Nieuws

De tien rijksten ter wereld verdienden tijdens pandemie 15 duizend dollar per seconde

De tien rijkste mannen ter wereld hebben hun vermogen sinds het uitbreken van de coronacrisis verdubbeld van 700 miljard dollar tot 1,5 biljoen (1,3 biljoen euro). Dat constateert Oxfam Novib, een Nederlandse organisatie voor ontwikkelingssamenwerking, in haar jaarlijkse rapport over de groeiende economische ongelijkheid dat maandag wordt gepresenteerd.

Robèrt Misset
Bill Gates, een van de tien rijkste mannen ter wereld. Door de coronacrisis zijn de rijken nog rijker geworden en de armer juist armer, aldus een maandag gepubliceerd rapport van Oxfam Novib. Beeld AP
Bill Gates, een van de tien rijkste mannen ter wereld. Door de coronacrisis zijn de rijken nog rijker geworden en de armer juist armer, aldus een maandag gepubliceerd rapport van Oxfam Novib.Beeld AP

Michiel Servaes, algemeen directeur van Oxfam Novib, spreekt van een ‘obscene rijkdom van de allerrijksten, waarbij tien mannen 15 duizend dollar per seconde of 1,3 miljard dollar (1,1 miljard euro) per dag verdienden’. Die elite van tien bezit nu zes keer meer dan de armste 3,1 miljard mensen, stelt Oxfam Novib in het rapport ‘Inequality Kills’.

Oxfam Novib zegt de vermogens van de tien rijksten op aarde, onder wie Bill Gates, Jeff Bezos, Elon Musk en Bernard Arnault, te hebben vergeleken voor en tijdens de coronacrisis, met als laatste toetsmoment oktober 2021. De hoogste stijging ooit van de topinkomens staat volgens Oxfam Novib in schril contrast met de situatie van miljarden vrouwen en meisjes, die in 2020 wereldwijd 800 miljard dollar (700 miljard euro) aan inkomsten verloren door de pandemie.

Er zijn negen miljardairs bij gekomen door winst op vaccins

‘Het geld dat door overheden en banken in de economie is gepompt, heeft zich voor een groot deel vertaald in stijgende beurskoersen en een toename van het aantal miljardairs’, zegt Esmé Berkhout, economisch adviseur van Oxfam Novib. ‘Er zijn daarnaast negen miljardairs bijgekomen in de farmaceutische industrie die extreem rijk zijn geworden door winst te maken op vaccins.’

In ontwikkelingslanden sloeg de pandemie twee keer zo hard toe, aldus Oxfam Novib. Berkhout: ‘Veel mensen die al onder de armoedegrens zaten, kregen het nog zwaarder. Tegelijkertijd profiteren nog meer miljardairs van het economische systeem.’

Bas van Bavel, hoogleraar economische en sociale geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht, constateert dat de pandemie de ongelijkheid kan versterken. In zijn met Marten Scheffer geschreven artikel Historical effects of shocks on inequality: the great leveler revisited voorspelde Van Bavel vorig jaar al dat de coronacrisis niet als ‘de grote gelijkmaker’ zou fungeren, zoals bijvoorbeeld de beide Wereldoorlogen.

Door de pandemie is de afhankelijkheid van IT, digitale systemen en techbedrijven, maar ook van bezorgservices toegenomen. Daarmee groeit het vermogen van de eigenaren in die sectoren, stelt Van Bavel. ‘Het draagt zeker bij aan de versnelling van de groei van de topvermogens.’

Door de pandemie wordt de ongelijkheid versterkt

De tanende invloed van collectieve organisaties zoals woningbouwverenigingen is niet alleen zichtbaar in de oververhitte woningmarkt, stelt Van Bavel. ‘De maatschappelijke balans is zoek, waardoor de speelruimte voor zeer vermogenden in sectoren als huisvesting en de zorg is vergroot. Door teveel over te laten aan de markt, zijn we nog kwetsbaarder geworden voor schokken.’ Daardoor leidde een schok als de economische crisis in 2008 tot een vergroting van vermogensongelijkheid. Van Bavel: ‘Bij deze pandemie lijken dezelfde contouren zichtbaar.’

De pandemie zou volgens velen een economische ‘gelijkmaker’ zijn, maar het tegendeel blijkt waar, aldus Van Bavel: ‘‘Door de huidige inrichting van de samenleving kunnen sommigen tijdens deze schok hun economische positie aanzienlijk versterken, terwijl anderen hard getroffen worden. Maar dat is geen natuurwet. De bal ligt bij de politiek.’

Oxfam Novib pleit in haar persbericht voor een hogere belasting van ‘extreme vermogens’ en een hardere aanpak van belastingontwijking. ‘De eerste uitspraken van de nieuwe staatssecretaris wekken nog weinig vertrouwen dat Nederland afstand doet van onze positie als doorsluisland.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden