De verleidelijke viereenheid van snel, goedkoop, vet en zout

Ongezond voedsel moet duurder worden, vindt Rien Meijerink, voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Zorg. Maar de klanten van de fastfoodzaken aan de Foodstrip in Amsterdam zullen ook dan hun vette hap niet laten staan. 'Het is gewoon lekker, joh. Dat krijg je er echt niet uit.'

AMSTERDAM-ZUIDOOST - De Foodstrip is wat de naam belooft: een streep asfalt in het landschap met naast elkaar vier restaurants: de Rancho BBQ & Grill, de Burger King, de Kentucky Fried Chicken en de Sizzling Wok. Het is een landingsbaan voor hongerigen, omringd door parkeerplaatsen. De vetlucht waait er over het terrein, recht naar de aanpalende gesloten inrichting voor jongeren die uitkijken op etende, gehaaste, watertandende mensen.


Dit is niet de foodstrip van Gary, Indiana, USA, noch is het die van Junction City in Kansas: plaatsen in Amerika waar het moeilijk is een restaurant te vinden met gezond eten en waar hele families dikker en dikker worden, zoals in de documentaire Super Size Me. Dit is een maandagmiddag in Nederland, op het kruispunt van de snelwegen A2 en A9.


Een gigantische reclamezuil torent uit boven de Foodstrip om automobilisten naar de moderne gaarkeukens te trekken; sommigen nemen niet de moeite uit te stappen en bestellen buiten aan het loket om hun eten met draaiende motor te verorberen.


Ze weten dat het ongezond is, zeggen ze. Dat je het eigenlijk niet moet doen. Maar ze komen toch en mocht de politiek besluiten het voedsel duurder te maken met een 'vettaks', een belasting op slecht eten, dan blijven ze komen - wat maakt hun die 2 euro extra uit. Aan de opmars van de fastfood kan, zeggen ze, geen reclamecampagne van de overheid iets veranderen. Het is een verloren gevecht tegen de verleidelijke viereenheid van snel, goedkoop, vet en zout.


Zo kan het gebeuren dat de eerste die je aantreft in de Burger King op de Foodstrip een arts is uit het naburige AMC-ziekenhuis, een hartchirurg nog wel. Hij heeft dertig minuten om te eten en kiest ('heel af en toe hoor, ik doe dit niet vaak, eens per maand denk ik') voor de gemakkelijke weg: een Whopper Menu. 'En als ik dadelijk terug ben, ga ik mijn patiënten weer vertellen dat ze dit niet moeten eten. Ja. Zo is het.'


Hij heet Koray Yuruk en is in Turkije opgegroeid, het land waar ze wel raad weten met snel en lekker eten op straat. 'Dat is daar de cultuur, hier zie je dat niet.' Ze zouden, zegt hij, de Foodstrip naar Turks model moeten voorzien van andere, meer gezonde snelle restaurants. 'Mensen hebben een plek nodig waar ze snel hun honger kwijtraken.' Hij sport elke dag, zegt hij, dus dat scheelt. Maar als hij dadelijk terug is in het ziekenhuis, komt het schuldgevoel.


Iedereen die je aanspreekt heeft in meer of mindere mate een schuldgevoel. De Franse zakenlui, met hun laptop op tafel, gebruiken één hand om een whopper zonder morsen naar binnen te werken, de andere om te bellen, een ongelukkige combinatie. 'De verleiding is gewoon te groot'.


Een vader met zijn zoon van 3 is neergestreken naast het Playland, het indoor speeltuintje van de Burger King. Hij kan er rustig een hamburger eten en de krant lezen, terwijl zijn zoon van de glijbaan glijdt. 'Er zijn nauwelijks restaurants waar dat kan; daarom ga ik hier naartoe - niet vaak hoor, ik denk eens per maand.'


Hij heet Han Visser en woonde tien jaar in Canada, waar de fastfoodcultuur veel verder is dan hier. Hij vraagt zich af waarom er niet veel meer gezonde restaurants zijn met kinderfaciliteiten. 'Gezond eten aantrekkelijker maken, werkt beter dan ongezond eten ontmoedigen. Dat lijkt me veel effectiever.' Waarom zou een gemeente toestaan dat er een Foodstrip komt, als iedereen weet dat het slecht is voor de volksgezondheid?


Een deur verder, bij de KFC, slaat de vetdamp op je longen. Hier komen de mensen voor de kip: de hotwings, de twister, de tower, de zinger burger of een bucket met producten naar keuze. 'Het is net als met sigaretten', zegt Rody Kleyne, die een bucket met twee stukken kip heeft besteld, 'Je kunt het heel duur gaan maken, maar de mensen zullen het er niet om laten. Vooral de jeugd niet. Ik ook niet. Het is gewoon lekker joh. Dat krijg je er echt niet uit.'


Rody Kleyne is gastheer in een casino, hij komt hier niet erg vaak, hij denkt eens per maand. Als hij in de stad is, gaat hij liever langs bij een Thai, of een broodjeszaak, 'dat is gezonder. Maar dat soort zaakjes zie je hier niet en om daarvoor nou de stad in te rijden, is wel erg veel moeite.'


Zo eten de mensen hun eten, drinken hun megabekers cola leeg, en lossen dan weer op in het netwerk van wegen dat de Foodstrip omringt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden