De tanks van Israël zijn weer terug in Gaza

De velden zijn uitgestrekt. Zonnebloemen waaien in de wind, ronddraaiende irrigatiemachines laten de gewassen in de Negev-woestijn groeien. Aan het eind van de Israëlische provinciale weg 232 ligt het dorp Kerem Shalom, op een steenworp afstand van de Palestijnse enclave en van legerbasis 6643 om de hoek....

Van onze correspondent Alex Burghoorn

Drie soldaten zitten er boven op een tank, ze roken en bellen af en toe met vader en moeder: ‘Nee, wij zijn nog niet in Gaza.’

Om de dienstplichtigen heen staan nog drie tanks, wat gepantserde bulldozers en een geschutswagen. In de nacht van dinsdag op woensdag zijn hun maten een paar honderd meter verder de weg afgereden en de poort naar Gaza doorgegaan.

Op het in onbruik geraakte Palestijnse vliegveld hebben ze met tanks een vooruitgeschoven post ingericht om de Hamas-ontvoerders van korporaal Gilad Shalit onder druk te zetten. Met luchtaanvallen heeft Israël bruggen opgeblazen en een elektrische centrale verwoest. Het is ‘Operatie Zomerregen’ – ook in het noorden staan troepen klaar.

De Israëlische tanks zijn terug, tien maanden nadat de kolonisten hun biezen hadden gepakt en de laatste soldaat het hek achter zich had dichtgetrokken. ‘We zijn niet van plan de Gazastrook te heroveren’, zegt premier Ehud Olmert. ‘We hebben maar één doel en dat is Gilad naar huis halen.’

Het is helder. Maar, zoals commentator Amir Rapaport van de krant Maariv schrijft: ‘Het leger kan wel beslissen hoe een operatie begint, maar als de strijdkrachten het dichtstbevolkte gebied ter wereld binnengaan, valt niet te zeggen hoe het zal aflopen.’

De veiligheid van Israël vergroten, dat was het idee van de vorige premier, Ariel Sharon, achter de terugtrekking uit Gaza. ‘Geen Israëlische soldaat verpest dan nog hun dag’, zei een van zijn adviseurs.

Maar na de barrages van Qassam-raketten en de tunnelaanval op een legerpost bij Kerem Shalom klinkt het koor van terugtrekkingscritici op volle sterkte. Aangevoerd door de rechtse oppositieleiders Netanyahu en Lieberman: ‘We hadden het nog zo gezegd’.

Het plaatst Ehud Olmert voor een dilemma. Trekt hij Gaza met groot materieel binnen, dan kan hij een archiefmap zoeken voor zijn ‘masterplan’, een eenzijdige terugtrekking uit delen van de Westoever. Want het valt te betwijfelen of hij de Israëli’s dan nog van de wijsheid daarvan kan overtuigen.

In de lucht boven de Gazastrook hangt een witte zeppelin, voor de communicatie tussen de Israëlische troepen. Af en toe scheert een helikopter over. Bij de paarse snackkar aan de poort van legerbasis 6643 kopen twee soldaten een ijsje en lopen dan terug naar de vaalwitte keten waarin ze gelegerd zijn.

Korporaal Gilad Shalit zat met drie collega’s in zijn tank aan de rand van Kerem Shalom toen achter hun rug acht Palestijnse strijders uit de grond opdoken, van Hamas, de Volksverzetscomités en het Islamitische Leger. Ze vuurden van dichtbij een raket op de tank af. Twee jongens kwamen om, een derde raakte zwaargewond – Shalit die, gewond aan zijn buik, werd afgevoerd naar Gaza. Daags tevoren was de eenheid nog gewaarschuwd voor een tunnelaanval.

‘De wereld heeft genoeg van de Palestijnen’, heeft premier Ehud Olmert maandag tijdens een vergadering met zijn ‘veiligheidskabinet’ gezegd. ‘Tot nu toe hebben we ingehouden gereageerd. Dat is voorbij.’

De foto’s van Shalit op de voorpagina’s van alle kranten en op de televisiejournaals – een goedlachse jongen van 19 met een bril – bezorgen Israël de rillingen. Doorgaans drukken de kranten pasfoto’s af van slachtoffers van terreuraanslagen. Maar een ontvoering brengt meer teweeg, omdat die de hoop van een redding in zich draagt. Ook premier Olmert weet dat.

‘We zijn het moe te vechten, we zijn het moe moedig te zijn, we zijn het moe te winnen, we zijn het moe onze vijanden te verslaan’, zei Olmert ruim een jaar geleden. ‘We willen dat ze onze vrienden zijn, onze partners, onze goede buren.’ Het was een uitleg van de terugtrekking uit Gaza. Woorden van gelijke strekking – ‘Ik steek mijn hand uit in vrede’ – sprak de Israëlische premier pas nog bij een presentatie van zijn terugtrekkingsplan voor de Westelijk Jordaanoever.

‘Kan het zijn dat een leider zijn visie op de plank legt omdat een militaire fout het kostbare leven heeft gekost van twee soldaten en de ontvoering van hun maat?’, schreef commentator Akiva Eldar woensdag in de krant Haaretz. Het lijkt erop dat ‘een passerende emotionele storm het beoordelingsvermogen van onze leiders in gijzeling heeft’.

De vergelijking met de invasie van Libanon, in 1982, is al gemaakt. Toen ging Israël, na de mislukte moordaanslag op zijn ambassadeur in Londen, op jacht naar de leiding van de PLO in Beiroet. Pas achttien jaar later kwam het onverrichterzake thuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden