'De Tempelberg is het hart van het joodse volk'

Op de avond van de grote demonstratie van rechtse Israëli's voor de eenheid van Jeruzalem is de stad meer verdeeld dan ooit in de afgelopen 33 jaar....

'Het is een schande dat we worden tegengehouden, de regering-Barak is een schande', zegt Joseph Zwarenstein, een demonstrant uit Noord-Jeruzalem. Hij staat tegen de dranghekken aan en tuurt in de richting van enkele Palestijnse jongeren voor de Damascuspoort. 'Waarom mogen zij daar wel staan en wij niet?'

Behalve dat het plan om de oude stad helemaal te omringen met een keten van demonstranten niet kan worden uitgevoerd, is de massabijeenkomst een succes. Tweehonderdduizend mensen uit het hele land zijn naar Jeruzalem getogen om het belang van de stad voor Israël en het joodse volk te benadrukken.

Rechts Israël is en masse de straat opgegaan om te demonstreren tegen de onderhandelingen die premier Barak voert met de Palestijnen en tegen de voorstellen van president Clinton. 'Clinton wil Jeruzalem opdelen. Mensen die hun hand verheffen tegen ons dierbaarste bezit vergeven wij nooit', zegt burgemeester Ehud Olmert van Jeruzalem.

De kolonisten uit de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever hebben het voortouw genomen. De afgelopen week hebben ze al met marsen en demonstraties toegeleefd naar het machtsvertoon van rechts. De voorbereidingen hebben ruim een miljoen dollar gekost, vooral betaald door Amerikaanse joden.

De bijeenkomst moet namelijk een tegenwicht vormen voor het verenigde front van de moslimlanden waar het Jeruzalem betreft. De wereld moet maar eens weten dat Jeruzalem veel belangrijker is voor het hele joodse volk, waar ook ter wereld, dan het voor moslims is, vinden de demonstranten.

'Dit is het hart van het joodse volk, als je het hart eruit haalt ga je dood', zegt Yaakov Dahan, een Franse jood die sinds een half jaar in een nederzetting in de Gazastrook woont. Hij staat net buiten de Jaffapoort van de oude stad, het centrum van de demonstratie. Een ander Frans stel, uit een buitenwijk van Tel Aviv, zegt minder gelovig te zijn. 'Maar Jeruzalem is symbolisch zo belangrijk, het maakt niet uit of je gelooft of niet.'

De nadruk ligt echter wel degelijk op het geloof en de centrale plaats die Jeruzalem en de Tempelberg daarbij innemen. 'De Tempelberg is van ons', staat op de plakkaten.

Eerder op de dag houden de kolonisten een reeks demonstraties op weg naar Jeruzalem. Enkele honderden meisjes van middelbare scholen in de nederzettingen demonstreren bij de Israëlische legerpost die Betlehem afsnijdt van Jeruzalem. 'Ik heb niets tegen Arabieren, alleen niet hier in Israël, ze hebben toch 22 Arabische landen waaruit ze kunnen kiezen', zegt een 14-jarig meisje.

De kolonistenleider Gadi Ben-Zimra uit de nederzetting Maale Levona heeft het protest georganiseerd. 'We willen naar het graf van Rachel in Betlehem maar dat mag niet van het leger', zegt hij boos. 'We hebben het graf van Jozef in Nablus al moeten ontruimen, nu mogen we niet meer naar het graf van Rachel, zometeen raken we ook de Tempelberg kwijt.'

Later op de avond, bij de demonstratie buiten de muren van de oude stad, bevestigt ook Joseph Zwarenstein het belang van de Tempelberg en de Klaagmuur. 'Het gaat mij er niet om dat wij heel Jeruzalem moeten hebben, het is alleen dat wij toegang moeten behouden tot de Klaagmuur en de Tempelberg. In de praktijk is keer op keer gebleken dat de Palestijnen geen enkel respect hebben voor joodse heilige plaats en. Ze gooien geregeld stenen van de Tempelberg op de mensen die bidden bij de Klaagmuur. '

Buiten de Damascuspoort heeft zich een groepje Palestijnse jongeren rond een vuurtje verzameld. Ze turen op hun beurt naar de joodse demonstranten aan de andere kant van de dranghekken. 'Iedereen weet dat Jeruzalem een Palestijnse stad is', zegt een van hen. 'Wat die lui daar proberen te doen is een soort Zuid-Afrika creeren. Alles is van hen en niets van ons.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden