De verloskundige

Bij nacht en ontij opstaan, diensten draaien van 48 uur waarin de ene na de andere bevalling zich aandient en er geen tijd is om een paar uur bij te slapen....

Maar na een rustpauze van een paar maanden besloot Kok toch door te gaan met haar opleiding. En daar is ze blij mee. 'Het is iedere keer weer even mooi om zo'n klein, nat friemeltje op de buik van de moeder te leggen. Mensen laten me in korte tijd helemaal binnen in hun bestaan, ze vertrouwen me het kostbaarste toe dat er bestaat in het leven. Dat is heel dankbaar.'

Het scheelt ook dat ze nu, anders dan tijdens de stages van de opleiding, geen diensten meer draait van 36 of 48 uur. Kok heeft 12 uur dienst en kan dan gewoon naar huis, zonder dat ze midden in de nacht wordt opgepiept omdat een patiënte bevalt.

'Dat maakt het veel minder zwaar. Als je tijdens zo'n lange dienst niet hebt kunnen slapen, ben je de laatste uren uitgeput. Ik wil het niet op mijn geweten hebben dat ik door die moeheid een fout maak. Het gaat toch om twee levens.'

De instelling waar Iris Kok voor werkt, het Centrum voor Zwangerschap en Bevalling Zaandam (CZBZ), is met de kortere diensten een uitzondering. Nog niet zo lang geleden dreigde de toenmalige verloskundigenpraktijk in Zaandam in te storten: twee van de vier vroedvrouwen gingen weg. De overgebleven twee konden het vele werk niet aan.

Als noodoplossing begon de Stichting Thuisbevalling Nederland het CZBZ. Om verloskundigen aan te trekken, stelde de stichting twaalfurige diensten in. Tien verloskundigen werken er nu, in ploegen van twee. De één doet alle bevallingen, de ander handelt het spreekuur af.

Thuisbevallingen doen de verloskundigen van het CZBZ op dit moment niet. Alle zwangere vrouwen in Zaandam wijken uit naar het ziekenhuis, de verloskundigen gaan mee en helpen hun dáár bij de bevalling. Uiteindelijk is het de bedoeling dat haar praktijk weer thuisbevallingen gaat doen, zegt Kok.

Het unieke Nederlandse systeem van thuisbevallingen staat onder druk van het tekort aan verloskundigen. Velen stoppen ermee vanwege de te hoge werkdruk, of krijgen een burn out, merkt Kok. 'Verloskundigen melden zich niet snel ziek en voelen zich erg verantwoordelijk: bevallingen laten zich niet uitstellen.'

En thuisbevallingen zijn juist zo mooi, zegt Kok. 'Het is knus en gezellig om thuis te bevallen, er hangt een sfeer die je nooit krijgt in een ziekenhuis. Ik heb het idee dat mensen rustiger zijn en beter bevallen als ze thuis zijn.

'Wij kunnen bij mensen thuis onverdeeld onze aandacht geven. In het ziekenhuis grijp je sneller naar medische hulpmiddelen als het even iets langer duurt. Terwijl ik bij mensen thuis eerst nog even een douche probeer, of een massage. En dat werkt vaak net zo goed.'

Het geruststellen van aankomende ouders is een belangrijke taak van een verloskundige, heeft Kok gemerkt. De vrouw komt voor het eerst op controle na elf weken zwangerschap, vervolgens komt ze tot de bevalling nog tien of twaalf keer op het spreekuur.

'Vooral bij eerste kinderen is het allemaal hartstikke spannend en nieuw. Al vanaf het begin hebben ouders het gevoel dat ze een band hebben met het kindje, en maken ze zich heel erg druk over alles wat er gebeurt. Het enige dat ze willen, is gerustgesteld worden.'

Sinds Kok zelf vier maanden geleden beviel van een tweeling, snapt ze die behoefte nog beter. 'Ik laat mensen vaker langskomen als ze dat willen, al is er eigenlijk geen medische reden voor. Als mensen zich geen zorgen maken, verloopt de zwangerschap soepeler.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden