De vergeten groep lieverdjes van de Kingmaschool

Leerlingen op de Amsterdamse Kingmaschool hebben een verstandelijke beperking. Maar de politie komt er ook om te controleren op wapens en drugs....

Van onze verslaggever Robin Gerrits

Het zijn dus toch niet allemaal mongooltjes, dachtdocumentairemaker Manfred Poppenk toen hij kennismaakte met dekinderen van de Kingmaschool in Amsterdam-Noord. In de anderhalfjaar die hij er vervolgens met zijn vrouw Mascha en cameramanDeen van der Zaken dagelijks doorbracht, zag hij geregeld politielangskomen, filmden ze leerlingen in de jeugdgevangenis, werdenwapens en drugs gevonden en waren er vechtpartijen enbedreigingen. 'Het zijn geen lieverdjes', erkent directeur Wimvan Oosten.

Een vergeten groep is het, de bijna driehonderd jongens enmeisjes van de Kingmaschool. Je kunt aan de meesten op dezeschool voor voortgezet speciaal onderwijs (12-20 jaar) niet ziendat ze een verstandelijke beperking hebben: ze zijn behoorlijkstreetwise. Zo zeer zelfs, dat de politie met regelmaat op deschool de kluisjes controleert op wapens of drugs. Soms komenagenten om iemand op te halen. Toch valt de Kingmaschool formeelin de categorie scholen die kinderen uit het zogenoemde cluster3 opvangen. En dat imago van eenzeer-moeilijk-lerende-kinderenschool, waar verstandelijkgehandicapten op een aangename wijze worden beziggehouden, slaatnergens op, zegt directeur Van Oosten. 'Het beeld van kinderendie braaf om drie uur op de stoep wachten om met een busje teworden opgehaald, klopt van geen kanten.'

Met eindeloos geduld proberen de docenten de kinderen eenbegin van sociale vaardigheden bij te brengen. Ondanks alleproblemen die ze van huis uit hebben meegekregen. 'Zeoverschatten zichzelf, en de buitenwereld overvraagt hen ooksnel. Het zijn leerlingen die best wat kunnen, maar ze hebbenheel veel begeleiding nodig.'

En zelfs dan. De driedelige documentaire Een klasse apartregistreert hoe de jonge Marokkaan Sihan tijdens een feestelijkebijeenkomst op Schiphol met wethouder Aboutaleb eenarbeidscontract tekent om daar vliegtuigen schoon te gaan maken.Hij is apetrots. Twee dagen later wordt hij op staande voetontslagen, omdat hij een verloren portemonnee keurig terugbrengt,maar wel leeg. De Kingmaschool geeft hem toch weer een kans.

Of neem Dennis, een 15-jarige jongen bij wie tijdens eenpolitiecontrole een pistool uit zijn kluisje komt vallen. 'Datwas een heel spannend moment', zegt Poppenk. 'Voor hetzelfde geldgaat hij af als hij de grond raakt. Maar voor de documentaire isbelangrijker dat zo'n jongen steeds opnieuw in de fout gaat, endat de school toch steeds met hem door wil.'

Want veel alternatieven zijn er niet. Als de Kingmaschool zeniet onder haar hoede neemt, komen ze in een inrichting terecht,op een sociale werkplaats of thuis op de bank. Of in dejeugdgevangenis, waar 60 procent van de gedetineerden met eenverstandelijke beperking kampt. 'Het is laatste-kansonderwijs',zegt Van Oosten. 'Hierna is er niks.'

Al die extra aandacht, voor de begeleiding van de kinderennaar eenvoudige baantjes, voor het overleg met zorginstanties enjustitie, voor huisbezoek, wordt door het huidige financiëlekader nauwelijks gedekt. 'Er moet worden nagedacht over eennieuwe onderwijscategorie voor deze snel groeiende groepkinderen', vindt Van Oosten. En wethouder Aboutaleb: 'Als je numet veel aandacht voor deze kinderen voorkomt dat ze later in degevangenis belanden, wat honderden euro's per dag kost, heb jeveel gewonnen.'

Filmen bij zo'n lastige groep kinderen is nog nietgemakkelijk, heeft Manfred Poppenk gemerkt. Het duurde langvoordat de kinderen de camera's gingen negeren. 'Er was een groepbij die we pas na ruim een half jaar normaal konden gaan filmen.Daarvoor gingen ze met de rug naar de camera zitten, of zeverborgen zich onder capuchons.'

Maar ook van het personeel moest het vertrouwen wordengewonnen. De confrontaties in de klas zijn soms heftig. Niet elkedocent wil dat breed uitgemeten zien op tv. Er is één scènegesneuveld: die waarin een docent vertelt over de criminelebroers van een van de hoofdpersonen in de film. Poppenk: 'Diehebben we op verzoek van die docent geschrapt. Je wilt toch nietdat ze verhaal komen halen.' Op 1 maart wordt de eersteaflevering uitgezonden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden