De ultieme kick van de vrije trap

Kampioen PSV, morgen in de Kuip op bezoek voor de topper tegen Feyenoord, is gewaarschuwd voor de fenomenale vrije trappen van Pierre van Hooijdonk....

GEERT DE VLIEGER, doelman van Willem II, op 25 november verslagen uit een door Pierre van Hooijdonk genomen vrije trap: 'De remedie? De enige remedie is het voorkomen van overtredingen even buiten het strafschopgebied. Ook dát is een kwaliteit van verdedigers.'

Harald Wapenaar, doelman van FC Utrecht, geklopt op 28 oktober: 'Paniek is een slechte raadgever als Pierre gaat trappen, maar je kunt in dat geval wel spreken van alarmfase 1. Je hebt meteen het idee: dit zou wel eens een doelpunt kunnen worden. En toen ik naar de bal zweefde, voelde ik al dat ik tien centimeter te kort zou komen, dat het stoppen van deze bal een illusie zou zijn.'

Pierre van Hooijdonk keek altijd gefascineerd naar vrije trappen. De Brazilianen Zico, Eder en de Fransman Platini waren zijn helden. Voor hen leek het soms alsof de hechte rij van verdedigers geen obstakel was. Met de binnenkant van de voet krulden ze bal in het doel. Van Hooijdonk: 'Het is een moment waarop je je als speler kunt onderscheiden. Het is een rechtstreeks duel met de keeper én de muur.

'Ik wilde ze vroeger ook altijd nemen.' Een groot verschil met toen is dat hij ze tegenwoordig ook mág nemen. Hij is de onbetwiste specialist, ondanks de aanwezigheid van Paauwe en de weinig spelende Van Gastel. 'Ik vond het altijd vervelend als verschillende jongens bij de bal gingen staan om de vrije trap te nemen. Dat moet je niet hebben. Het is fijn dat ik bij Feyenoord meteen heb laten zien dat ik het kan.'

Tussen Van Hooijdonk en Zico, Platini, Del Piero, Rivaldo en al die andere specialisten bestaat een opmerkelijk verschil. Al die anderen waren of zijn vaak de nummers tien, de beste voetballers van het veld die automatisch vooraan staan als de bal op een kansrijke positie ligt. Van Hooijdonk is vergeleken met hen een relatief eenvoudige spits.

'Maar ik heb altijd een goede traptechniek gehad. Vroeger was ik middenvelder en niet zo snel. Ik moest daardoor mijn traptechniek wel verbeteren.'

De vrije trap van Pierre van Hooijdonk is om verschillende redenen speciaal. Dat begint met het hupje voor de korte aanloop. Altijd een korte aanloop. En als hij trapt helt hij zover naar achteren, dat het lijkt alsof hij zal vallen. Hij raakt de bal met de binnenkant van de voet en/of de binnenkant van de wreef. Hoe dichter bij het doel, hoe minder hij zijn wreef gebruikt. De bal is hard geschoten, geplaatst en daalt door het effect opeens heel snel als hij het doel van de tegenpartij nadert; een combinatie die veel verdedigingen te veel is.

'Vergelijk het met een topspinbal in het tennis', zegt Van Hooijdonk. 'Je slaat vol door, met het racket omhoog in plaats van naar voren. Het lijkt alsof de bal ver buiten de lijnen zal belanden, maar blijft er ruim binnen.'

Over de muur schieten, in de zogenoemde korte hoek (de hoek waar de doelman dus niet staat) is het moeilijkst. Van Hooijdonk bewees dat het kon, tegen Roda JC en tegen FC Utrecht. Tegen De Graafschap ging de bal laag langs de muur, tegen Vitesse scoorde hij van rechts in de lange hoek.

'Veel vrije trappen kan de keeper wel 'lezen'. Die van mij niet, zeker als ik links voor het doel sta. Niemand ziet waar ik schiet. Ik sta op precies dezelfde manier voor de bal. En de keeper gaat soms speculeren. Daarvan kan ik op zo'n moment profiteren.'

Zijn specialisme was elk seizoen goed voor een doelpunt of vijf, maar de aandacht is deze jaargang veel groter omdat hij bij Feyenoord speelt en omdat de teller nog voor de winterstop op zes staat, aanzienlijk op een totaal van vijftien (competitie, Europa Cup en beker). Van Hooijdonk, die zijn kans op succes op meer dan vijftig procent schat als de bal gunstig ligt, neemt na elke training een stuk of vijftien vrije trappen. De muur van verdedigers bestaat dan uit plastic; de doelman is van vlees en bloed.

BIJ VITESSE, twee seizoenen geleden, kreeg hij eigenlijk voor het eerst landelijke bekendheid met zijn specialiteit. Theo Janssen, ook gezegend met een prachtige trap, heeft destijds goed naar hem en trainer Koeman (vermaard om zijn snoeiharde wreeftrap) gekeken. Janssen, momenteel herstellend van een beenbreuk, is nog niet zo'n trainingsdier als zijn voorbeeld: 'De dag voor de wedstrijd oefen ik op vrije trappen. Hoewel ik linksbenig ben, schieten Pierre en ik ongeveer hetzelfde. Vanuit dezelfde positie geven we de bal veel vaart mee, met veel beenzwaai.

'Juist door die zwaai met het been kun je de bal veel vaart meegeven. Tegen Ajax nam ik eens een vrije trap van bijna 35 meter, terwijl ik een aanloop van slechts één stap nam.'

In deze jaargang scoorde Van Hooijdonk al uit een vrije trap tegen Roda JC, De Graafschap, FC Utrecht, Vitesse, Willem II en tegen SC Freiburg in de Europa Cup. Stuk voor stuk cruciale treffers, de eerste of tweede van Feyenoord in een wedstrijd. Ook afgelopen weekeinde maakte de 32-jarige Brabander een doelpunt uit een vrije trap, maar die telt hij niet mee. De bal kwam terug van een muurtje en werd in tweede instantie alsnog door hemzelf ingeschoten.

De mooiste van allemaal was de vrije trap tegen SC Freiburg, geschoten vanuit een 'onmogelijke' hoek (zie de strip). Voor Van Hooijdonk was juist die schier onmogelijke opdracht de sleutel tot succes. 'Dat was een heel ander idee van een vrije trap nemen. Ik dichtte me geen enkele kans toe in zo'n moeilijke positie. Ik had alleen voor ogen dat de bal op doel moest komen, zo hard mogelijk.

'Als de bal in zo'n geval niet goed genoeg is, lopen mijn medespelers meteen in. Ze stichten verwarring of proberen de bal te raken. Al gebeurt het met een haartje, dan al is het onbegonnen werk voor de doelman om de bal te stoppen.

'Bovendien is de doelman in verwarring door die inlopende spelers. De kans is groot dat hij reageert, bijvoorbeeld door een stap naar voren te zetten.' Dat gebeurde ook met met doelman Golz, die zichzelf daardoor kansloos maakte. De bal sloeg boven hem in, via de binnenkant van de paal. Golz kreeg na afloop van trainer Finke de schuld van de treffer, die Feyenoord nieuw perspectief bood op de UEFA Cup.

Van Hooijdonk: 'Je bent niet afhankelijk van andere spelers. Je kunt de bal zelf neerleggen, schoonmaken desnoods.'

Van Hooijdonk schiet het liefst van een meter of 23, links van het doel of in het midden. Hij scoorde vanaf die plek in de korte hoek, tegen Roda, maar scoorde ook vanaf rechts, langs de muur in de lange hoek (tegendraads) tegen Vitesse, toen doelman Van Fessem te veel naar het midden stond.

'De vrije trap van Pierre is een heel belangrijk wapen voor Feyenoord', zegt assistent-trainer John Metgod, die zelf in het verleden geregeld scoorde uit een vrije trap en Van Hooijdonk vrijwel elke training ziet oefenen. 'Je kunt je trap altijd verbeteren. Je kunt je specialiseren, hoewel het voor iemand die van nature geen goede traptechniek heeft moeilijk zal worden zo'n vrije trap te nemen als Pierre. Voor de tegenstander is het bovendien telkens zaak andere maatregelen te nemen.

'Pierre blijft echter altijd in het voordeel ten opzichte van de doelman, vooral omdat hij erin is geslaagd een aantal keepers te verrassen in de korte hoek. En tegen Roda JC legde hij de bal gewoon een paar meter verder van het doel, omdat hij meende dat hij vanaf die afstand meer kans had.'

Tegenstanders overwegen de muur weg te laten. De Vlieger en Wapenaar denken dat ze dan nog minder kans hebben, gezien de traptechniek van de spits. Van Hooijdonk opperde bovendien in dat geval zelf een muur te plaatsen met zijn eigen teamgenoten.

De Vlieger: 'Bij een echt goede trap ben je vrijwel kansloos als doelman. De specialist krijgt de tijd om de bal goed neer te leggen. Steeds meer voetballers leggen zich ook toe op de vrije trap, omdat wedstrijden vaak door de verdedigingen 'op slot' worden gezet en zich weinig echte kansen voordoen.'

De Vlieger dacht het ei van Columbus te hebben gevonden, door tegen Feyenoord verdediger Janssens de andere hoek te laten afdekken op de doellijn. Smolarek reageerde daarop prompt door met Janssens mee te lopen en te hinderen. Door de aanwezigheid van de Belg stond Smolarek geen buitenspel en was De Vlieger afgeleid door het gedoe naast hem. 'Ons plan werkte niet, omdat de tegenpartij meteen reageerde.'

Wapenaar: 'Bij mij stond de muur goed, ik stond goed en ik had zicht op de bal voordat Pierre schoot. Het moeilijkste is dat je de bal even kwijt bent, als die net achter de muur is.

'De lange hoek is altijd voor mij. Als de bal daarin verdwijnt, is het een fout van mij. Van Hooijdonk legde de bal in de korte hoek. Ik was kansloos.' Metgod: 'Als Pierre de bal perfect over de muur legt, moet je hem als keeper eigenlijk gewoon een hand geven.'

Van Hooijdonk: 'Het is de ultieme kick om uit een vrije trap te scoren, omdat het iets is waaraan ikzelf veel heb gewerkt. Het vereist perfectie. En het mooie is dat ik zo'n vrije trap ook kan nemen als ik slecht speel of niet in vorm ben. Ik heb altijd zelfvertrouwen voor een vrije trap. Het is een kwestie van concentratie.

'Ik denk dat ik op alle mogelijke verdedigingstactieken ben ingesteld. Maar misschien komt binnenkort een professor aanzetten met een oplossing voor mijn doeltreffende vrije trap.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden