nieuws utrecht

De Utrechtse moskeeschool AlFitrah is sektarisch en vergroot afstand tot maatschappij, oordelen onderzoekers

Het onderwijs van de aan de Utrechtse moskee AlFitrah verbonden Koranschool heeft een sektarisch karakter en vergroot de afstand van de kinderen tot de Nederlandse maatschappij. Het vormt een ‘risico voor de sociale cohesie in de samenleving’, concludeert het Verwey-Jonker Instituut in een vrijdag gepubliceerd onderzoek naar de omstreden onderwijsinstelling.

De moskee van de omstreden salafistische organisatie AlFitrah in Utrecht Overvecht. Beeld Novum RegioFoto

In het oude schoolgebouw aan de rand van de wijk Overvecht krijgen ongeveer honderd kinderen tussen de 4 en 12 jaar 14 uur per week les in de Arabische taal en de koran, voornamelijk in het weekend, en zijn er ook lessen voor tieners. Al jaren gaan er verhalen dat dit onderwijs schadelijk zou zijn voor de integratie van de moslimkinderen in Nederland. De gemeente Utrecht maakt zich hierover grote zorgen. Burgemeester Jan van Zanen vreest ‘dat er kinderen opgroeien in Utrecht die voor een deel met hun rug naar de samenleving gaan staan’. Dit wordt nu bevestigd in dit rapport.

‘De boodschap is autoritair en wordt soms op intimiderende wijze uitgedragen. Het dogmatisme laat geen aansluiting toe bij de Nederlandse context’, concluderen de onderzoekers. ‘Wie gematigde opvattingen heeft of onzeker is over de geloofskennis kan richting fundamentalisme schuiven.’

Eerder juist lof

De conclusie van dit onderzoek is opvallend hard in vergelijking met het eerdere onderzoek van hetzelfde Verwey-Jonker Instituut uit 2016 naar AlFitrah. Toen concludeerden de onderzoekers dat de leerlingen van deze koranschool Dar al-Hudaa niet bewust onverdraagzaamheid jegens ongelovigen en afkeer van het Westen werden aangeleerd. Wel krijgen ze op het hart gedrukt dat ze onverkort moeten vasthouden aan hun orthodox-islamitische identiteit.

In dat rapport werd het pedagogische klimaat van de school nog geprezen. Volgens de onderzoekers worden de leerlingen van Dar al-Hudaa intensief voorbereid op de onderwijs- en arbeidsmarkt. De kans dat zij zich een slachtoffermentaliteit eigen maken, neemt daardoor af, evenals het overlastgevend gedrag. De Utrechtse gemeenteraad reageerde destijds verbaasd op deze conclusie waarop het volgende onderzoek werd gedaan. Daarin zijn de conclusies vooral gebaseerd op interviews met tientallen personen, van wie een deel ook lessen heeft gevolgd binnen AlFitrah.

Wel werd ook in 2016 geconcludeerd dat de starre opstelling van het salafistische (ultra-orthodoxe) moskeebestuur kan leiden tot een isolement van de moslimjongeren, die zich opsluiten in de eigen geloofskring. Ze kunnen hun vertrouwen in de Nederlandse samenleving verliezen en het gevoel krijgen te worden buitengesloten.

Niet gedraaid

‘Wij hebben ons in 2016 geen rad voor de ogen laten draaien, we zijn niet als een windvaantje gedraaid’, reageert woordvoerder Floor de Booys van het Verwey-Jonker Instituut. ‘In 2016 waren er veel berichten dat daar foute zaken plaatsvonden, maar niemand van de gemeente was daar nog binnen geweest. Daarom had Utrecht ons gestuurd om binnen die instelling te gaan kijken. Maar wij wisten toen ook dat we in AlFitrah niet alles te zien zouden krijgen.’

Bovendien was dat eerste rapport zeker niet kritiekloos, zegt De Booys. ‘Moskeevoorzitter Suhayb Salam was er woedend over.’ Suhayb Salam zei destijds dat de leerlingen binnen AlFitrah wel degelijk kritisch leren nadenken. Volgens hem is het ook onzin dat de leerlingen het risico lopen door de samenleving niet te worden geaccepteerd.

De lessen worden voornamelijk in het Arabisch gegeven, er wordt gebruikt gemaakt van zelfontwikkeld materiaal voor de opvoedlessen en verder van leerstof uit het Midden-Oosten. Meisjes en jongens krijgen les in gescheiden groepen. Zaken die haram (niet toegestaan volgens de islam, red.) zijn moeten zij mijden, zoals fysiek contact met de andere sekse, muziek en christelijke feestdagen.

Door de negatieve publiciteit sturen minder ouders hun kinderen naar AlFitrah, zegt de woordvoerder van het Verwey-Jonker Instituut. ‘De organisatie raakt gemarginaliseerd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden