De Tweehonderd van Mertens

In 1968 wekte Jan Mertens, de voorzitter van het katholiek vakverbond NKV, grote beroering toen hij de economische machtsconcentratie in handen van de elite aan de orde stelde...

Tijdens een toespraak voor de regionale NKV-afdeling in Sneek verkondigde Mertens dat de economische macht in Nederland in handen was van circa tweehonderd personen. ‘Van een groep mensen die elkaar goed kent en elkaar frequent ontmoet in verschillende colleges. Het is een even deskundige, financieel sterke als beangstigende groep’, aldus Mertens destijds.

De ‘Tweehonderd van Mertens’ werd een gevleugeld begrip, hoewel er op dat moment allerminst inzicht bestond in de door Mertens bedoelde groep van tweehonderd invloedrijken, laat staan dat er zoiets als een lijst bestond. Zijn uitlatingen leidden wel tot een discussie over de machtsverhoudingen in Nederland. Ook werd begonnen met enig wetenschappelijk onderzoek naar machtsconcentraties in het bedrijfsleven, waarbij met name werd gekeken naar personen die via dubbelfuncties invloed konden uitoefenen in meerdere bedrijven. Tien jaar later was het thema alweer uit de mode.

De vakbondsman die de discussie aanzwengelde kreeg ook kritiek te verduren. Volgens critici behoorde Mertens zelf ook tot de groep van tweehonderd. ‘De heer Mertens heeft zeker tien keer zoveel macht als ik’, zei SER-voorzitter De Pous tegen het Nieuwsblad van het Zuiden.

Jan Mertens was van 1964 tot 1973 voorzitter van het Nederlands Katholiek Verbond (NKV), dat later zou opgaan in de FNV. In 1973 werd hij staatssecretaris van Sociale Zaken in het tweede kabinet Den Uyl. Mertens overleed op 84-jarige leeftijd op 2 augustus 2000.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.