'De Taiwanezen zijn sterk op de produktie gericht, dat doen ze heel goed'

Globalisering is een populair toverwoord zonder duidelijke inhoud. In een korte serie probeert Economie in deze lacune te voorzien. Vanddag het derde dubbelportret van gewone wereldburger, die de gevolgen van het fenomeen dagelijks ondervinden....

Leo Schoormans (55) wordt de directeur van de nieuwe fietsfabriek die het Taiwanese bedrijf Giant in Lelystad bouwt. In april begint de bouw. De fietsen zijn nu te lang onderweg, zegt Schoormans. Hij werkt al negen jaar met Giant, experts in efficiëncy. Lieve mensen Taiwanezen, zegt hij. Goede kerels om mee te werken.

'De eerste keer - ach, zo'n land komt op je af. Tapei was negen jaar geleden een stad van scooters en motoren waarop van alles werd vervoerd. Bizarre toestanden. Soms krijg ik er nòg nachtmerries van. Dan zie ik die twee mensen samen op een scooter, een ladder op hun schouders, hun hoofden er door, en met een rotvaart door het verkeer.

'We verwachtten goedkope rotzooi, een fabriekshal in een achteraf straatje. Maar we kwamen bij een hoogst modern gebouw en in een hypermodern theater waar we een vijftien minuten durende reclamefilm te zien kregen.

'We waren totaal overdonderd. En dan zie je een fabriek die schoon is, werkelijk schoon, m'n hele leven heb ik niet zo'n schone fabriek gezien. Een bedrijf draait kwalitatief absoluut beter als de fabriek schoon is.

'Ik werkte bij Yamaha, een Japans bedrijf, daarvóór bij Raleigh. Giant-fietsen kwamen hier via Koga Myata, een klein bedrijf dat de top van de markt bediende, fietsen met een prijs van boven de tweeduizend gulden. Giant wilde ook fietsen van 700 gulden en duurder op de Europese markt brengen en ons is toen gevraagd een netwerk op te zetten. Giant-Export. Collega Jan Derksen en ik.

'De laatste negen jaar is er veel veranderd. Taiwan is geen lage lonenland meer. Het is een tweede Japan aan het worden. Er wordt veel efficiënter en harder gewerkt dan hier. Giant werkt met assemblagelijnen van 2,5 tot 3 duizend fietsen. Modern Times van Charlie Chaplin. Ze maken anderhalf miljoen fietsen per jaar met 1200 mensen. In Europa heb je voor anderhalf miljoen fietsen drieduizend mensen nodig. Maar ook in Taiwan wordt het steeds moeilijker voor dit soort werk mensen te vinden.

'Geen van de Europese fietsenfabrieken heeft buiten Europa geïnvesteerd, zelfs niet buiten het eigen land. De fietsindustrie is vanouds zeer conservatief. Tot tien jaar geleden, toen Amerika met de mountainbike kwam, deden de gevestigde bedrijfen het prima. De mountainbike is niet meer weg te denken, maar er zijn nog bedrijven die zeggen: nee hoor, dat is niets voor mij. Je moet het durven zien of een fiets werkelijk iets wordt. De Europese industrie had zoiets ook nog nooit eerder meegemaakt.

'Wij werken met vijfduizend dealers over heel Europa. We hebben vestigingen in Nederland, Duitsland, Frankrijk, Engeland en Italië.

'De Taiwanezen zijn sterk op de produktie gericht, dat doen ze heel goed. Giant stuurt één keer in de vier weken 25 man naar Toyota in Japan - de efficiëncy is daar het verst ontwikkeld - en haalt mensen van Toyota naar Taipei. Ze zijn constant bezig met efficiëncy en ze zijn er heel ver in. Giant werkt bijvoorbeeld met een buffervoorraad van twee uur, de bedrijven in Europa met een buffer van drie dagen.

'Giant is niet zo sterk in verkoop en marketing. Wij zijn hun experts voor Europa. Tot 1970 stapten opdrachtgevers naar Giant en zeiden: je moet dit maken en wel zo. Nu brengen we de Giant-fiets zelf op de markt. Wij bepalen hoe de verkopen gaan. Tien jaar geleden was een fiets zwart of groen of bruin. Wie nu een iets goedkopere fiets koopt, boven de zeshonderd gulden, kijkt naar kleur. Niet naar model. Wij hebben één model voor heel Europa en in onze prijsklasse is dat heel goed mogelijk.

'Per jaar worden 400 duizend fietsen voor Europa aangeleverd. Ze komen in containers in Rotterdam aan en gaan per rijnaak naar 's Heerenberg vanwaar ze per vrachtwagen hier naartoe komen. Nu gaan we hier zelf een fabriek neerzetten. In april begint de bouw, eind van het jaar moet-ie klaar zijn. Er is een groot aantal redenen. De levertijden, vier tot vijf maanden, zijn nu te lang. Wie een fiets wil kopen, doet lang over dat besluit. Zeg twee maanden. Als-ie dan naar de winkel gaat, moet die fiets er ook meteen zijn. We moeten sneller dan nu op kleur en model kunnen inspelen, flexibeler op de markt kunnen reageren.

'In de nieuwe fabriek gaan we 300 duizend fietsen per jaar produceren. Frame en vork laten we nog steeds uit Taiwan komen, in primer. Wij lakken hier. We krijgen een fabriekshal van ongeveer tienduizend vierkante meter, twee voetbalvelden, en 2500 vierkante meter kantoor. In de fabriek komen 150 mensen te werken, ook aan assemblagelijnen, maar aan zes korte lijnen, aangepast aan wat in Europa kan.

Het zou dom zijn geen gebruik te maken van de kennis van Giant over efficiënt produceren, dus komen voor bepaalde onderdelen Taiwanezen ons helpen. Als het een succes wordt, kunnen we nog zo'n unit van 300 duizend fietsen bouwen. Het potentieel in Europa is groot genoeg en ik ben ervan overtuigd dat het kan. Het grote voordeel is dat we met niks kunnen beginnen.

'Ik fiets, racefiets en mountainbike. Nou ja, de laatste drie jaar eigenlijk niet meer, het golf-virus heeft me te pakken. Maar de fietsindustrie is een plezierige industrietak om voor te werken. Het is milieuvriendelijk, sportief, een leuk produkt.

'Vier tot zes keer per jaar ga ik naar Taiwan. Taiwanezen zijn lieve mensen, naïever dan Europeanen. Goede kerels om mee te werken, je kunt er goed mee praten en ze hebben een subtiel gevoel voor humor. Er is wel een cultuurverschil, maar onze denkwijze verschilt niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden