De telefoon telt tot tien

Vannacht is het zover. Dan zijn alle telefooncentrales van de PTT 'omnummerd' naar tien cijfers. Zes miljoen aansluitingen, driekwart van het totaal, krijgen per 10 oktober een nieuw nummer....

Als het zover is, schilderen ze bij Jan Gouka in Katwijk - voor woninginrichting en projecten, de baas komt zelf langs - het telefoonnummer op het bedrijfsbusje gewoon over. Ook het briefpapier is niet zo'n probleem. 'Ik douw er misschien voorlopig eerst een plakkertje over', zegt mevrouw Gouka. 'We hebben nog genoeg voorraad.'

Het Venlose transportbedrijf Karel Hermans - 85 vrachtwagens, 140 laadbakken en ruim 200 werknemers - is al in april begonnen zich voor te bereiden op het nieuwe telefoonnummer. Volgens medewerker automatisering T. Jenniskens heeft het bedrijf zo'n 700 duizend nummers in het bestand, waarvan een groot deel verandert. De vrachtwagens en laadbakken komen stapsgewijs aan de beurt, als ze toch voor onderhoud even van de weg zijn.

Hoeveel geld de hele operatie gaat kosten weet Jenniskens niet. 'Het moet gebeuren, maar het doet wel even zeer. Ik hoop niet dat ze er een gewoonte van maken.'

Grote en kleine bedrijven, particulieren en instellingen, iedereen krijgt ermee te maken. Op 10 oktober - de tiende van de tiende - krijgt iedereen in Nederland een telefoonnummer met tien cijfers. Zes miljoen nummers, driekwart van het totale aantal, veranderen op die datum. Het aantal netnummers wordt van 1046 teruggebracht tot 141.

Ruim vóór 10 oktober, om precies te zijn komende nacht, legt het personeel van PTT Telecom de laatste hand aan de aanpassing van de centrales. Vanaf dat moment zijn de voorbereidingen voor de omnummering rond. PTT Telecom gebruikt de komende maanden om de nieuwe nummers te testen. Daardoor zijn ze soms wel en soms niet bruikbaar. Om die reden is de PTT er niet al te happig op dat de nummers al gebruikt worden. Op een nieuwe weg kun je wel rijden, maar het is beter te wachten tot de belijning is aangebracht en de vangrails zijn neergezet, vindt men.

De veranderingen zijn nodig, want de telefoonnummers zijn op. Als er geen nieuw nummerplan was gemaakt, zouden vanaf mei volgend jaar de eerste gebieden zonder nummer komen te zitten. Het oude stamt uit 1930 en is aan vervanging toe. Maar dat is niet de enige reden waarom PTT Telecom de nummers wijzigt. Dank zij de toegenomen capaciteit kunnen ook concurrenten van PTT Telecom, die vanaf 1998 toegang krijgen tot het telefoonnet, nummers krijgen.

Een derde reden is Europa. 'We moeten rekening houden met de Europese en mondiale ontwikkelingen', zegt projectleider Wim van den Berg van DeciBel, zoals PTT Telecom de operatie heeft genoemd. 'Europa krijgt een uniform alarmnummer: 112. Daarom zullen we alle nummers die met 11 beginnen niet meer gebruiken.'

Hoogstwaarschijnlijk gaat ook de opzet van wat nu nog de 06-nummers zijn, over een paar jaar veranderen. De mobiele nummers blijven beginnen met 06, maar de gratis nummers zullen dan beginnen met 0800, en de betaalde met 0900. 'Daarom maken we nu alvast alle 08 en 09 nummers vrij', zegt Van den Berg. 'We voorzien dat Europa het gebruik van die nummers straks verplicht stelt. En de klant in Arnhem (080) ziet ons in 1997 al aankomen met: ja sorry hoor, maar uw nummer verandert nog een keer.'

De nummerwijziging is geen puur Nederlandse aangelegenheid. Turkije, Noorwegen en Engeland zijn al voorgegaan, volgend jaar veranderen in Frankrijk de nummers en in 1997 is Duitsland aan de beurt.

'Een nummerplan heeft vele smaken', zegt Van den Berg. 'In 1993 zijn we gaan afstemmen met de Nederlandse gemeenten, andere overheden en Verkeer en Waterstaat. Begin januari '94 zijn we gestart en in december vorig jaar is de technische ombouw in de centrales begonnen.' De centrale weet onderscheid te maken tussen de oude nummers en de nieuwe. De oude nummers worden nog zes maanden gehandhaafd, om bedrijfsleven en particulieren de tijd te geven zich aan te passen.

De operatie DeciBel kost PTT Telecom honderd miljoen gulden aan alle technische aanpassingen, niet alleen in de centrales, maar ook op allerlei andere plaatsen in het bedrijf. 'Wij zijn misschien wel de grootste klant van onszelf. We hebben omvangrijke bestanden met telefoonnummers van klanten en relaties', zegt Van den Berg. Nog eens honderd miljoen gulden steekt het bedrijf in een grootscheepse voorlichtingscampagne.

Van den Berg ontkent dat het geld dat PTT Telecom uitgeeft aan de operatie, wordt terugverdiend door PTT Post. 'Ons advies aan bedrijven is geen kaartjes rond te sturen. Natuurlijk duiken er allerlei bedrijfjes in wat zij een gat in de markt vinden, maar wij stimuleren het niet. We hebben zo vroeg mogelijk zo veel mogelijk bruikbare informatie verspreid. Als iedereen het aanpakt zoals wij voorstellen, is het versturen van kaartjes helemaal niet nodig. Het is voor bedrijven ook helemaal niet zo handig. Maar tegenhouden doe je het niet. Een goede ondernemer ziet overal een markt in.'

Neem directeur Vincent van Aal van drukkerij Drukpunt, in Wijchen. Vorig jaar bedacht hij de Note-Box, een kartonnen bakje met notitieblaadjes erin. Veel mooier te bedrukken dan de traditionele plastic bakjes ('dat is tampondruk, dit is off-set, dus kwaliteit'), en bovendien milieu-vriendelijk. Een heel leuk relatiegeschenk, vindt Van Aal.

Hét idee kwam in april, op een beurs. 'Iemand vroeg of ik niet iets had om het nieuwe telefoonnummer op te zetten. Ik zei nee, en tien seconden later zei ik ja', vertelt Van Aal. 'De Note-Box is ideaal om je relaties te laten weten wat je nieuwe telefoonnummer is. Tegelijk geef je daardoor je bedrijf nog wat extra bekendheid. Het sterke van de Note-Box is natuurlijk dat hij naast de telefoon komt te staan.'

Van Aal is niet bang dat bedrijven zo massaal Note-Boxes aan elkaar gaan versturen dat er op de bureaus geen plaats meer zal zijn. 'Het zal maar heel sporadisch gebeuren dat je er meer dan een krijgt', meent hij. Het kartonnen doosje kost zijn klanten vier tot zes gulden per stuk. Hoeveel hij er tot nu toe heeft verkocht, wil Van Aal niet zeggen.

Ook andere drukkerijen zijn blij met operatie DeciBel. Directeur P. Smit van Reklam speciaaldruk in Vijfhuizen spreekt van een hausse die al drie maanden duurt. Drukkerij ADZ in Vlissingen heeft alle klanten gemaild, en hen gewezen op de komende veranderingen. 'Sommige klanten zetten twee nummers op hun drukwerk, andere bestellen mondjesmaat, zodat het in oktober allemaal in een keer kan', zegt hoofd verkoop J. Sturm. 'Sommige klanten moeten we er nogmaals op wijzen, want die vergeten het weer.'

Uit een enquête blijkt dat de omnummering bekend is bij 80 procent van de bedrijven. Daarover is PTT Telecom tevreden. Maar de mate waarin het bedrijfsleven actie onderneemt, is aanzienlijk minder. PTT Telecom streefde ernaar dat 80 procent de aanpassingen van de (computer-) bestanden zou hebben voorbereid. In werkelijkheid blijkt slechts 30 procent dat te doen. Van de grote bedrijven is de helft inmiddels zover.

Ook de voorbereidingen aan de randapparatuur voor telecommunicatie zijn nog niet erg ver gevorderd. PTT Telecom hoopte op 80 procent, maar inmiddels is pas 10 procent zover. De zorgen van PTT Telecom gelden vooral de kleine en middelgrote bedrijven.

Volgens woordvoerder T. Massar kunnen bedrijven door een gebrek aan voorbereiding in de problemen komen. 'Bepaalde software-leveranciers en systeembeheerders zullen de vraag om aanpassingen tussen 10 oktober en april 1996 - de periode waarin zowel de oude als de nieuwe nummers gebruikt kunnen worden - moeilijk aankunnen.'

Over de voorlichting door PTT Telecom zijn ook bij de werkgeversorganisatie VNO-NCW geen klachten binnengekomen. 'De aanpak van PTT Telecom is goed', zegt secretaris informatiebeleid R. van de Hoven van Genderen.

VNO/NCW schat dat de omnummering het bedrijfsleven ten minste 300 tot 400 miljoen gulden gaat kosten. Dat bedrag kan oplopen tot een miljard gulden. 'Maar de kosten zijn moeilijk te becijferen', zegt Van den Hoven van Genderen. 'Het ligt eraan hoe een bedrijf ermee omgaat. Wie er helemaal geen rekening mee houdt, blijft natuurlijk zitten met stapels verouderd drukwerk.' Maar de werkgeversorganisatie beschouwt de operatie DeciBel meer als investering dan als kostenpost. 'Het is belangrijk dat de nummercapaciteit wordt gegarandeerd', vindt Van den Hoven van Genderen. 'Daarom is de uitbreiding nodig.'

Niet alleen in telefooncentrales, maar ook in de hoofden van iedereen die de telefoon gebruikt, zal het nodige omgezet moeten worden. Per dag worden er in Nederland dertig miljoen telefoontjes gepleegd. Van de nummers is 6 procent geprogrammeerd en 44 procent wordt opgezocht. De bellers weten de helft van de nummers uit hun hoofd.

Projectleider Van den Berg kan niet voorspellen hoe het telefoonverkeer vanaf 10 oktober zal verlopen. 'We geven heel veel voorlichting. We hebben zelfs een numculator laten ontwikkelen, die het nieuwe nummer geeft, mocht je het oude intoetsen. Maar een gedragsverandering doorvoeren is erg moeilijk. De mens blijft een gewoontedier.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden