De verse PvdA-fractie: sterrenteam in de wachtstand

Beeld anp

De Kamerfractie van de PvdA is als Ronaldo, Messi, Griezmann en Dirk Kuijt die samen een zaalvoetbalteam vormen. Veel vedetten, geen waterdragers. En dan nog vedetten met bezigheden buitenshuis: Khadija Arib die de Kamer voorzit, Jeroen Dijsselbloem die minister is en - tot nader order - de Eurogroup leidt, Lilianne Ploumen en Sharon Dijksma die deel uitmaken van de regering en Lodewijk Asscher die vice-premier is.

Een fractie van negen zonder voetvolk - vast en zeker een unicum in de parlementaire geschiedenis. Nu nog op stand in de ruime vertrekken op de eerste verdieping van Koloniën; na het Paasreces moet je de ministers zoeken in de kamers op de derde, waar de backbenchers waren gehuisvest. De pakken te strak gesneden, de jurken te gesoigneerd voor die omgeving. Nog hangt rond de PvdA het aura van de macht.

'Bescheiden en trots' - dat zijn de woorden die Asscher munt om de situatie te omschrijven. Hij zal ze een paar keer herhalen. 'Negen frontsoldaten', typeert Ploumen. Ervaring in overvloed. Maar niet als Kamerlid. Neem Asscher: stond al eindeloos vaak in de plenaire zaal om als minister beleid te verdedigen, maar zit in zijn wittebroodsweken als parlementariër.

Zie het als een ambacht, was de raad van Pechtold. Met hem, maar ook met Buma en Rutte - ervaringsdeskundigen allemaal - sprak Asscher over hoe het is om zo'n zware nederlaag te verwerken. Deze fractie zal het clubje zijn waarvan het voortbestaan van de PvdA goeddeels zal afhangen. De wederopbouw gaat jaren duren, weet hij. Asscher wil die renaissance gaan leiden. De fractiegenoten die ik spreek zeggen te willen blijven.

Asscher: 'Zo aardig mogelijk voor elkaar zijn.'

'De dreun van 15 maart voel je nog trillen, zeker hier in het gebouw', zegt Asscher. Een dreun voor Kamerleden die hun biezen moesten pakken, maar ook voor de tientallen medewerkers over wier lot de komende maanden wordt beslist. Die onzekerheid hangt hier nog.

Maandag had de fractie stranddag in Scheveningen, voor de verdieping en de teamgeest. Binnenkort volgt nog zo'n sessie. En intussen? 'Zo aardig mogelijk voor elkaar zijn', zegt Asscher - subtiele verwijzing naar de stortvloed aan kritiek van partijgenoten na de uitslag. 'We hebben iedereen nodig.'

Op volle stoom komen ze voorlopig niet. De portefeuilles, waar ooit door 38 fractieleden om werd gevochten, moeten nu verdeeld over vier Kamerleden. De demissionaire bewindspersonen worden nog uit de wind gehouden. Fractieleider Asscher draait het meest mee. De maandag is voor zijn ministerie, de vrijdag voor de ministerraad. De andere drie dagen is hij hier, op de fractie . 'Ik zal blij zijn als er een nieuw kabinet is', zegt hij. 'Zo spannend is het in de regering niet meer.'

Ploumen moet nog even schipperen.

Ook Attje Kuiken hoopt, tegen beter weten in, op een korte formatie: 'Ook omdat dit zo'n tussenfase is.' Ze is een van de drie overblijvers van de oude fractie en dus belangrijk als vraagbaak. De laatste periode, nadat Samsom was vertrokken, leidde ze de fractie. Haar rol nu omschrijft ze als manusje-van-alles. 'Er is nu eenmaal geen toverknop waarop je kan drukken om de boel weer op gang te krijgen.'

In de plenaire zaal heeft Lilianne Ploumen een plek helemaal op de achterste rij gekregen. Ze is, hoe vreemd dat ook lijkt, kakelvers parlementariër. Als Kamerlid wil ze meer doen dan de regering voor de voeten lopen; ze wil initiatieven nemen, wetsvoorstellen maken. Maar voorlopig moet ze op haar handen zitten. Het is nu eenmaal geen usance dat een demissionair minister als Kamerlid het woord voert.

Kuiken: 'Er is geen toverknop.'

'Je wilt niet in de wachtstand terechtkomen', zegt ze. Dus wordt het een tijdje schipperen. Ze beperkt haar reizen als minister, en leeft 'in de hoogste versnelling': als minister Ploumen naar Brussel moet, doet Kamerlid Ploumen onderweg telefoontjes. Tijd om de inwerkcursussen voor nieuwe Kamerleden te volgen, heeft ze niet. Wel klopte ze bij CDA'er Pieter Omtzigt aan voor bijles. Die staat bekend als connaisseur van het Reglement van Orde - de sleutel tot succes.

Intussen doen de PvdA-parlementariërs hun best de dingen te zeggen die bij de omstandigheden horen. Kuiken: ''t Is ook verfrissend, je krijgt energie van nieuwe mensen.' Asscher: 'Een gretige fractie. De idealen worden gedeeld.' Ploumen: 'De hele zomer heb ik nagedacht of ik dit wilde. Ik popel om echt te beginnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden