De verleiding van plagiaat: deze politici bezweken

De Hongaarse president Pat Schmitt is in de problemen gekomen nu is gebleken dat hij zijn proefschrift uit 1992 vrijwel volledig heeft geplagieerd. 200 van het 215 pagina's tellende werk werden door Schmitt letterlijk gekopieerd. Schmitt weigerde vooralsnog af te treden, maar zegde vandaag wel al zijn afspraken af. Een reden werd niet gegeven, maar veel Hongaren willen dat hun president zijn verantwoordelijkheid neemt, en aftreedt. Zijn doctorstitel moest Schmitt gisteren al inleveren.

Karl-Theodor zu Guttenberg kondigde op 1 maart 2011 zijn aftreden als minister aan ten gevolge van het plagiaatschandaal.Beeld reuters

Schmitt is niet de eerste politicus die in de problemen komt door plagiaat. Juist politici op machtige posities kunnen hard vallen, op het moment dat ze worden geconfronteerd met het knip-en-plakwerk uit hun verleden. De voorbeeldpositie die ze bekleden, wordt door het bedrog vrijwel direct volstrekt ongeloofwaardig.

Hier een paar recente voorbeelden van collega's van Schmitt die het plagiëren ook niet konden laten, hoewel ze niet allemaal een even hoge prijs betaalden:

Karl-Theodor zu Guttenberg
Als eerste de diepe val die de voormalige minister van Defensie in het tweede kabinet Merkel, Karl-Theodor zu Guttenberg maakte. De christendemocratische Guttenberg (CSU) stamt uit de kringen van de hoogste Duitse adel en was een bijzonder graag gezien politicus. Totdat aan het licht kwam dat Guttenberg in zijn proefschrift op flagrante schaal plagiaat had gepleegd. Het werk, waarmee hij summa cum laude was afgestudeerd aan de rechtenfaculteit van de Universiteit van Bayreuth, bevatte 23 passages waarvoor Guttenberg geen bronvermelding had opgegeven. Ook kopieerde hij flarden tekst uit krantenartikels en wetenschappelijke werken zonder de auteurs te vermelden. Aanvankelijk steunde Merkel haar populaire minister, maar dat wekte veel wrevel onder de Duitse kiezers. Uiteindelijk moest Guttenberg niet alleen zijn doctorstitel inleveren, hij trad ook af als minister en deed afstand van zijn zetel in de Bondsdag.

Silvana Koch-Mehrin
Het Guttenberg-schandaal kreeg nog een staartje toen een andere Duitse politica eveneens haar functies moest neerleggen ten gevolge van plagiaat. Silvana Koch-Mehrin van de Vrije Democratische Partij (FDP) trad terug als de Duitse vice-voorzitter van het Europese Parlement nadat gebleken was dat ze op ruime schaal had geplagieerd in haar proefschrift voor de Universiteit van Heidelberg. Aanvankelijk weigerde Koch-Mehrin commentaar over de kwestie te verschaffen, en bleef ze haar doctorstitel dragen. Ook wilde ze niets weten van het neerleggen van haar functie. Na woedende reacties op haar gedrag, zei de politica alsnog terug te treden omdat het onderzoek een 'te zware druk op haar familie' legde. Niet veel later trok de Heidelbergse universiteit haar titel in.

Jorgo Chatzimarkakis
Min of meer hetzelfde gebeurde met Koch-Mehrins partijgenoot Jorgo Chatzimarkakis, die nadat plagiaat in zijn proefschrift werd aangetoond, zijn doctorstitel van de Universiteit van Bonn ingetrokken zag worden. Ook leverde het zijn politieke carrière een flinke klap op.

Goed einde
Dat het niet voor elke politicus slecht af hoeft te lopen, bewijst de zaak van de huidige Turkse minister voor Onderwijs, Ömer Dinçer. Dinçer studeerde in 1984 af aan de Universiteit van Istanbul en schreef sindsdien verschillende academische werken en maakte pijlsnel carrière in de politiek. De Turkse Raad van het Hoger Onderwijs (YÖK) trok in 2005 echter zijn titel in nadat was gebleken dat de academicus wel erg creatief omgegaan was met het bronnenmateriaal in zijn boeken. Al snel echter besloot YÖK terug te komen op het besluit, en schonk Dinçer zijn titel terug. YÖk gaf voor dit besluit nooit opgaaf van redenen, maar veel Turken geloven dat Dinçer zware politieke druk op de Raad uitoefende.

Dinçer zelf greep elke gelegenheid aan om in de media de ware schuldige achter het plagiaatschandaal te onthullen. Volgens de minister was het de schimmige Ergenekon-groep die achter de aantijgingen zat. Ergenekon zou volgens Turkse aanhangers van de islamtische regering van Erdogan een obscuur clubje militairen zijn die een militaire coup beramen. Of Dinçers beschuldigingen waar waren, werd nooit achterhaald, maar tot op heden heeft hij zijn functie én titel weten te behouden. Wellicht een opsteker voor de geplaagde Hongaarse president.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden