Advertentie van Centraal Museum Utrecht

De tentoonstelling ‘Utrecht, Caravaggio en Europa’ brengt het Rome van 1600-1630 naar Utrecht

Rome was het centrum van de wereld in het begin van de Gouden Eeuw. Jonge schilders uit heel Europa trokken naar de Eeuwige Stad, waar – zo deed het gerucht de ronde – Caravaggio voor een revolutie had gezorgd. Een nieuw realisme in de schilderkunst, ongekend drama, het grote gebaar en een mysterie van licht. Dat moest je met eigen ogen zien. Utrechtse schilders Dirck van Baburen, Hendrick ter Brugghen en Gerard van Honthorst waren erbij.

Gerard van Honthorst, De koppelaarster Beeld Centraal Museum Utrecht

Samen in Rome, maar ieder trouw aan zijn eigen komaf

Tussen 1600-1630, de kernperiode van het Europees Caravaggisme, werden in Rome 2700 kunstenaars geregistreerd, waarvan 572 buitenlanders. Ze bezochten dezelfde kerken en collecties. Ze spraken elkaar. En ze schilderden! Dezelfde thema’s, dezelfde inspiratiebronnen, maar in uitwerking totaal verschillend.

Utrechtse caravaggisten

De Utrechters voerden het realisme van Caravaggio tot het uiterste door. Baburen en Ter Brugghen schilderden ook lelijkheid: knollen van neuzen, rotte tanden, vieze nagels. Aan Ter Brugghen komt zelfs de twijfelachtige eer toe de meest lelijke, maar ook de meest realistische baby te hebben geschilderd in de zeventiende-eeuwse schilderkunst.

Gerard van Honthorst deed het zeer goed in Rome. Honthorsts inventie om zijn scenes via een verborgen, indirecte lichtbron te verlichten werd zelfs zo beroemd dat hij de bijnaam ‘Gherardo delle Notti’ kreeg, Gerard van de Nachten. Hij kreeg – net als Dirck van Baburen – belangrijke opdrachten voor altaarstukken en van beide kunstenaars werden schilderijen aangekocht door belangrijke verzamelaars, zoals Kardinaal Giustiniani, een beschermheer van Caravaggio. Hun werk hing in de zalen van diens palazzo, naast dat van de Italianen, Vlamingen, Fransen en Spanjaarden.

Hendrik Ter Brugghen, De heilige Sebastiaan door Irene verzorgd Beeld Centraal Museum Utrecht

Voor het eerst in Nederland

Utrecht, Caravaggio en Europa brengt het Rome van 1600-1630 naar Utrecht. Met zeventig meesterwerken laat de tentoonstelling voor het eerst de Utrechtse caravaggisten naast hun Europese collega’s zien. De tentoonstelling bevat ruim zestig bruiklenen, afkomstig uit museale en privécollecties in Europa en de VS. Een heel bijzondere bruikleen is het werk De graflegging van Christus van Caravaggio. Bij hoge uitzondering heeft het Vaticaan dit topstuk in bruikleen gegeven aan het Centraal Museum Utrecht. Het is voor het eerst dat het monumentale altaarstuk van ruim 3 bij 2 meter in Nederland te zien is. Het werk is vanaf 16 december gedurende slechts vier weken te bewonderen. Half januari wordt het vervangen door een ander meesterwerk van zijn hand: Medusa. Ook dit werk is voor het eerst in Nederland te zien.

Caravaggio, De graflegging van Christus Beeld Centraal Museum Utrecht

Bezoek de tentoonstelling van 16 december 2018 t/m 24 maart 2019 in Centraal Museum Utrecht.

Centraal Museum Utrecht
Agnietenstraat 1
3512 XA Utrecht
030 2362362
info@centraalmuseum.nl

De journalisten van de Volkskrant zijn niet betrokken bij en niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit artikel.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.