De teloorgang van de vaste verkering

De hoofdrolspelers van Kids vrijen veilig: ze doen het bij voorkeur met maagden. Vanaf donderdag draait deze grofkorrelige documentaire-achtige film van Larry Clark in de bioscopen....

PETER GIESEN

Films als Kids willen choqueren door het a-morele gedrag van de personages, maar zijn juist daardoor nogal moralistisch. Hun boodschap doet zelfs denken aan de jaren vijftig. In 1952 bracht de hoogleraar pedagogiek Langeveld het rapport Maatschappelijke verwildering der jeugd uit. Het zou de toenmalige jongeren ontbreken aan 'een in de diepte van het eigen wegen gelezen zin en vormgevend principe van subjectieve zelf- en wereldopvatting.' Vandaar dat zij hun toevlucht zochten in sex, en in de jaren vijftig nog vooral denken aan sex.

Sindsdien is het heel wat gemakkelijker geworden om de geslachtsdaad tot stand te brengen. Moeders waken niet meer fanatiek over de maagdelijkheid van hun dochters. Jongeren doen inderdaad steeds vroeger aan sex, zegt onderzoeker Ton Vogels van TNO-Preventie en Gezondheidszorg, co-auteur van de vorig jaar verschenen studie Jeugd en sex '95. 'Dat heeft ook met biologische factoren te maken. Vanaf het begin van deze eeuw valt de eerste menstruatie steeds vroeger', zegt Vogels.

De onderzoekers hebben de seksuele carrière van de scholier in een keurige statistiek vervat. Gemiddeld begint hij als 12,7-jarige met tongzoenen, om met 15,2 jaar tot de eerste coïtus te komen. Pas daarna wordt orale sex aan het repertoire toegevoegd.

Lang niet alle scholieren doen hier aan mee. Op achttienjarige leeftijd is de helft van de scholieren nog maagd. In het algemeen geldt nog steeds: hoe hoger de schoolsoort, hoe minder ervaring met sex.

Vergeleken met vijf jaar geleden, toen het onderzoek ook werd uitgevoerd, is er sprake van een zekere seksuele polarisatie. Het aantal scholieren dat 'het' wel eens gedaan heeft, is gelijk gebleven. Maar onder de seksueel actieve jongeren is de promiscuïteit aanzienlijk toegenomen.

Vooral meisjes denken steeds gemakkelijker over sex. Vijf jaar geleden vond slechts 2 procent van de meisjes sex om de sex acceptabel. Nu vindt 10 procent dat gemeenschap geoorloofd is 'ook zonder echt veel voor elkaar te voelen'. In 1990 vond ongeveer de helft van de meisjes dat zij minstens vaste verkering moesten hebben voordat zij met een jongen naar bed zouden gaan. Vijf jaar later was dat nog geen kwart. Het waterige 'als je veel voor elkaar voelt' achtte 70 procent wel voldoende. 'Waar enkele decennia terug het huwelijk snel terrein verloor als noodzakelijke legitimatie voor gemeenschap, lijkt nu hetzelfde met de vaste verkering te gebeuren', concluderen de onderzoekers. Wat dit betreft gaan jongens en meisjes steeds meer op elkaar lijken.

Het gedrag loopt nog achter op het denken, zegt Vogels. 'We hebben ook onderzocht wie de laatste partner is geweest. Dat bleek toch meestal iemand met wie men vaste verkering had. Nou moet je je daar ook niet altijd even veel bij voorstellen. Zo'n verkering duurt vaak een paar maanden, of een paar weken. Maar het maakt wel duidelijk dat men toch niet zo gauw met zomaar iemand sex heeft.'

De rauwe sex van Kids lijkt meer een rand- dan een tijdverschijnsel. Volgens Jeugd en sex '95 vrijen ongeveer 90 procent van de jongeren 'om dicht bij elkaar te zijn'. Ouders zijn er nauwelijks meer mee te choqueren. In een lijstje van veel voorkomende oorzaken van ruzie komt sex niet meer voor. Je kamer niet opruimen wel.

Peter Giesen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden