De strijd om de waterstand is nodig voor het gaande houden en uitbreiden van levend, nog groeiend hoogveen

Aflevering 184: levend, nog groeiend hoogveen, waar vind je het nog? En hoe lang is het er nog?

Caspar loopt Beeld
Caspar looptBeeld

Het is een venig weertje - koud en nat - als ik met Herman Stevens een stukje de Engbertdijksvenen in loop. Gisteren zag Stevens hier nog vier adders, toen de zon voor het eerst dit jaar warm genoeg was, dat gaat vandaag niet lukken. Maar Stevens, actief lid van de plaatselijke afdeling van de Vereniging voor Veldbiologie, wil iets anders laten zien. In dit Natura 2000-gebied is aan de hand wat er in wel meer kleinere natuurgebieden aan de hand is: er zijn obstakels.

undefined

We lopen hier in Europese topnatuur, officieel althans. Hoogveen, veen op zandgrond, en vooral het stukje levend hoogveen, met de bijbehorende bijzondere plantjes en mossen verderop in het gebied. Levend, nog groeiend hoogveen, het bestaat nauwelijks nog. Om het gaande te houden en uit te breiden is een hoge grondwaterstand nodig in het hele gebied. En dat is een probleem. Want het veengebied is omgeven door akkers en weilanden, intensieve landbouw die juist een lage, onnatuurlijke waterstand vereist. En die waterstand wint.


De gevolgen zijn te zien in het veenbos. Bij een goede waterstand zouden de berken hier afsterven, maar dat gebeurt niet. Volgens Stevens was Staatsbosbeheer uit geldgebrek lange tijd ook niet in staat om de houtopslag te verwijderen. Nu wel.

undefined

De Engbertdijksvenen Beeld
De EngbertdijksvenenBeeld

Typisch Nederlands: het gebied heeft ook te lijden onder ammoniak uit de landbouw en Staatsbosbeheer krijgt dan geld om de symptomen te bestrijden.


De grens van het gebied. Ook een typisch Nederlands plaatje: aan de ene kant de topnatuur, twee meter verderop begint het raaigrasveld. Het plan is al jaren om een buffer te maken van extensieve landbouw, die een hogere waterstand kan hebben. Maar dat lukt dus maar niet. En als het hier al niet lukt, zegt Stevens, hoe moet het dan met die postzegels natuur die minder bescherming genieten?

undefined

Intussen blijft het hier bijzonder genoeg. Vanwege veenplantjes als eenarig wollegras, veenbes, zonnedauw en lavendelhei, vanwege de gladde slangen, de adders, de hagedissen, de heikikkers, de boomkikkers, vlinders, libellen, de vogels. Er broedt een paartje kraanvogels, dat ook.


Ik ga het vast allemaal nog een keer zien, als het weer wat minder venig is.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden