De tijdelijke ramp van het moederschap

Het pas verworven moederschap kan, hoe gewenst ook, een verontrustende innerlijke revolutie met zich meebrengen. Het scheidt het leven onherroepelijk in een fase ervoor en een erna, en niets zal nog ooit helemaal hetzelfde zijn....

'Ik herinner me', schrijft ze, 'dat ik een keer als studente een advertentie in de krant las voor zomerwerk in een visfabriek op een afgelegen ijsschots in Groenland. Je werd daar voor drie maanden heen gevlogen, moest zestien uur achter elkaar werken, en werd met een bus heen en weer gevoerd van de barakken naar de fabriek. (. . .) Na drie maanden werd je verdoofd, gek, stinkend naar vis op straat gedumpt met je geld en mocht je naar huis om je leven weer op te pakken.'

Zo ongeveer ervoer ze de eerste maanden van het moederschap: als een tijdelijke ramp van voedingen, babygekrijs, slapeloze nachten en chronisch tijdgebrek waaraan binnen afzienbare tijd een eind zou komen zodat het oude leven met vrije uren en oneindige keuzes weer kon worden voortgezet. Met pijn en verbazing merkt ze echter dat ze 'het lidmaatschap op de wereld waarin ze vroeger leefde', definitief heeft opgezegd.

In het land van moeders is een verslag van de aanvankelijke botsingen tussen de vrouw die ze was en de moeder die ze verder zal zijn. Het boek gaat nadrukkelijk niet over haar baby of over haar gezinssituatie, maar over de warboel aan gevoelens in haar eigen hoofd: de golven van jaloezie jegens kinderloze vrouwen en van verlangen naar weleer, die de 'windvlagen van liefde' voor haar baby begeleiden, zonder dat er enig verband tussen beide uitersten lijkt te bestaan.

Ze doet haar verslag zonder sentimentaliteit, in een fraaie, beeldenrijke en geestige taal die vlot leest. Soms is ze ook verbijsterend onnozel: 'Toen mijn dochter haar eerste nacht op aarde wakker werd en ging huilen was ik behoorlijk beledigd en had geen flauw idee wat ik met haar aan moest.' Ze schrijft ook vaak met zoveel overdrijving ('als een onontplofte bom in een Hitchcock-film (. . .) maakt de baby dat de wereld in zijn richting zwenkt voor de mensen die met hem leven'), dat je je afvraagt of ze niet met een ernstige postnatale depressie te kampen heeft gehad. Het is een verbaal geweld dat bij tijd en wijle aanleiding geeft tot een geiteerd 'kom op meid, krijg een kind en zeur niet zo'.

Wie echter de moeite neemt door de overdrijvingen heen te kijken, ziet de bescheidener contouren van een conflict dat voor iedere beginnende moeder herkenbaar is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden