De Turkse kustwacht vist alweer Pakistanen op

Inwoners van de Turkse havenplaats nemen een uurtje vrij om te zien hoe de migranten arriveren. En vooral of ze wel weer worden weggevoerd.

Aankomst in Turkije, in de havenplaats Dikili.Beeld epa

Op een stralende maandagochtend legt onder begeleiding van twee patrouilleboten en een politiehelikopter de eerste boot met vluchtelingen aan langs de kade van Dikili. De boodschap die Europa in het Turkse havenstadje afgeeft is duidelijk: wie nu nog de illegale oversteek waagt wordt onherroepelijk teruggestuurd. Het is het startschot van de omstreden overeenkomst om alle illegalen die nu nog in Griekenland arriveren terug te sturen naar Turkije.

De eerste twee boten vertrekken maandagochtend vanaf het Griekse eiland Lesbos en hebben 131 vluchtelingen aan boord, voornamelijk uit Pakistan en Bangladesh. Volgens de Turkse autoriteiten zijn er ook enkele Algerijnen en twee Syriërs aan boord die geen asiel in Griekenland wilden aanvragen en uit vrije wil zijn teruggekeerd.

In Turkije houdt een overweldigende politiemacht de toegestroomde internationale pers op afstand. Het haventerrein is afgesloten met dranghekken en prikkeldraad en rond het Ataturkplein, dat aan de haven grenst, worden pantserwagens en waterkanonnen achter de hand gehouden. Op sommige plaatsen wordt inderhaast een blauw zeil gespannen om te voorkomen dat de camera's ook maar een glimp van de vluchtelingen opvangen. Die worden een voor een van boord gehaald en naar een rood-witte tent gevoerd. Daar worden ze geregistreerd en op de foto gezet, en worden vingerafdrukken genomen. Er staan ambulances klaar om zieken medische zorg te verlenen. De overige vluchtelingen wordt direct naar een van de klaarstaande bussen gestuurd.

Lees ook:

Grieken nog niet klaar om migranten snel terug te sturen (+)
De uitgang van Europa wordt afgeschermd door oproerpolitie. Leunend op hun schilden staan de agenten van de Griekse ME maandagochtend op de kade van het eiland Chios als de eerste bootmigranten richting een Turkse boot lopen. Tientallen meters verderop kijkt een groepje Syriërs toe hoe de figuurtjes in de verte een voor een het trappetje van de boot worden opgestuurd. 'Ik zie alleen Afghanen', zegt een van hen, turend door een geleende verrekijker. 'Geen Syriërs.'

Naar Bulgaarse grens

Op de vraag waar de vluchtelingen naartoe gaan, komt antwoord als de gouverneur van de provincie Izmir, Mustafa Toprak, de haven van Dikili bezoekt. Tijdens een provisorische persconferentie zegt hij dat ze naar Kirklareli worden gebracht bij de Bulgaarse grens. In de provincie Kirklareli is in de afgelopen periode in het plaatsje Pehlivanköy een gloednieuw opvangcentrum gebouwd met plaats voor 750 vluchtelingen. Het project is voor driekwart gefinancierd door de EU. 'We gaan zeker geen kampen bouwen aan de Egeïsche kust', aldus de gouverneur. Hij voegt eraan toe dat degenen die in Turkije willen blijven, het recht hebben om daartoe een aanvraag in te dienen.

Daarmee laat hij een andere geluid horen dan het Turkse minister voor EU-zaken, Volkan Bozkir, die tot nu toe steeds heeft gezegd dat niet-Syriërs zo snel mogelijk naar hun land worden teruggestuurd. Illegale Syriërs die uit Griekenland terugkomen gaan volgens hem naar Osmaniye, 40 kilometer van de Syrische grens.

Intussen verloopt de registratie aan de kade zo traag dat een derde boot, uit Chios, met 66 vluchtelingen aan boord, uren voor de kust dobbert. In het geplande aankomstdoel, de Turkse haven van Cesme, kregen de autoriteiten de opvang niet op tijd georganiseerd.

Medische controle.Beeld Anadolu

Zinkende boot

Veel inwoners van Dikili nemen maandagochtend een uurtje vrij om te kijken hoe de aankomst van de vluchtelingen verloopt en vooral of ze wel worden weggevoerd naar een andere plaats. In Dikili zijn rond de tienduizend handtekeningen verzameld om de komst van vluchtelingen een halt toe te roepen. Op de vraag aan drie oudere mannen op een bankje aan de haven waarom die vluchtelingen zo'n probleem zijn, klinkt het in koor: 'We hebben het hier al moeilijk genoeg. Er is een boel werkeloosheid, we worden slecht betaald, maar zij zijn bereid om het nog eens voor de helft te doen.'

Dat wanhopige vluchtelingen niet te stoppen zijn, blijkt zelfs op de dag dat de eersten worden teruggestuurd. Niet ver van de pier waar de boten aankomen zitten bijna vijftig Pakistanen en Bengalezen in een provisorische opvang van de kustwacht. Ze krijgen voedsel en schoenen uitgereikt. 'We probeerden over te steken, maar onze boot begon te zinken', vertelt één van hen in gebroken Engels. Ze besloten de Turkse kustwacht te bellen, die hen opviste. 'We zijn blij, want we zijn veilig, we hadden dood kunnen zijn. Nu gaan we proberen hier werk te vinden', roept een ander, waarop de politie een eind aan het gesprek maakt. Later op de dag, terwijl de bussen met vluchtelingen al onderweg zijn naar Kirklareli, komt het bericht dat de kustwacht ten noorden van Dikili de oversteek heeft verhinderd van nog een groep van vijftig Pakistani. Ze zijn volgens een woordvoerder opgepakt en vastgezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden