De top 11 van politieke uitspraken in `11: Haagsch jargon

Nu het jaar ten einde loopt is het weer tijd voor de lijstjes met het beste van het afgelopen jaar. Wat waren de beste nieuwe boeken, de mooiste nummers of de belangrijkste politieke quotes van het jaar? Vk.nl blikt terug met 'de 11 van 11'. Vandaag: Haagsch jargon

Protest tegen de cultuurbezuinigingen.

1. Met de kennis van nu
Het is een gevleugelde uitdrukking voor politici die druk bezig zijn hun straatje schoon te vegen. 'Met de kennis van nu hadden we het heel anders aangepakt'. De laatste jaren wordt deze zin vaker uitgesproken dan ooit tevoren.

Het begon al in 2010 toen premier Balkenende zei dat Nederland 'met de kennis van nu' wellicht nooit steun had verleend aan de inval in Irak. Daarna buitelden de 'met de kennis van nu's' over elkaar. In de eerste én de tweede zittingsperiode van de commissie De Wit bijvoorbeeld. Maar ook bij de herdenking van de slachtoffers in Indonesië haalde minister Hans Hillen deze magische bezweringsformule tevoorschijn. Blijft ongetwijfeld een grote hit in 2012.

2. Caviapolitie
2011 is het jaar dat de Dierenpolitie het licht zag. Deze 500-man sterke animal cops moeten korte metten maken met dierenmishandeling. Er is zelfs een apart telefoonnummer: 144 - Red een dier.

Toch kan dit leger van dierenvrienden niet op de warme politieke instemming van heel politiek Den Haag rekenen. Zelfs de Partij voor de Dieren ziet er niets in. De partij van Marianne Thieme vindt dat de Dierenpolitie niet genoeg bevoegdheden krijgt en vindt dat het lijkt op een 'vogelverschrikker'. CDA en VVD stemden wel voor, dankzij het gedoogakkoord. Initiatiefnemer Dion Graus kan tevreden zijn. De Dierenpolitie is een feit. Alleen kent vrijwel iedereen het onder de smalende naam Caviapolitie.

3. Weigerambtenaar
De ambtenaar die weigert homohuwelijken te voltrekken is al langer een politiek onderwerp in Den Haag. Maar dit jaar kwam het fenomeen weigerambtenaar tot een hoogtepunt. GroenLinks-Kamerlid Ineke van Gent wist de verhoudingen binnen de gedoogcoalitie feilloos bloot te leggen met haar hoofdelijke stemming om de motie die deze 'weigeraar' tot het verleden moet laten behoren.

Omdat de VVD bevriend wil blijven met de SGP (vanwege één cruciale Senaatszetel) stemde de partij dwars tegen de eigen principes tegen dit verbod. Maar de PVV, die met dit onderwerp niet gebonden is aan het gedoogakkoord, stemde wel mee met bijna de voltallige oppositie. Er kwam een meerderheid voor het verbod en de VVD stond in haar hemd. Het kabinet weigert overigens voorlopig om de aangenomen motie uit te voeren.

4. Stekker
Iedere Binnenhof-watcher kan na 2011 de metafoor 'stekker eruit trekken' niet meer horen. Want was het niet de PVV die de stekker eruit moest trekken, als ze echt tegen de Nederlandse bijdrage aan het Europese noodfonds waren? 'Nee', betoogde PVV-leider Geert Wilders. Job Cohen had de stekker in handen. Wanneer zijn PvdA stopte het kabinet rugdekking te geven inzake Europa, zou het over en uit zijn met het kabinet-Rutte.

Uiteindelijk moest scheidsrechter Jolande Sap van GroenLinks er aan te pas komen. In een vaak gememoreerde demonstratie toonde ze Geert Wilders hoe dat precies gaat, zo'n stekker er uit trekken.

5. Linkse hobby
Nee hoor. Staatssecretaris Halbe Zijlstra voert geen persoonlijke kruistocht tegen 'linkse hobby's'. Ja, hij houdt wel degelijk van kunst. Maar dan wel van kunst die een stuk minder overheidsgeld kost. De VVD'er voert een ongekende bezuiniging op de kunsten door. Niet alleen wordt er fors gekort, Zijlstra verhoogde ook de btw op toegangskaartjes.

De culturele wereld is woedend en spreekt van 'kaalslag' en 'dedain jegens de kunsten'. Er werd een Mars der Beschaving gelopen en gedemonstreerd op het Malieveld. Niets mocht baten. Dit tot tevredenheid van gedoogpartner PVV. De kunstwereld beschouwt 'linkse hobby' inmiddels als geuzennaam.

6. Knoflooklanden, luie zuiderlingen

Het is geen pretje om inwoner van een land als Spanje of Griekenland te zijn. Niet alleen wordt er door de eigen regering keihard bezuinigd en is de werkloosheid torenhoog. Maar dan wordt er ook nog eens heel gemeen over je gesproken in 'het braafste jongetje van de Europese klas'.

Niet alleen op de Nederlandse straat, maar ook in het parlement werd een keur aan vergelijkingen gemaakt. Knoflooklanden, luie zuiderlingen en spilzieke corrupte regeringen waren daarbij nog de vriendelijkste varianten.

7. Stapelen van maatregelen
Het kabinet bezuinigt flink. Dat is bekend. Aan de oppositie de taak deze zo te framen dat mensen het gevoel hebben dat er te veel wordt gesneden. Al snel kwam daar de term 'stapeleffect'. Omdat er op heel veel terreinen wordt gekort, is vooral het totaaleffect voor mensen pijnlijk. Voor bijstandsmoeders en andere minima kan het stapelen fikse gevolgen hebben, hoewel het kabinet zweert juist heel scherp op het stapelen te letten.

8. Asfaltkabinet

De wereld staat in brand. De miljarden vloeien met miljarden tegelijk in het Europese noodfonds. De huizenmarkt zit op slot en het begrotingstekort stijgt met de dag. Maar waarmee klopt minister Schultz van Infrastructuur zich op de borst? Hoera, we mogen binnenkort op zestig procent van de snelwegen 130 kilometer per uur rijden. En nieuwe wegen kunnen sneller worden aangelegd, omdat het kabinet de crisiswet permanent maakt.

De oppositie spreekt dan ook al smalend van het 'Asfaltkabinet'. Zorgwekkender voor de minister is dat ook het CDA niet staat te juichen bij haar plannen. Om door te kunnen rijden moet er namelijk voor ruim 100 miljoen aan veiligheidsmaatregelen worden genomen. Ook mag je op sommige wegen eerst sneller en worden ze dan pas veiliger gemaakt. Het CDA wil nu dat de minister pas op de plaats maakt.

9. Doe eens normaal

Het is de beroemdste politieke woordenwisseling van 2011. Het 'doe eens normaal. Nee, doe zelf eens normaal' tête-à-tête tussen PVV-leider Geert Wilders en premier Mark Rutte. Deze woordenwisseling was 'ongekend' en 'nog nooit vertoond'. Had Kamervoorzitter Gerdi Verbeet moeten ingrijpen tijdens de Politieke Beschouwingen? Nee, vond ze zelf.

Naderhand werd er geklaagd dat het in de beeldvorming alleen nog maar over dat 'ene zinnetje' ging. Er kwamen t-shirts, facebook-groepen en talloze varianten.

10. PVV-Beledigingen

Ook dit jaar waren er weer kwalificaties, uitspraken en beledigingen van PVV'ers die voor veel commotie zorgden. Dion Graus die journalist Bas Paternotte een 'klotskop' noemde, PVV-leider Geert Wilders die sprak van islamistisch stemvee en haatpaleizen. Het fenomeen tuigdorp bracht het zelfs tot woord van het jaar.

11. Het H-woord
Wordt 2012 het jaar waarin het H-woord uit de taboesfeer komt? Morrelen aan de hypotheekrenteaftrek gold decennialang als politieke zelfmoord op het Binnenhof. Maar de tijden veranderen. Inmiddels beschouwt een groot deel van de oppositie de huidige vorm als onhoudbaar.

CDA, VVD en PVV blijven herhalen dat de aftrek bij hen niet in het geding is. Ook al moeten er komend voorjaar weer miljarden extra worden bezuinigd. Maar langzamerhand komen er scheurtjes in het pantser. Partijprominenten roepen op tot hervormingen en anonieme bronnen fluitsteren dat er wordt nagedacht over het ingrijpen op de ooit onaantastbare hypotheekrenteaftrek.

Dion Graus introduceerde de Dierenpolitie en de term 'klotskop'. Beeld anp
Jolande Sap en 'haar' stekkerdoos. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden