De veerkracht van Jakarta

Elk jaar overstroomt Jakarta. Veertig jaar verwaarlozing van het waterbeheer is niet zomaar weggewerkt. De inwoners verzinnen hun eigen oplossingen.

Elk probleem in Jakarta is meteen ook een kans. Een kans om een centje bij te verdienen. Bijvoorbeeld als de boel weer eens onder water staat. Als het water stijgt staan altijd mensen klaar om je droog aan de overkant te brengen: mensen met handkarren, vlotten, verhoogde fietstaxi's en alles wat maar boven het water uitsteekt. En hoe hoger het water komt, des te hoger wordt te prijs, natuurlijk.


Overstromingen zijn vreselijk als ze je overkomen. In 2007 stond in mijn eigen woonkamer anderhalve meter water. Mijn eettafel dobberde rond en op die eettafel zat een vette rat die blij was dat hij een droog plekje had gevonden. Wij moesten door het water waden om de straat te bereiken. In de straat kwam het water tot aan mijn nek.


Als vluchtelingen vertrokken wij naar een droog pension, ik voorop met twee tassen op mijn hoofd, mijn vrouw en mijn zoontje achter mij aan in een van overheidswege verstrekte rubberboot. Die boot was niet echt van rubber, maar van plastic. Het was een speelgoedboot van een paar tientjes die ongetwijfeld door een corrupte ambtenaar voor vele honderden euro's op de begroting was gezet. Maar het bootje deed zijn werk, en dat was op dat moment genoeg.


Jakarta overstroomt elk jaar. Het ene jaar wat erger dan het andere. De regentijd vult de rivieren en de opvangbekkens, en daarna is er maar één dramatische tropische bui nodig om de hele boel over de rand te laten stromen. Als er bovendien nog twee dammen doorbreken, is er geen redden meer aan.


In 2007 stond 75 procent van Jakarta blank. Nu is het net ietsje minder. Het is ook minder erg: de afgelopen paar jaar is er hard gewerkt om de waterhuishouding van de miljoenenstad (samen met de omringende slaapsteden wonen er 26 miljoen mensen in Jakarta) eindelijk een beetje te reguleren.


Rivieren en kanaaltjes waren veranderd in open riolen en zaten vol vuilnis, opvangbekkens waren gedempt en bebouwd met shoppingmalls, rivieroevers waren verstopt door krottenwijken die steeds verder het water in drongen, pompinstallaties waren kapot of allang niet meer toereikend.


Gouverneurs en ambtenaren lagen daar jarenlang niet wakker van: die bleven bouwvergunningen verkopen tot hun zakken te klein werden van alle geld dat zij daarvoor opstreken.


Nu is Jakarta bezig met een inhaalslag. Een nieuwe gouverneur brengt nieuw elan in de stad. Hij is begonnen met het uitvoeren van de plannen die al in de jaren zeventig zijn opgesteld: baggeren, opschonen, kanalen bouwen, tunnels en een systeem van opvangbekkens. Maar veertig jaar verwaarlozing is niet in één jaar goed te maken. Jakarta staat dus weer onder water. Eén enkele, urenlange, keiharde regenbui zette dinsdag de halve stad blank. Mensen die hun huizen net hadden schoongemaakt, kunnen opnieuw beginnen. Wijken die net droog waren, staan weer tot hun oksels in het water.


Maar de mensen, die blijven lachen. En verzinnen een manier om in al die ellende nog een beetje geld te verdienen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden