De symboliek van een overwinning

Het was de eerste Boston Marathon na de aanslag. Mebrahtom Keflezighi schreef de namen van de drie slachtoffers op zijn startnummer en ging er alleen vandoor. Toen gebeurde het onmogelijke.

AMSTERDAM - Een trotse immigrant won maandag de Boston Marathon, een jaar nadat twee gefrustreerde immigranten de beroemdste hardloopwedstrijd van Amerika in rouw hadden gestort met een verwoestende bomaanslag. Meb Keflezighi, geboren in Eritrea, werd in 2.08.37 uur de belichaming van veerkracht: van Amerika en van immigranten.


'De eindstreep is van ons', zei de Amerikaanse vice-president Joe Biden vorige week tijdens een emotionele herdenkingsdienst voor de drie doden en 260 gewonden van de bomaanslag. Hij verwees met zijn woorden naar de ravage die de gebroeders Tsjarnajev, immigranten van Tsjetsjeense afkomst, vorig jaar in het finishgebied aanrichtten.


Met zijn zege maakte Keflezighi de retoriek tastbaar. De 38-jarige atleet, die als 12-jarige jongen naar het land van de onbegrensde mogelijkheden kwam, spotte met alle voorspellingen. Een Amerikaanse overwinning leek onmogelijk. Boston is de laatste decennia een prooi voor Kenianen en Ethiopiërs. Keflezighi is de eerste Amerikaanse winnaar in 31 jaar.


Keflezighi was doordrongen van de symboliek van zijn zege. Met zijn ouders en negen broers en zussen ontvluchtte hij Eritrea tijdens de langdurige onafhankelijkheidsoorlog tegen buurland Ethiopië. Voordat de herderszoon begon aan zijn lange reis naar Amerika, die via Italië verliep, had hij nooit een auto gezien.

Kansen

In Boston wilde Keflezighi zijn dankbaarheid tonen voor de kansen die zijn familie in Amerika heeft gekregen. Verschillende broers en zussen hebben in de VS een universitaire scholing gekregen. Zelf kreeg hij dankzij de aanleg voor atletiek een sportbeurs aan de UCLA in Californië, waar hij zich vlot ontpopte tot een van de beste Amerikaanse langeafstandslopers.


In zijn twintigste marathon bleek Keflezighi over raadselachtige krachten te beschikken. Hij nam al vroeg in de wedstrijd een haast onverantwoord risico door er alleen vandoor te gaan: hij liep bijna de helft van de wedstrijd solo over het zwaarbeveiligde parcours.


Vroeg initiatief wordt op de marathon vaak bestraft, zoals onomstotelijk bleek in de vrouwenwedstrijd. De Amerikaanse Shalane Flanagan had ook de wens om te schitteren in de beladen 118de editie van de oudste Amerikaanse marathon. Zij voerde lange tijd een kopgroep aan, maar moest die inspanning bekopen. Ze eindigden als zesde, ruim drie minuten achter de Keniaanse Rita Jeptoo. Die pakte haar derde overwinning in een parcoursrecord van 2.18.57.


Veel scheelde het niet of Keflezighi was eveneens ten onder gegaan. In de slotkilometers slonk zijn voorsprong op de Keniaan Wilson Chebet snel. De drievoudig winnaar van de marathon van Amsterdam naderde tot zes seconden, hooguit 40 meter. De gewaagde poging van de Amerikaan leek in het zicht van de eindstreep te mislukken.

Huilend

Keflezighi hield stand. Hij versnelde in de laatste honderden meters en pakte de zege in een fiks persoonlijk record: 2.08.37. Hij zwaaide de laatste meters naar het publiek en viel na de finish huilend in de armen van de vorige Amerikaanse winnaar, Greg Meyer. Geëmotioneerd hoorde hij even later het Amerikaanse volkslied aan, met een lauwerkrans op de glimmende schedel.


'Dit is niet in woorden uit te drukken', zei hij in een eerste reactie. 'Dit overstijgt de marathon. Dit is voor Boston. Dit is voor de wereld. We zijn veerkrachtig.' Later onthulde Keflezighi dat hij de namen van de drie omgekomen slachtoffers van de bomaanslag met een zwarte stift op zijn startnummer had geschreven.


Na Keflezighi bereikten nog bijna 36 duizend lopers de eindstreep. Velen van hen waren met een duidelijk doel teruggekeerd naar Boston. Ze wilden een vuist maken tegen de terreur door de wedstrijd die ze vorig jaar niet konden uitlopen, alsnog te beëindigen. De marathon werd in 2013 stilgelegd toen twee snelkookpannen met spijkers tot ontploffing waren gebracht.


De vermeende dader, de 20-jarige Dzhokhar Tsarnajev, is in afwachting van zijn strafzaak. Hij kan de doodstraf krijgen. Zijn 26-jarige broer overleed enkele dagen na de aanslag in een vuurgevecht met de politie. De broers kwamen tussen 2002 en 2004 vanuit Rusland naar Amerika. Dzhokhar is sinds 2012 Amerikaans staatsburger.


Keflezighi kondigde na zijn zege aan dat hij graag contact komt met nabestaanden en andere slachtoffers van de aanslag. Hij begrijpt dat de marathon van Boston voor hem niet voorbij is. Hij maakt voorgoed deel uit van de rouw en de hoop die terreur op Amerikaans grondgebied onvermijdelijk losmaakt. Misschien is hij ervoor in de wieg gelegd. In zijn eigen taal betekent zijn voornaam Mebrahtom: 'Laat er licht zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden