voorwoordEditie over Droogte

De strijd tegen het water is nu een strijd tegen de droogte

Jean-Pierre Geelen.Beeld de Volkskrant

‘Droog hè? Nou, poeh.’ De kans dat u op straat zo een alledaags gesprekje opent, is niet zo groot. Toch zou dat weleens snel anders kunnen worden. Klagen over het weer zit immers diep verweven in de Nederlandse volksaard. Dat weer verandert, en daar valt over te klagen. 

Het is soms warmer, soms regent het pijpenstelen, maar over de gehele linie is het juist droger geworden. Met name de laatste drie jaar kwam dat aan het oppervlak, maar het probleem besluipt ons al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw.

De gemeten neerslagtekorten nemen op veel plaatsen toe. Vooral op de hogere zandgronden, zoals op de Veluwe en gebieden in Noord-Brabant, maar ook elders. Grasvelden vergelen, bomen laten hun verdorde bladeren vallen, bosbranden breken uit. Is dat erg? Jazeker. De verdroging levert problemen op voor de landbouw. Voor de huizen. Voor de natuur. Voor de biodiversiteit.

Maar het regent hier toch altijd, in dit Hollandse hondenweer? Ooit was dat misschien waar (hoewel ook een kwestie van perceptie), maar allang niet meer altijd en overal. Ja, het kan fors regenen. Harder en langer dan ooit zelfs, zoals op meer fronten in het weer de extremen toenemen. 

Voor de huidige droogte maakt dat niet veel uit. Regen die in grote stromen op het land klettert, wordt net zo snel weer afgevoerd via bodem, kaarsrechte vaarten, kanalen en rivieren. Dat is mede te danken aan de strijd tegen het water waardoor het grootste deel van dit land zich kon handhaven.

Denkend aan Holland zie je nog altijd brede rivieren traag door oneindig laagland gaan, maar het is wel jammer dat daar zoveel kostbaar water door verloren gaat.

De strijd tegen het water is nu een strijd tegen de droogte. Of beter: wat twee verschillende gevechten lijkt, is in wezen hetzelfde gevecht. Winnaar is degene die overtollig water weet op te slaan voor in droge tijden. Het vergt omschakelen en een ander denken. Gelukkig zijn er vele mogelijkheden, daar wordt volop over gedacht, mee geëxperimenteerd en uitgevoerd.

Dit voorjaar besloot de Volkskrant de droogte in te duiken. In een reeks verhalen kwamen de verschillende aspecten aan de orde, inclusief mogelijke en bestaande oplossingen. Een fascinerend thema, met vele inzichten, partijen, belangen en bestuurders. Daarnaast brengt de dataredactie van deze krant dagelijks online de droogte in kaart. Letterlijk: op de interactieve kaart kan een ieder zien hoe het gesteld is in zijn of haar regio. Zo blijkt hoe complex en gelaagd het thema is in een klein land met zoveel verschillende bodemtypes en gevarieerd gebruik: de duinstreken in het westen blijken veel natter dan de zandgronden in het oosten en zuiden.

We kunnen het moeilijk méér laten regenen. Wel kunnen we beter omgaan met het water, om de droogte te lijf te kunnen. De wetten van de natuur dwingen tot nadenken over beter en bewuster gebruik van water. De grootverbruikers in landbouw en industrie over hun productieprocessen, de particulier over tuintegels, zwembaden, douchen en autowassen.

Augustus 2020, Nederland zucht en zweet onder de langste hittegolf ooit. Neem een verfrissende duik in deze zee aan verhalen. Er is niets droog aan.

Lees meer over de droogte in Nederland

Column: ‘In de strijd tegen de droogte voelde ik nattigheid’
Nederland waterland verdroogt en als we niet snel iets doen kunnen we grote delen van Nederland als verloren beschouwen, stelt Jean Pierre Geelen. Oplossingen zijn er, maar winnen ze het van de belangen?

De ‘sluipmoordenaar’ die droogte heet
Het kan deze zomer regenen wat het wil, het droogteprobleem is er niet mee opgelost. Natuurbranden, zandstormen en kapotte dijken: hoe heeft het zover kunnen komen en wat kunnen we doen? De Volkskrant volgt deze zomer de droogte, op zoek naar de antwoorden.

Vitens-directeur: ‘We moeten regenwater langer vasthouden’
Directievoorzitter Jelle Hannema van het drinkwaterbedrijf Vitens zoekt structurele oplossingen voor het waterprobleem. ‘Water vasthouden is het devies.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden