De veranderende voorpagina, Stockholm en Dortmund, en afscheid van de Vonk

De week van hoofdredacteur Philippe Remarque.

Zweden rouwen in Stockholm na de aanslag van vrijdag.Beeld Hollandse Hoogte

Kopten

Van de week kregen we telefoon van een lezer die het onbestaanbaar vond dat we het nieuws over het bloedbad onder kopten niet op de voorpagina hadden gezet. Het was wel 'opening 2', zoals we dat hier op de redactie noemen: het stuk naast de pagina 2-column waar Ten Eerste mee aanvangt, het eerste nieuwsartikel van de krant dus. Op die plaats staat vaak het belangrijkste nieuwsbericht van het moment in onze ogen. Als hoofdonderwerp op de voorpagina hadden we die dag echter het interview met minister Dijsselbloem gekozen. Die ging voor het eerst dieper in op de Schnaps und Frauen-rel die het einde van zijn voorzitterschap van de Eurogroep overschaduwt en wellicht bespoedigt.

Vroeger had de krant zulk nieuws als het bloedbad onder Egyptische christenen vanzelfsprekend op de voorpagina gezet, dus ik begrijp die lezer wel. Maar de voorpagina is niet meer het vroegere overzicht van het belangrijkste nieuws. Daar zijn twee oorzaken voor: het kleinere formaat dwingt tot keuze voor een handvol onderwerpen, vaak zonder dat het hele artikel erbij staat. Wij benutten de voorpagina daardoor eerder als een etalage van wat je binnenin kunt verwachten. De tweede oorzaak is belangrijker: de functie van de krant is veranderd. Ja, zij is actueel en urgent, en eigen onderzoek en nieuws blijven essentieel. Maar het kale nieuws dat overal te krijgen is en gratis in ieders broekzak zit, vormt niet meer de hoofdmoot.

Wij vinden het tegenwoordig nog belangrijker om context te bieden: de vragen achter het nieuws te beantwoorden, te onderzoeken hoe iets precies zit en de actualiteit te duiden. Dat willen we ook uitstralen, dus brengen we op de voorpagina onze belangrijkste actuele producties, of het nu eigen nieuws, een interview, reconstructie, analyse of reportage is.

Dortmund

Dat leidde er bijvoorbeeld toe dat we de aanslag in Stockholm vorige week zaterdag wel prominent beschreven op pagina 3, maar op de voorpagina kozen voor de raketaanval van de VS in Syrië, waarvan we de duiding belangwekkend vonden. Later hadden we niet Dortmund maar de panda's op de voorpagina (volgens sommigen een te licht onderwerp, maar ik vond de reconstructie van de langdurige lobby en het wetenschapsstuk over de menselijke liefde voor panda's interessant). Critici meenden daarom dat we wegkijken bij aanslagen, maar dat is allerminst het geval. We besteden daar al jaren vele, vele pagina's aan, soms zozeer dat ons het verwijt van andere zijde treft: dat we met het prominent brengen van terroristische aanslagen de terroristen helpen met het angst zaaien. Daar ben ik het evenmin mee eens. Maar duidelijk is dat het om een delicate balans gaat. Die verschuift ook voortdurend.

Berlijn-correspondent Sterre Lindhout was deze week de aanslagenverslaggever van dienst. Eerst in Stockholm, waar ze aan de hand van een metrolijn de barsten in de Zweedse multiculturele samenleving beschreef. Na de aanslag op de spelersbus van Borussia Dortmund was ze bij het stadion voor de uitgestelde wedstrijd. De in geel en zwart gehulde fans, die 'als bijen om hun bijenkorf' zwermen, bleken niet bang. 'Ja, het risico van een aanslag bestaat altijd en overal, daar ontkom je niet aan. Mensen lijken zich bij dat sinistere besef te hebben neergelegd. Aanslagen zijn alledaags geworden', schreef Lindhout. De omgang ermee wordt rustiger, ook in de krant. Dat is inderdaad sinister, want het komt doordat het zo vaak gebeurt.

Vonk

Achter de schermen leggen we dezer dagen de laatste hand aan de nieuwe zaterdagkrant, die u volgende week onder ogen krijgt. Volkskrant Magazine en Sir Edmund blijven, de nieuwskrant en Vonk ondergaan een transformatie. Dat betekent dat de naam Vonk gaat verdwijnen, maar niet de journalistieke innovatie die onder deze naam heeft plaatsgevonden.

Vonk had onder leiding van oprichter Kustaw Bessems, redacteur Dirk Jacob Nieuwboer en (later) Loes Reijmer als belangrijk doel om journalistieke verhalen richting te geven. Dat heeft soms baanbrekende artikelen opgeleverd en altijd een prikkelende bijlage, met een bijzondere vormgeving door Koos Jeremiasse. Veel nieuwe stemmen zijn via Vonk de krant binnengekomen. De ambitie om verhalen meer zeggingskracht en persoonlijkheid te geven, heeft ook de rest van de krant blijvend veranderd.

Lezers vonden onze indeling van de zaterdagkrant niet altijd helder. We gaan vanaf volgende week verslaggeving en opinie duidelijker hun eigen plaats geven. Maar we koesteren de vernieuwing die Vonk heeft gebracht. De columnisten uit het katern ziet u terug: Peter Middendorp is er na een sabbatical weer in de herfst, Jonathan van het Reve debuteert aanstaande dinsdag als columnist op onze opiniepagina's en de Betrouwbare Mannetjes luisteren ook de nieuwe zaterdagkrant op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden