De triestheid van clips

VAN een goede videoclip, zegt filmmaker Rosto (32), bestaat geen definitie. 'Door een videoclip te definiëren, roesten de ideeën vast.' Samen met clipmaker Werner Damen beoordeelt hij tien genomineerde videoclips voor de TMF Awards, die zaterdag 7 april worden uitgereikt in Ahoy', Rotterdam....

Rosto (32) is eigenaar van de Amsterdamse studio Rosto A.D. Hij maakte de clip voor The Dark van Anouk waarmee hij vorig jaar de TMF Award voor de beste Nederlandse videoclip won. Werner Damen (28) van het filmproductiebedrijf Czar.nl in Amsterdam maakte de clips voor Watje van Doe Maar en The Morning After van Postmen.

'Al een paar jaar kun je aan de meeste filmpjes precies zien of het een videoclip is, een commercial of een korte film', zegt Rosto. 'Dat is jammer. Videoclips zouden meer een vrijplaats moeten zijn voor kunstenaars.' Damen heeft een definitie: 'Een clip moet uiteindelijk een balans vormen tussen muziek en beeld. Die balans kan uiteraard ook een contrast zijn.'

Volgens de clipmakers is het niveau van de Nederlandse videoclips laag. Geldgebrek is de oorzaak. Aan de meeste clips wordt dertigduizend gulden besteed. Een dure clip kost een ton. In Duitsland en Engeland geldt dat bedrag als bodemprijs.

Maar het ligt niet aan de makers. Rosto: 'Dat zijn waarschijnlijk stuk voor stuk talenten. Het is de manier waarop clips tot stand komen. De invloed van de platenmaatschappijen is te groot.' Damen: 'Artiesten verkeren vaak in een machtsstrijd met de platenmaatschappijen. En ze hebben te maken met radiostations en videoclipkanalen. Er zijn veel partijen die invloed willen uitoefenen. Dat maakt het werk heel moeilijk.'

'Het systeem is aan vernieuwing toe', zegt Rosto. 'Het is verrot. Tenminste, als je artistiek iets wilt met de videoclip. Commercieel loopt het allemaal als een trein. Maar vraag niet aan een willekeurige maker of het mooi is. Het is niet mooi. Het is triest.'

Anouk - Michel

Rosto: 'Toen ik deze clip voor het eerst zag, had ik het idee dat de platenmaatschappij hem zelf had gemaakt. Het ziet eruit als een haastklus. Ze doen niets meer dan Anouk naar de studio halen en de camera aanzetten. Anouk ziet er ook een beetje verloren uit. Ze weet zich geen houding te geven. Ik heb met haar gewerkt. Als regisseur kun je gemakkelijk een situatie creëren waarin Anouk het wel doet. Zij heeft star quality. Van zichzelf. Ze is de enige ster die we momenteel in Nederland hebben, maar in deze clip doen ze daar niets mee.'

Damen: 'Ik snap de intentie wel. Ze wilden het simpel houden. Minimaal, oprecht. Maar het werkt hier voor geen meter.'

Alice Deejay - Will I ever

Damen: 'Dit is een voorbeeld van een clipfabriekproduct. In Nederland zijn een paar bedrijven die aan de lopende band clips produceren. Allemaal volgens een formule, met dansende meisjes en special effects die niks bijdragen, maar het alleen wat sneller doen lijken.'

Rosto: 'Het ziet er net echt uit. Duur en professioneel. Kosten noch moeite zijn gespaard.'

Damen: 'Dat komt doordat het geld oplevert. Aan Alice Deejay valt veel te verdienen. Ze doet het goed in Engeland en de rest van Europa. Tot in Azië toe. Dat zij niet echt zingt, is allang geen shocking horror meer, zoals destijds bij Milli Vanilli. Het clipje is ook internationaal inzetbaar omdat je niet ziet waar het gemaakt is.'

Bl & lsquor;f - Hier

Rosto: 'Dit vind ik een compromis-clip. Je ziet de Bl & lsquor;f-leden in een huis Hier ben ik veilig zingen, en daartussendoor zie je beelden van een optreden. Ik denk dat de regisseur iets wilde doen met dat huis, terwijl de platenmaatschappij graag wilde benadrukken dat Bl & lsquor;f een fantastische live band is. Twee compleet verschillende visies, en iedereen krijgt een beetje zijn zin.'

'Toch zien de kijkers zo'n clip van Bl & lsquor;f waarschijnlijk heel anders. De meeste mensen komen halverwege binnenvallen en kijken vervolgens met een half oog. Daarom maken sommige makers er gewoon hutspot van. Dat vindt men óók mooi, namelijk. En het werkt. Dus houden ze het zo.

''De invloed van platenmaatschappijen op clips is enorm. Ik heb ze allemaal gesproken, en ze vinden het heel gek als je eerst met de artiest wilt praten voordat je een clip maakt. Het wordt voornamelijk buiten de artiest om beslist.'

Brainpower - Door merg en been

Damen: 'Dit vind ik leuk gedaan. Een Nederlandse rapper die spot met r & b-clips en met boybandjes. Het ziet er goedkoop uit, maar dat is ook de bedoeling. Hij zit in een te klein opblaasbadje in plaats van een marmeren jacuzzi. Het is een gimmick. Dat zie je aan die dollartekens die in het begin van de clip in zijn ogen komen. Niet briljant, maar wel leuk.

'R & b-clips zijn een aparte beeldcultuur geworden. Geld en tieten, daar draait het om. Op het tragische af. Vrouwen zijn bikini's en borsten, mannen hebben geld en auto's. In eerste instantie vond ik het leuk als grap, maar dat is nu wel over. Er zit ook geen ontwikkeling meer in. Het spoor is dood.'

Rosto: 'Het r & b-format komt langzaam naar Europa. Maar de Nederlandse pogingen om zo'n clip te maken, zijn treurig om te zien. '

Kane - Can you handle me

Damen: 'Leuk professioneel gedaan, maar een ontzettend achterhaald idee. Madonna deed twintig jaar geleden al een clip met een peepshow. Gooi er een muntje in en ze beginnen te spelen. En zelfs Madonna was niet de eerste.'

Rosto: 'Dit ziet eruit zoals een rockband eruit hoort te zien. Beetje seks en zweet. Ik heb er niks mee, maar het is wel goed gedaan. Ik weet wel een definitie van een goede videoclip: als je een patatje oorlog gaat halen in een snackbar waar TMF aanstaat en toch besluit je patatje daar op te eten omdat de clip nog niet is afgelopen.'

Bon Jovi - It's my life

Damen: 'Hartstikke goed gemaakt, maar erg oppervlakkig. Een jongen die naar het concert van Bon Jovi in de tunnel rent. Je móet erbij zijn. It's my life; ik doe wat ik wil. Maar vervolgens blijkt dat die mensen niks anders met hun leven willen dan naar het Bon Jovi-concert in de tunnel gaan.'

Eminem - Stan

Damen: 'Dit vind ik heel erg goed. Dit mag een prijs krijgen. De beelden sluiten naadloos aan bij de muziek. Het verhaal heeft meerdere lagen. Het gaat over heel zware dingen: obsessie, de dood, zijn slechte huwelijk. Hij gaat heel ver en vraagt veel van de kijker. Je moet wel weten waar het over gaat.'

Madonna - Music

Rosto: 'Het nummer is beter dan de clip. Ze adapteert de beeldcultuur van r & b, absurd grote auto's, veel glitter, maar laat het daarbij. En het heeft te weinig humor om het als tongue in cheek te ervaren.

'De animatie vind ik ook niet passen. Die zit er alleen in omdat ze op dat moment zwanger was. Haar muziek weet ze cutting edge te houden, met haar clips heeft ze dat niet altijd. Maar om platen te verkopen is het zeer geschikt.'

Outkast - Ms Jackson

Rosto: 'Ik snap het verhaal niet. Het begint als tuinbroeken-rap op de country-side en eindigt als een soort rampfilm.'

Damen: 'Ik volg het ook niet, maar ik vind het wel leuk omdat het iets anders laat zien dan je verwacht.'

Robbie Williams - Rock DJ

Rosto: 'Het idee is niet slecht. Robbie Williams stript door tot op het bot. Tot er een skelet overblijft. Er is altijd iets aan de hand met de nieuwe clip van Robbie Williams; dat moet je hem nageven.

'Ik denk dat beeldmanipulatie de toekomst is van de videoclip. Het gaat nu al ver. Je kunt modellen dingen laten doen die op de set niet lukken. Aan een zwakke glimlach kan ik net zolang werken tot-ie overtuigend is.

'We staan aan het begin van een revolutie in beeldbewerking. Ik denk dat de controle op beeld ongelofelijk ver zal gaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden