De trukendoos voor het examen

De brieven van 9 september

De ingezonden lezersbrieven van 9 september

De laatste voorbereidingen voordat een eindexamen begint. Foto anp

Brief van de dag - De trucendoos voor het examen

Truc nummer 1 om het slagingspercentage van scholen op te poetsen: slecht presterende leerlingen krijgen het advies naar een lager niveau te gaan of te blijven zitten, waarmee voorkomen wordt dat ze zakken voor het examen ('Onder druk gezet om in één keer te slagen', Ten eerste, 7 september).

Leuk bedacht voor wie in complottheorieën gelooft, maar de werkelijkheid is genuanceerder. Hoe zit het dan in de praktijk?

Alle scholen voor voortgezet onderwijs kennen een overgangsreglement waarin de voorwaarden voor de overgang, ook naar het examenjaar, vooraf minutieus zijn vastgelegd. Daarnaast wordt er in het voorexamenjaar en het examenjaar gewerkt met een programma van toetsing en afsluiting (pta) waarin de examenonderdelen en de weging van de toetsen zijn beschreven. Wie aan de vooraf vastgestelde eisen voldoet, heeft recht op toelating tot het volgende leerjaar. Zelfs al zou een school dat willen, dan nog is er geen ruimte om te manipuleren.

Adviseren scholen leerlingen daarmee ook om naar een lager niveau over te stappen of te blijven zitten? Gelukkig niet, want voor een leerling die het examen niet of misschien wel nooit zal halen, kan een tijdige overstap naar een andere afdeling of het overdoen van het voorexamenjaar - om zijn basis te verstevigen - verstandiger zijn dan te wachten tot hij met lege handen staat bij het examen. Het is juist de taak van de school om leerlingen daar in voorkomende gevallen op te wijzen. Niet om het slagingspercentage te manipuleren, maar in het belang van de leerling!

Johan Veenstra, rector Comenius College, Hilversum

Slimme psychologen?

Wat is het beste dat de wetenschap kan overkomen? Niet, zoals Maarten Keulemans stelt, de ontkrachting van een beroemd onderzoek (+) (Commentaar, 7 september). Het beste dat de wetenschap kan overkomen is dat onderzoek zinvol is. De eerste vraag die je dan moet stellen is: 'Past de test wel bij de soort?' Ik citeer hier Frans de Waal, die in zijn recentste boek laat zien hoe lastig is om goede experimenten te doen bij intelligente dieren.

Experimenten zijn in zijn visie het sluitstuk van grondig veldwerk, 'essentieel om het natuurlijke sociale leven van elk dier te begrijpen'. Het 'potlood-glimlachexperiment' mag dan beroemd zijn in de psychologenwereld, het kan toch nauwelijks gezien worden als een adequate benadering van menselijk gedrag. Menselijk gedrag observeren in natuurlijke situaties en daarover solide theorieën maken geeft een betere opruiming van de experimentele rommelzolder dan eindeloze reeksen replicaties.

Vrij naar De Waal: zijn psychologen eigenlijk wel slim genoeg om te weten hoe slim mensen zijn?

Ruud Abma, Universiteit Utrecht

Oog om oog

Volgens Marieke Liem (Wetenschap, 8 september) is de gevangenisstraf (alleen) bedoeld als 'vergelding' (+).

Juridisch gezien is de veronderstelling te kort door de bocht, en ook onjuist. Diverse juristen, onder wie Norberto Bobbio (Turijn, 1909-2004) zien in de oplegging van een straf de volgende doelen: genoegdoening (voor de slachtoffer of hun omgeving), kans voor herbezinning (voor de dader zelf), voorkomen van recidive (oftewel bescherming van de omgeving tegen herhaling van de daad) en - pas als laatste doel - de vergelding waarnaar Liem verwijst.

De stelling als zou levenslange opsluiting in strijd zijn met de universele rechten van de mens, is verdedigbaar. Maar hoe zit het met de rechten van de mens (en diens familie) die vermoord wordt?

Gáu Lyra, Zoetermeer

Goal

Nog heel even over het voetbal van het Nederlands team. Als we de doelen nu eens aan de zijkanten van het veld zetten? Dan krijgt het spel van Nederland eindelijk weer de gewenste diepte en drang naar de goal.

Kan Marco van Basten daar misschien voor zorgen in zijn nieuwe baan?

Wim Eggens, Barendrecht

Stephan Sanders

De column van Stephan Sanders is mij uit het hart gegrepen (+) (O&D, 8 september). Hij verwoordt heel helder waarom Tekir niet past in GroenLinks. Herkenbaar dat mensen via voorkeurstemmen in de gemeenteraad willen komen en de partij daarbij als middel gebruiken. Loyaliteit is dan mager.

Inez de Jong

Uw persoonlijkheid

Volgens Wim Velthorst is het een feit dat niemand een diepere laag of een identiteit heeft, dus is het ook zinloos daar bij Mark Rutte naar te zoeken (O&D, 8 september). Volgens Velthorst zijn er echter wel gedachten, gevoelens en waarnemingen. In de psychologie en psychiatrie wordt nou juist het samenspel van die facetten als persoonlijkheid gezien. Daar komt bij dat het zelf al dan niet kunnen verwoorden van de eigen persoonlijkheid niet verward moet worden met het al dan niet bestaan ervan. Ook een 'identiteitsontkenner' - als volgens Velthorst - Arnon Grunberg heeft wel degelijk een persoonlijkheid: anders zouden diens 'Voetnoten' niet dagelijks provocatief zijn.

Marcel Gerrits Jans, psycholoog, Groningen

Afscheid

Wat jammer dat Annemarie Oster gaat ophouden met haar columns. In de krant van donderdag zocht ik, na het nieuws, altijd eerst naar haar column. Heerlijk om af en toe te lezen over toneelgrootheden uit het verleden. En haar schrijfstijl beviel me ook zeer! Ik denk dat veel oudere Volkskrantlezers dat met me eens zijn.

Ineke Bajema, Haarlem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.