ReportageLondense ziekenhuizen

De toestand in Londense ziekenhuizen is ‘duizelingwekkend’

Een lockdown is nodig zodat ziekenhuizen niet onder de druk bezwijken.Beeld Getty Images

De druk op de Britse ziekenhuizen noopte premier Boris Johnson maandag tot het afkondigen van een strenge lockdown. Londen is het brandpunt. ‘We redden het nu net, maar deze situatie is niet lang houdbaar. Het is veel drukker dan tijdens de eerste lockdown.’

‘Duizelingwekkend.’ Dat is het eerste woord dat professor Marcel Levi te binnen schiet als hem gevraagd wordt naar de toestand in de Londense ziekenhuizen. ‘Sinds twee weken komt er een gestage stroom covidpatiënten binnen. We hebben in het weekeinde 25 extra intensivecarebedden neergezet en die zijn alweer vol, en nu moeten we weer 30 bedden klaarmaken,’ zegt de directeur van het hoofdstedelijke universiteitsziekenhuis via de telefoon, net voordat hij weer een dienst gaat meedraaien op de intensive care.

De strenge lockdown die Boris Johnson maandagavond voor onbepaalde tijd heeft afgekondigd om, net als in het voorjaar, ‘de National Health Service te beschermen’, kan dan ook op steun rekenen van de 56-jarige Nederlander. ‘In mijn hoedanigheid van arts zeg ik dat een lockdown nodig is omdat we bij een verdere toename van besmettingen over een paar weken onder de druk zullen bezwijken. We redden het nu net, maar deze situatie is niet lang houdbaar. Het is veel drukker dan tijdens de eerste lockdown.’

Het University College Hospital is niet eens het drukste ziekenhuis. Bij het Royal Hospital van Whitechapel, dat het zwaar getroffen noordoosten van de hoofdstad bedient, waar een grote Aziatische gemeenschap is, is het op elk uur van de dag een komen en gaan van ambulances. Sommige covidpatiënten, net als bij de eerste golf met name 60-plussers, worden zelfs in de ambulance behandeld omdat er binnen nog geen bed vrij is. Foto’s van deze taferelen dwongen Johnson, geen liefhebber van lockdowns, uiteindelijk tot actie.

Oppositieleider Keir Starmer hoopte op de terugkeer van ‘de geest van de eerste lockdown’ toen de Britten elke week applaudisseerden voor het zorgpersoneel en getekende loftuitingen aan de NHS aan hun ramen plakten. Van die geest is echter niet zoveel meer over. De veranderde stemming was zaterdagavond zichtbaar bij St Thomas’. Voor ingang van het ziekenhuis waar Johnson in april voor zijn leven vocht, verzamelden zich mensen die covid een bedrog noemden, tot verdriet van het uitgeputte personeel.

Bij een ander ziekenhuis werden mensen verwijderd die video-opnamen maakten van de rustige gangen en zalen, om te ‘bewijzen’ dat er geen crisis is. In grote delen van de ziekenhuizen is het inderdaad rustig en dat geldt zelfs voor de spoedeisende hulp waar het in de wintermaanden traditioneel een chaos is, jaarlijks groots belicht door de media. Veel Britten herinneren zich nog de winter van 2017-18 toen de gangen vollagen met patiënten voor wie geen plekje op de zalen was. Zeker 50 duizend Britten stierven indertijd aan de dodelijke griep.

Uit cijfers blijkt dat de totale bezetting van de ziekenhuizen, die bepaald niet happig zijn op media-aandacht, ongeveer gelijk is aan de voorgaande jaren. Een verschil is dat het aandeel covidpatiënten nu hoger is en, bijbehorend, de druk op de ic groter. Een bijkomend probleem is dat een deel van het personeel naast het verplegen van patiënten ook druk is met het uitdelen van vaccinaties. Een initiatief om oud-verpleegkundigen in te schakelen voor deze taak stuitte op bureaucratische hobbels, zoals de verplichting eerst een cursus diversiteit te volgen.

In ‘gewone’ jaren zijn ziekenhuizen in de winter afhankelijk van een nauwkeurig gechoreografeerde stroom van patiënten, maar de covid-crisis heeft dit ritme verstoord. Normaal gesproken hoeven zorgmanagers alleen rekening te houden met de sekse van een patiënt en de vraag of diens ziekte besmettelijk is. Nu komt daar covid bij. Heeft iemand covid? Wacht iemand nog op een testresultaat? Dat is niet makkelijk in een vol ziekenhuis. Wanneer deze stroom onderbroken wordt, ontstaan er files met ambulances buiten de poorten.

Maar hoe zit het ondertussen met de Nightingale-noodziekenhuizen die negen maanden geleden in diverse grote steden met poeha werden geopend, met als paradepaardje die in het Londense Excel? Ze zijn amper gebruikt en rond de Kerst was men begonnen met de ontmanteling. Inmiddels komen ze toch in gebruik. ‘Vergelijk ze met een verzekering’, zegt Levi, ‘het idee is nu om er gewone patiënten heen te sturen die aan de beterende hand zijn, maar nog niet klaar om naar huis te gaan. Zodoende maak je bedden vrij.’

Een ander punt van verwarring is de vraag of de nieuwe virusvariant gevaarlijk is voor kinderen. Verpleegkundige en activiste Laura Duffel zorgde in een radioprogramma voor paniek met de bewering dat in het ziekenhuis waar ze werkt ‘anders dan bij de eerste golf een zaal met besmette kinderen’ is. Dit leidde snel tot een correctie van Russell Viner, baas van de Britse vereniging van kindergeneeskunde. ‘Het is simpelweg niet waar en extreem onverantwoordelijk. Covid is wijdverbreid in ziekenhuizen, maar niet onder kinderen.’

In zijn ziekenhuis ziet Levi, ondanks de toestroom van covidpatiënten, enkele lichtpuntjes. ‘Over beschermende kleding hoeven we ons anders dan voorheen geen zorgen te maken. We weten ook veel meer over de ziekte en hoe deze kan worden behandeld. Er is een betere overlevingskans. Een probleem is afwezigheid van personeel, niet zozeer omdat ze covid hebben, maar omdat ze uit voorzorg in zelfisolatie zitten. Het belangrijkste verschil is het vaccin. Dat heeft het moreel versterkt bij artsen en verpleging. Het is een zorg minder.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden