'De verliezer kan maar beter naar zijn huisarts gaan'

AMSTERDAM - Hoe verwerkt een presidentskandidaat zijn verlies als hij zo dicht bij de finish misgrijpt naar de Oval Office? En dan vooral in de VS waar verliezers de geschiedenis ingaan als zielige losers. Een oud-gouverneur of de eerste zwarte president stapt vandaag uit bed in het besef dat hij, mits de uitslag klip en klaar is, tot 2016 niet de machtigste man op aarde is.


De Democraat George McGovern, verliezer in 1972, liet een traan, begon te lachen en trok zich even terug in de badkamer van zijn hotelsuite nadat president Richard Nixon maar liefst 49 van de 50 staten had gewonnen.


Zijn perschef Richard Dougherty beschreef het tafereel een jaar later in zijn boek Goodbye, Mr Christian. 'Ik weet niet waarom ik dat doe als ik verdrietig ben, dat ik lach', verontschuldigde McGovern zich na een van de grootste landslides in de Amerikaanse presidentsverkiezingen.


Voor Romney valt te hopen dat hij zich vandaag de 45ste president mag noemen, vooral omdat zijn vader George in 1968 jammerlijk faalde in dezelfde opdracht. Anders dreigt een familie-debacle. Tijdens de debatten met Obama schreef de Republikein de naam van zijn vader op een papiertje dat hij bij zich hield. 'Om mezelf te herinneren aan al zijn opofferingen', legde Romney in september het ritueel uit.


De verliezer van de 2012-race schaart zich achter een groep van tien kandidaten die het Witte Huis in de afgelopen 40 jaar jammerlijk aan zich voorbij zagen gaan. Zes Democraten en vier Republikeinen, onder wie drie presidenten, moesten hun leven weer zien op te pikken. Voor de ene politicus was het verlies moeilijker te verwerken dan voor de ander. Al Gore, die in 2000 ruim een half miljoen stemmen meer kreeg dan George W. Bush, liet een halfjaar niets van zich horen. Hij trok naar Europa en liet een baard staan. De Democraat Michael Dukakis, die in 1988 slechts tien staten won in de strijd tegen vader George H. Bush, ging de volgende dag gewoon weer naar zijn werk. Even ertussenuit, vond hij onzin. Dukakis, die later hoogleraar werd, bood in 2008 aan het Amerikaanse volk zijn excuses aan omdat hij Bush niet van repliek had gediend. 'Als ik de oude Bush had verslagen, zou je nooit van de zoon hebben gehoord en zouden we nu niet in deze rotzooi zitten', zei hij in een interview met CBS, doelend op de oorlog in Irak.


Jimmy Carter moest in 1980 zijn nederlaag tegen Ronald Reagan bekopen met het imago van een zwakke, mislukte one term-president. Na de uitslag was hij niet bitter, zijn vrouw wel. Hij kreeg een nieuwe carrière, als internationaal vredestichter. Carters vice-president Walter Mondale legde het vier jaar later ook af tegen oud-acteur Reagan. Mondale's nederlaag staat eveneens te boek als een van de grootste landslides: hij won alleen in zijn thuisstaat Minnesota en Washington DC.


Mondale deed het een maand rustig aan. Nachtenlang spookte door zijn hoofd of hij wel president was geweest als hij zaken anders had aangepakt. Aan de politieke website The Daily Beast vertelde hij hoe hij ooit McGovern tegen het lijf liep. 'George, hoe lang duurt het voor je zo'n grote nederlaag te boven bent gekomen?', vroeg hij zijn partijgenoot. 'Ik laat het je weten als het zover is', reageerde McGovern, die vorige maand overleed. 'Maar zo voelde ik het niet', aldus Mondale die weer gewoon advocaat werd.


De Republikein die in 1996 Clinton van een tweede termijn probeerde af te houden, senator Bob Dole, had het wel moeilijk. In 1976 was het hem ook niet gelukt vicepresident te worden. 'Het duurt een tijd', zei hij. 'Als iemand mij ooit had verteld dat hij de strijd om het Witte Huis had verloren, dan zou ik hebben gezegd: 'Je kan beter maar naar je huisarts gaan.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden