De toverlamp die je op afstand kunt dimmen

Het is er toch van gekomen, Ans Hekkenberg heeft een Arduino aangeschaft; een wondermiddel om op afstand de lichsterkte van lampen te regelen.

Beeld Bier en Brood

Sinds ik voor deze rubriek schrijf, denken mensen in mijn omgeving dat ik heel handig ben. Het type mens dat met een stukje Duct tape en een stompje potlood een spaceshuttle bouwt, zeg maar. Dat is niet zo. Ik hou van slim knutselwerk, en ik ben vasthoudend genoeg om te puzzelen totdat een project dat in theorie werkt het ook in de praktijk doet. Maar handig? Nee.

Daarom roep ik regelmatig dat mensen het mis hebben als ze claimen dat ze 'dat Maakbare Wereld-project van afgelopen zaterdag nóóit zouden kunnen maken'. Het is een kwestie van proberen. Fouten maken en weer verder knutselen.

Aan één knutseluitdaging had ook ik me tot nog toe niet gewaagd. De Arduino. Mijn Maakbare Wereld-collega's maken met deze minicomputers de mooiste dingen: een pratende Tardis (Rolf); zelfsturende auto's (Cor); een perfecte eierkoker (Ernst). Ook ik schafte een Arduino aan. Ik wilde met mijn nieuwe aanwinst een lamp aansturen.

Het doel: een lamp die je met een handbeweging harder kan laten schijnen of juist kunt dimmen. De essentiële onderdelen: een afstandssensor, de Arduino, en een ledlamp. Ik bouw schakelingen altijd eerst op een breadboard, een 'oefenbord', voordat ik verbindingen soldeer. Met wat weerstandjes, condensatoren die lading kunnen vasthouden en een transistor die een elektrisch signaal kan schakelen en versterken, was de schakeling al snel klaar voor gebruik.

In de Maakbare Wereld bouwen vier handige knutselaars elke week een apparaat dat het leven veraangenaamt. Met huis-, tuin- en keukenspulletjes, en een stap voor stap uitleg. Deze week: Ans Hekkenberg, fysicus en @GirlForScience. Volgende week hoogt Rolf Hut zijn houten eettafel op voor een hippe stawerktafel.

Beeld Io Cooman

Programmeren

Het uitdagende deel was natuurlijk de Arduino. Logischerwijs gaan de plus- en minzijde van de schakeling naar de 5V-poort en de GND-poort (aarde) van de Arduino. Het draadje van de sensor, het afstandssignaal, gaat naar de eerste analoge inputpoort A0.

De ledzijde van de schakeling koppelde ik tot slot aan poort 3 van de Arduino. Waarom 3 en niet 1 of 2, vraag je je misschien af? Heel simpel: omdat ik googlede op 'fade led arduino' en ontdekte dat ik moest kiezen voor een poort met PWM output. Dat is een soort bloksignaal waarmee je de lichtoutput geleidelijk kunt laten oplopen of afnemen. Poort 3 voldoet hier aan (net als poort 6, 9, 10, of 11). Dit is dan ook mijn gouden tip voor Arduino-beginners: bij twijfel Googlen.

De volgende stap is het programmeren. Ik opende het softwareprogramma en staarde ongeïnspireerd naar het witte scherm. Een poort uitlezen, dat lukte nog wel. Maar dan? En hoe verschilde de taal van mijn Arduino van de taal die ik op de universiteit had geleerd?

Gelukkig zitten in het programma talloze voorbeelden, waarmee je de basis van het programmeren kunt leren. Maar wil je liever niet vanaf 'scratch' beginnen? Dat is ook geen probleem. Veel mensen delen hun Arduino-projecten online. Je kunt ze kopiëren, maar ze bieden ook een manier om de Arduino-code onder de knie te krijgen. Vriend Google wijst je vrijwel gegarandeerd naar iemand die jouw project (of iets wat er op lijkt) eerder heeft geprobeerd. De zoekterm 'distance sensor led arduino' bracht mij naar de makersite makezine.com, waar ik een stukje code vond dat ik als basis kon gebruiken voor mijn lamp. Mijn versie van de code kun je hier vinden.

Schakeling, Arduino en programma. Dat zou moeten werken. Ik soldeerde mijn schakeling op een printplaatje, prikte de vier kabels in de Arduino en testte mijn lampje. Het werkte fantastisch. Als ik mijn hand van de sensor bewoog, ging de led feller schijnen. Als ik mijn hand terug bewoog, ging het licht langzaam uit.

Omdat de schakeling er niet bepaald uitziet als een designlamp, zocht ik een manier om de elektronica te verstoppen. Ik koos voor een matglazen vaas, waarin ik de spullen kon leggen. Het matglas verspreidt het licht mooi, waardoor het een prima lamp is geworden.

Benieuwd naar het resultaat? Bekijk het filmpje hieronder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden