De tubes tandpasta van een 'Saubermann'

Hij zou nog starten in de marathon van New York, maar die laat hij aan zich voorbij gaan. De Duitse atleet Dieter Baumann (38), de olympisch kampioen van 1992, wiens tandpasta in 1999 met nandrolon bewerkt zou zijn, beëindigde gisteren zijn carrière bij een stratenloop in zijn woonplaats Tübingen....

Drie weken geleden stapte hij D uit tijdens de 10.000 meter bij de WK in Parijs. Dieter Baumann, die nog even had geprobeerd op kop te lopen, gaf er na enkele rondjes al de brui aan. Even later wandelde hij met ontbloot bovenlichaam de catacomben van het grote Stade de France in. Baumanns opgave sneeuwde echter onder in de fascinerende strijd tussen Haile Gebreselassie en Kenenisa Bekele.

Bij nader inzien was de opgave van Baumann in Parijs een historisch moment: begin vorige week kondigde de Duitse atleet aan dat hij stopt met topsport. De marathon van New York, waar hij in november zou starten, laat hij aan zich voorbij gaan. Bij de WK had hij temidden van het Oost-Afrikaanse lopersgeweld geconstateerd dat hij als 38-jarige Europeaan niet goed meer kon meekomen. Toch kwam de verklaring van Baumann, maandag op de persconferentie van de stratenloop in zijn woonplaats Tübingen, als een verrassing.

Met Baumann verliest de Duitse atletiek een van de markantste sportpersoonlijkheden van het laatste decennium. In 1988, tijdens de Spelen van Seoul, veroverde hij zilver op de 5000 meter. Vier jaar later, in Barcelona, troefde hij de Keniaan Bitok en de Ethiopiër Bayissa af in de eindsprint en pakte hij goud. Hij was daarmee de laatste niet-Afrikaan die tijdens grote mondiale atletiekevenementen op de 5000 meter succesvol was.

Baumann, die ook diverse EKmedailles won, stond in de jaren negentig bekend als een fervent bestrijder van dopinggebruik. Hij werd de 'Saubermann' genoemd, een voorstander van zuivere bruik. Maar in november 1999 werd hij zelf tweemaal positief getest op het in die maanden binnen de topsport plotseling zo aanwezige middel nandrolon.

Hij ontkende in alle toonaarden, vermoedde een samenzwering. De zaak had bizarre trekjes gekregen toen bleek dat tubes tandpasta thuis met nandrolon waren 'bewerkt'.

Baumann loofde een beloning uit die tot opsporing van de dader(s) moest leiden, de politie onderzocht de zaak. Het bracht hem niet dichter bij een mogelijke verklaring. En hoewel de Duitse bond hem in eerste instantie vrijsprak, werd hij door de IAAF twee jaar geschorst.

Hij miste zodoende de Spelen van Sydney, tevergeefs poogde hij via de rechtbank alsnog een startbewijs te bemachtigen. De waarheid omtrent de 'tandpasta-affaire' is overgens nooit aan het licht gekomen.

Begin 2002 liep zijn schorsing af. Dat Baumann tijdens zijn straf niet had stilgezeten, bleek bij een indoor-gala in Dortmund. Hij troefde olympisch kampioen 5000 meter Million Wolde op de 3000 meter bijna in de eindsprint af.

sport. Straffen tegen overtreders konden wat hem betreft niet zwaar genoeg zijn.

Dopinggebruikers zijn 'misdadigers', zei hij in 1998, 'er wordt gefraudeerd, het gaat om grote bedragen aan prijzengeld'. Hij spuwde zijn gal op wielrenners als Virenque en Zülle, die in zijn ogen te licht gestraft waren na Epo-ge-Bovendien presenteerde hij in de Helmut Körnighalle een autobiografie, Lebenslauf, waarin hij flinke kritiek leverde op de Duitse bond DLV.

Sportief gezien was 2002, het jaar van de comeback, er een van uitersten. Een debuut op de marathon, die van Hamburg, werd een fiasco.

Later dat jaar won hij voor het thuispubliek in München zilver bij de EK. Baumann zette aan, op het moment dat de Nederlandse kanshebber voor eremetaal, Kamiel Maase, ten val kwam.

Dit jaar, tijdens de Duitse kampioenschapen, liet de 38-jarige atleet zien dat hij op nationaal niveau nog altijd de beste is. Hij werd kampioen op zowel de 5000 als de 10.000 meter. Internationaal verloor 'de witte Keniaan' de aansluiting, en dus klonk het maandag: 'Leute, die Zeit is da.'

Het werd zondag een groots afscheidsfeest in Tübingen. Ruim vijftigduizend mensen stonden langs het parcours. Baumann werd vijfde. En natuurlijk won een atleet uit Afrika, de Keniaan Laban Chege.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.