De terreur van Al Qaida heeft een nieuw gezicht

In korte tijd na elkaar zijn er twee aanslagen nieuwe stijl gepleegd. De impact van 'Boston' en 'Londen' is niet te onderschatten.

STIEVEN RAMDHARIE

In korte tijd is de wereld getuige geweest van twee duo's die met zelfgemaakte bommen (Boston) en simpele messen (Londen) de islam verdedigen. Is definitief het tijdperk aangebroken van de 'eenlingterrorist' die op eigen houtje en met veel mediageweld toeslaat in westerse straten?

De Londense burgemeester Boris Johnson weigerde donderdag een link te zien tussen de 'machete-aanslag' en de Britse rol in Afghanistan. Maar wat veel bestuurders in Europa zich nu zullen afvragen, ook in Nederland, is wanneer hun stad mogelijk aan de beurt is.

De impact van beide aanslagen door binnenlandse terroristen in spé moet niet onderschat worden. 'Boston' was het bewijs, zoals Al Qaida al jaren roept, dat je met een eenvoudige snelkookpan en spijkers je eigen '9/11' kunt realiseren. Het onwerkelijke gezicht van een man die in Zuid-Londen met bebloede handen en messen in een smartphone kijkt, versterkte dat beeld nog eens.

Hoeveel geradicaliseerde islamitische jongeren in het Westen, die al dagelijks de beelden uit Syrië, Afghanistan en Gaza zien, zal dit op ideeën brengen? 'Deze aanslagen bewijzen dat je niet veel nodig hebt om grote paniek en angst te veroorzaken', benadrukte de Britse radicalisatie- en terrorismedeskundige Shiraz Maher donderdag. 'Het is vrijwel onmogelijk voor de politie om hiertegen beschermen te bieden.'

Het bizarre filmpje van de Britse zender ITV ging woensdag en donderdag de hele wereld rond. 'De dag dat geweld in Bagdad-stijl naar Londen kwam', aldus de zender. De video-beelden vormen een sterk contrast met twee eerdere aanslagen van 'lone wolves': die mislukten meteen en leken een bevestiging dat het ooit machtige Al Qaida nauwelijks meer in staat was om het Westen met een grote aanslag vanuit de lucht schrik aan te jagen.

Zo probeerde het Engelse Al Qaida-lid Richard Reid in december 2001 met een schoenbom een Amerikaans toestel naar Miami op te blazen. Hij werd betrapt door passagiers. Hetzelfde lot overkwam de Nigeriaan Umar Abdulmutallab. Zijn Al Qaida-poging om in 2009 met een onderbroekbom een vlucht naar Detroit te vernietigen, liep ook op een grote mislukking uit.

De Franse 'lone wolf' Mohammed Merah zaaide in 2012 wél dood en verderf in de naam van Allah. Maar van zijn moorden en aanslagen zijn geen videobeelden. Hij vermoordde in Toulouse en Montouban zeven soldaten en joodse burgers.

Nu is er het klemmende beeld van twee geradicaliseerde Nigeriaanse Londenaars die slagen in hun opzet en er nog openlijk voor uitkomen ook. Voor iedereen op straat die het wil horen. En, met dank aan de smartphone en de media, aan een miljardenpubliek.

Op klaarlichte dag en ongehinderd, nota bene vlakbij een kazerne, wordt geprobeerd een Britse soldaat te onthoofden. 'God is groot' wordt geroepen, terwijl het tweetal inhakt op de militair. Een vrouw probeert met ze te praten maar tevergeefs. 'Ik heb hem gedood omdat hij moslims doodde', krijgt ze van een van de daders te horen. 'Ik ben het zat dat mensen moslims in Afghanistan vermoorden.'

Even later zegt hij angstaanjagend koel in de camera: 'De enige reden waarom we dit hebben gedaan, is omdat moslims elke dag sterven. Dit is een oog voor een oog, een tand voor een tand.' Na hun video-verklaringen voor omstanders, die niet ingrijpen, praten ze nog rustig met bewoners. Wachtend op de politie. Niemand in de drukke straat in de multiculturele wijk doet een poging om ze aan te houden.

Na 'Boston' was de Britse politie druk in de weer om een herhaling bij de marathon van Londen te voorkomen. Maar de aandacht was vooral gericht op het verijdelen van een bomaanslag op een groot evenement. Tot woensdag hadden weinig Britten kunnen bevroeden dat een jihadist koelbloedig een rituele moord zou plegen in een Londense straat. In de naam van Allah.

Door rustig een videoboodschap af te geven na de moord, in plaats van te vluchten, lijken de twee daders berekenend te werk te zijn gegaan. Overal, van CNN tot Al Arabiya, was hun boodschap te horen. Al Jazeera wees er donderdag op dat Britse politici en religieuze leiders de gemoederen moesten kalmeren. Met name om extreem-rechts niet in de kaart te spelen. De zender liet moslimleiders aan het woord die benadrukten dat de moord niets te maken had met de islam.

De grote vraag is nu of in de komende maanden, aangemoedigd door de video op YouTube, een nieuwe 'lone wolf' in Europa of de VS zal opstaan. Als dat gebeurt, zal het opnieuw een bewijs zijn dat de wereldwijde terreurstrijd die Al Qaida begon een nieuw gezicht heeft gekregen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden