vier vragencoronamaatregelen

De tijd van coulance is voorbij, maar hoe gaat de ‘extra handhaving’ eruitzien?

Strenge handhaving ‘is echt de bedoeling’, zei Mark Rutte dinsdagavond op de persconferentie. Nu de teugels strakker worden aangetrokken, wil de minister-president dat er ook streng op naleving van de maatregelen wordt gecontroleerd. Maar is dat wel mogelijk?

Handhavers in het centrum van Rotterdam.Beeld ANP

Hoe gaat de door Rutte bepleite ‘extra handhaving’ eruitzien?

In de afgelopen maanden lieten handhavers het vaak bij een waarschuwing, waardoor de coronaboete enigszins in de vergetelheid raakte. Terwijl de tweede golf oplaaide, werden in september in de grote drie steden fors minder boetes uitgeschreven dan in de maanden ervoor: 471 in Rotterdam, 46 in Amsterdam en slechts 8 in Den Haag.

Maar de tijd van coulance is voorbij. Voortaan wordt elke waarschuwing vastgelegd in het politiesysteem, iets wat tot nu toe niet gebeurde. ‘En als iemand zich overduidelijk niet aan de regels houdt, wordt er zelfs direct geverbaliseerd’, laat een woordvoerder van de Landelijke Politie weten. 

In het voorjaar bestond nog onduidelijkheid over hoe burgers de maatregelen van het kabinet precies moesten interpreteren. De huidige lijn biedt die ruimte voor ambiguïteit niet. Dat maakt het werk voor boa’s makkelijker, gelooft Ruud Kuin, voorzitter van de Nederlandse BOA Bond. ‘Duidelijkheid en logica zijn belangrijk. Dat helpt voor het draagvlak.’

Wel vindt Kuin het zaak dat gemeenten en Veiligheidsregio’s nu een eenduidig beleid overeenkomen. Zij blijven primair verantwoordelijk voor hoe toezicht en handhaving precies worden ingezet. ‘In het voorjaar waren de verschillen daartussen te groot.’

Is er genoeg mankracht?

Dat baart zorgen. Politiemannen en boa’s lopen nu al tegen de grenzen van hun capaciteit aan. Dus te grote woorden, zoals die van minister Hugo de Jonge over controle op de quarantaineplicht, kunnen wat betreft de vakbonden direct naar de prullenbak. ‘Leuk verzonnen, maar het is een sprookje om te denken dat het handhaafbaar is’, zegt Richard Gerrits, voorzitter van BOA ACP.

Prioriteiten moeten verschoven worden om serieus toezicht op coronamaatregelen mogelijk te maken. Zeker in de grote steden wordt het lastiger voor boa’s om op andere meldingen van burgers af te gaan, verwacht Kuin. ‘Er komt niet ineens een blik handhavers vrij.’ Wat meespeelt, is dat ook politiepersoneel en boa’s bij klachten moeten thuisblijven en zich moeten laten testen. ‘Waar we aan de ene kant werkzaamheden erbij krijgen, worden we aan de andere kant geplaagd’, zegt een woordvoerder van de Nederlandse Politiebond (NPB).

Vooral het verbod op het bezit van alcohol na acht uur ’s avonds wordt wat betreft handhaving lastig. Bij elke voorbijganger in de tas kijken is geen optie. ‘Zoveel mensen hebben we niet’, aldus Gerrits. 

Hoe realistisch is het paardemiddel, de sluiting van een onderneming?

‘Als de supermarkt er een puinhoop van maakt, gaan we de supermarkt sluiten’, sprak Rutte dinsdagavond dreigend. Vorige maand overkwam dat een supermarkt in het Twentse Noord-Deurningen al. De zaak moest van de Veiligheidsregio dicht omdat de eigenaar een herhaald verzoek om de coronaregels na te leven naast zich neerlegde.

De premier definieerde ‘een puinhoop’ (ook wel ‘een rommeltje’) als ‘te druk’, ‘als er te veel mensen in de supermarkt zijn’. Op wat dat precies betekent, wordt op dit moment nog gepuzzeld. Ondernemers hoeven niet te doemdenken: een enkele klant te veel of mondkapje te weinig zal heus niet meteen tot sluiting leiden. Maar het paardemiddel kan wel worden ingezet als meerdere waarschuwingen van handhavers worden genegeerd.

Gaan de handhavers ook achter de voordeur controleren?

Rutte was duidelijk tijdens de persconferentie: ‘Geen blokjesverjaardagen meer’. Maar controle achter de voordeur zal er ook na de persconferentie van dinsdag niet komen, tenzij als er sprake is van iets waarbij de politie wel naar binnen mag, bijvoorbeeld bij een melding van geluidsoverlast. Op dit punt verandert dus niets. ‘Wij gaan niet bij mensen door het raam kijken of ze zich aan de regels houden’, aldus de Landelijke Politie.

Lees verder

Het kabinet kondigde dinsdag ‘stevige’ maatregelen aan voor de komende vier weken. Wat mag nog wel, en wat niet meer? Een paar prangende vragen op een rij.

Tegen opgelegde coronaboetes zijn voor de rechter verschillende argumenten aangevoerd. Nu de eerste vonnissen zijn gewezen, is de vraag: welk verweer houdt stand? En wanneer kom je niet onder die boete uit?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden