De vertekeningen van perschef Daniels

De titel, De perschef als biograaf, geeft al aan dat hier iets aan de hand is dat eigenlijk niet mag kunnen....

Vooral in het geval van Truman heeft dat geleid tot ernstige vertekening van het beeld dat we nog altijd van deze president hebben, toont Hans Veldman aan in zijn boek, tevens proefschrift. Truman staat te boek als het prototype van de 'gewone man' die tot het allerhoogste ambt van zijn land werd geroepen. Een haberdasher uit de Amerikaanse Mid-West, die zomaar in de Senaat terechtkwam en vervolgens ook nog vice-president werd. Een onkreukbare president die zo ongeveer bij wijze van eerste ambtshandeling de twee atoombommen op Japan moest gooien. De gangbare opvatting is dat Truman helemaal niet wist dat er een atoombom in de maak was.

Hij was er wel van op de hoogte, suggereert Veldman. Maar Daniels liet het in zijn indertijd toegejuichte The Man of Independence bewust weg. En Daniels wist ook dat Truman in zijn vorige (zaken)leven helemaal niet zo onkreukbaar was geweest als gedacht. Truman bleek in zijn aanloop tot 's lands hoogste functie braaf aan de hand te hebben gelopen van Tom Pendergast, de Democratische leider van Missouri, die niet in zijn eerste schurkenstreek was gestikt.

Verdonkeremanen is een kundigheid die door veel perschefs tot kunst wordt verheven, nog altijd. Daniels was verantwoordelijk voor het beeld - letterlijk en figuurlijk - dat de wereld van Roosevelt zou krijgen toen die in Jalta de aanstaande naoorlogse wereld herverdeelde met Stalin en Churchill. Roosevelt was doodziek en zou korte tijd later sterven. Getuigen zeggen dat hij geen partij was voor de sluwe Stalin. Daniels schrok ook flink van de foto's die hij ter verspreiding over de wereld op zijn bureau kreeg. De meeste werden gewoon vernietigd. De pers kreeg alleen de beschikking over zwaar geflatteerde prenten van de Amerikaanse president. Kan zo iemand nog optreden als serieuze biograaf?

Het moet Daniels worden nagegeven dat hij (veel) later in enkele publicaties heeft geprobeerd schoon schip te maken. Hij wist indertijd veel meer dan hij naar buiten dacht te moeten brengen. Misschien dus toch iets voor Eef Brouwers, straks?

De waarschuwing van Veldmans proefschrift blijft intussen: altijd goed bedenken wie iets schrijft, dan wordt vaak meteen duidelijk waaróm het er staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden