallen, op de rug slaan, waar alles en iedereen elkaar drie keer moet kussen en iedereen 'schat' heet.

Frans Kras, Rotterdam

Hoezo arme bohemien?

In de Volkskrant van 26 augustus betoogt Peter Kortz in de 'Brief van de dag' terecht dat de film Midnight in Paris van Woody Allen deels gebaseerd is op het boek Amerikaan in Parijs van Ernest Hemingway. Kortz heeft het echter mis als hij zegt dat dit boek voltooid was voor Hemingways dood in 1961, en dat Hemingway op Cuba stierf.

Zijn Parijse memoires zijn na zijn zelfmoord in Ketchum, Idaho (VS) door zijn vierde echtgenote Mary Welsh geredigeerd en postuum uitgebracht in 1964. Het manuscript was nog niet af in 1961.

In 2009 verscheen zelfs een nieuwe versie van Amerikaan in Parijs, geredigeerd door een ander deel van de Hemingway-familie dat ontevreden was met de versie uit 1964. Dat nieuwe boek kreeg de titel A Moveable Feast: the Restored Edition.

In Amerikaan in Parijs nam Hemingway het niet al te nauw met de waarheid. In mijn boek Hemingway, the best writers are liars, de Parijse memoires van Hemingway en zijn vrienden (2013), staan daar allerlei voorbeelden van.

Hemingway schetste bijvoorbeeld een beeld van zichzelf als arme bohemien, terwijl hij in Parijs voornamelijk riant leefde van het geld van zijn eerste twee echtgenotes. In die zin lijkt hij op de hoofdpersoon van Midnight in Paris, een schrijver die getrouwd is met een rijke vrouw. Woody Allen wist dat vast ook.

Joris Smeets, Amsterdam

Huuuu, errug

Iemand wordt niet meer op de voet gevolgd, nee, we monitoren hem. We bieden geen massale hulp meer, nee, we bieden massieve hulp, ik heb het ministers horen zeggen. We hebben geen kinderen meer, nee, we hebben kids.

En dan hebben we nu Amsterdam. Heeft verpauperde buurten. En hé presto, die lijden nu aan gentrificatie!!! Huuuu, wat errug. (Vonk, 22 augustus).

F. Göbel, Leek

Planken

Een student aan de TU Eindhoven ontwikkelt een nieuwe methode om de auto te bedienen: gassen en remmen met één pedaal (Wetenschap, 24 augustus). Het gassen en remmen met één pedaal bestaat al twintig jaar. Ik heb veertig jaar gewerkt als vorkheftruckmonteur en sinds twintig jaar zijn er elektrische en diesel elektrische heftrucks die met dit systeem werken. In het jargon heet dat 'aan het gaspedaal hangen'.

Ton Meeder, Borculo

Slakken

Er zijn nu langzamerhand allerlei verzamelpunten zoals voor plastic, glas enzovoorts. Komt er nu ook een verzamelpunt voor ongewenste beestjes in de tuin die je kunt vangen, slakken bijvoorbeeld? Zodat al die tuin-bezitters alvast voor die beestjes niet meer elk jaar al die grote hoeveelheden gif aan de aarde hoeven toe te voegen.

M. Leliveld, Winschoten

Spookslot Scheringa

Het kolossale leegstaande gebouw in Opmeer, ooit bedoeld als museum voor de Scheringa-collectie moet een cultureel-maatschappelijke bestemming krijgen (V, 26 augustus).

Dat klink leuk, maar de exploitatie om zulke zaken draaiende te houden is vaak een probleem. Het lijkt mij daarom een goed idee dat het Rijk het gebouw koopt, het COA er een mooi degelijk opvangcentrum voor vluchtelingen van maakt. De komende jaren zal dat hard nodig blijven.

Gezien de grootte kunnen er scholen voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs worden ondergebracht, plus een eigen plek en team voor getraumatiseerde kinderen.

Verder passen er vast wel een binnen- en buitenruimte voor sport- en ontspanning, opleidingsmogelijk-heden voor volwassenen en een medische post in. Opmeer is een fraai gelegen gemeente met een leuk dorpscentrum en kan zich zo fantastisch profileren als een voortrekker in de opvang voor de komende jaren.

S. Kuntze, Amsterdam

Drijfzand

Ik lees dat veel gepubliceerde psychologisch onderzoek op drijfzand is gebaseerd (Ten eerste, 28 augustus).

De Stanford-methodoloog John Ioannidis suggereert zelfs dat van de hele psychologische literatuur misschien wel 80 procent of meer niet klopt.

Dit doet mij denken aan de stelling van de columnist Jan Blokker sr. dat de 'psychologie de terreur van de kletskoek is'.

Frits Groenevelt, Amsterdam

Tot het op is

De Nationale Ombudsman heeft hard uitgehaald naar de wijziging van het pgb-systeem in het bijzonder en naar het volstrekte gebrek aan aandacht voor de burger dat de Nederlandse overheid jaar in jaar uit aan de dag legt bij het invoeren van stelselwijzigingen op allerlei terrein (Ten eerste, 26 augustus).

Tweeënhalf jaar geleden openbaarden zich bij mijn vrouw de eerste verschijnselen van een van de vele vormen van ALS. Vóór 2015 kon zij voor hulpmiddelen een beroep doen op nationale regelingen, die vaak betekenden dat de voorziening geheel of gedeeltelijk vergoed werd.

Wettelijk is de lokale overheid vanaf 1 januari echter slechts nog verplicht voor een rolstoel te zorgen. Alle andere voorzieningen worden, voor zover niet voor rekening van de verzekering, via eigen bijdragen verhaald op de patiënt. Vaak is die bijdrage dan vele malen hoger dan de nettowaarde van het hulpmiddel. De gemeente vraag gedurende vijf jaar een eigen bijdrage. Voor een douche-toiletstoel werd tot 1 juli 90 euro per maand betaald, terwijl hij 850 euro kost.

Omdat het om een progressieve ziekte gaat, is de patiënt telkens weer op nieuwe hulpmiddelen aangewezen en dus steeds op nieuwe, hoge uitgaven. In ons geval betekent de stelselwijziging dat we niet alleen geconfronteerd worden met de zorg en de druk vanwege de ziekte zelf, maar ook met steeds verder oplopende financiële lasten. Dat gaat maar goed totdat het op is, het geld, ja, maar ook de kracht om door te gaan. Het zal de overheid een zorg zijn. Die moet bij gevolg niet vreemd opkijken dat de burger zich steeds vaker verraden voelt.

Peter Gelauff, Amsterdam

Kalifaat

In het interview met Maaike van Berkel (Wetenschap, 27 augustus) over het kalifaat van Bagdad stelt de aanstaande hoogleraar Middeleeuwse geschiedenis dat geen Europese stad zich destijds kon meten met de half miljoen mensen die in de hoofdstad woonden.

Met deze bewering sluit ze aan bij een oude traditie van westerse historici om de geschiedenis van het Byzantijnse rijk te onderwaarderen of zelfs goeddeels te negeren: Constantinopel, de hoofdstad van dit Griekssprekende deel van het Romeinse rijk dat de volksverhuizingen had doorstaan, telde namelijk in 8ste en 9de eeuw naar schatting zo'n 800 duizend inwoners, dus ik zou Maaike graag willen adviseren een spoedcursus Byzantinologie te gaan volgen...

Erik Schoenmaker, Nieuwegein

Vergiffenis

Het is natuurlijk de absurditeit ten top wat de Franse minister van Economische Zaken zegt : 'De ruzie om steun aan Grieken is religieus schisma' (Ten eerste, 27 augustus). Hij stelt dat het protestante Noorden (Duitsland, Nederland, Finland) veel te moeilijk doet over de houding van het katholieke Zuiden (zoals Frankrijk) : 'We gaan naar de kerk en bidden daar. Vervolgens wordt de schuld vergeten en begint een nieuwe dag.' Het klinkt prachtig, maar klopt het? Ik meen van niet, want ik weet dat de katholieke kerk inderdaad heel snel een ernstige misstap kan vergeven, maar wel indien er gelijktijdig een flinke donatie wordt gegeven. Van gratis vergeving is dus geen sprake. De Franse minister doet iets waarvan de Grieken al veel langer last hebben: je eigen verantwoordelijkheid ontlopen.

Jan Tolsma, Leiden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden