De straat op tegen 'acute lepenites'

'Risicodag' 1 mei begint om half acht in een nog stil Parijs bij een lelietjes-van-dalen-verkoper. Leden van de communistische partij staan op de Dag van de Arbeid traditiegetrouw met de tere witte bloemetjes langs de weg....

'Risicodag' - de term is van de politie die op elke straathoek paraat staat. Parijs ziet jaarlijks vijfhonderd demonstraties voorbij trekken. Maar vier op één dag maakt zelfs de politieprefect nerveus, zeker als ze zo brisant zijn als vandaag. De ochtend is voor het Front National van Le Pen. Richting Gare du Nord trekt de christelijke vakbond voorbij. De anarchisten houden het op oost-Parijs, en 's middags volgt de breedlinkse anti-FN-betoging naar de Place de la Bastille. Uiteindelijk rekent de politie dertig mensen in, onder wie 'enkele extremisten'. Wegens verboden wapenbezit, geweld en racisme.

Vroeg in de ochtend staat Jean Moreau voor het Louvre met een geel-wit-blauwe sjerp om zijn buik. Hij is raadslid voor het Front National in Lille, zegt dat Le Pen 'Frankrijk zal doen herleven'. In een vorig leven heette hij als worstelaar 'de beul van Béthune'. Jean Moreau kust de jongste dochter van Le Pen, Marine. 'Dit zijn geen nazi's maar patriotten', zegt Marine voor vele tv-camera's. De eerste spreekkoren weerklinken. 'Le Pen in het Elysée, Chirac in de Santé!'

De optocht trekt langs het gouden beeld van Jeanne d'Arc tegenover het Louvre. Jean-Marie Le Pen legt er als elk jaar een krans. Even later liggen er bloemen van afdelingen uit Henegouwen, Moselle, Rhône-Alpes, Midi-Pyrenées. Het Front National heeft Jeanne d'Arc, schutspatrones van Frankrijk, in hergebruik genomen. Jeanne gooide er immers al in de Middeleeuwen 'buitenlanders' uit, memoreert Le Pen later in zijn slotrede.

De stoet trekt verder, langs een balkon waarover een beschreven laken hangt. 'Alle mensen zijn vrij en gelijk geboren', staat erop. Boegeroep en gefluit van de stoet.

Een groepje mannen gewapend met stokbroden en alpinopetten zingt oud-Franse liederen. Een mevrouw verkoopt plastic aanstekers met 'vive le roi' erop. Een anonieme arts die helemaal uit Nice is gekomen, zegt dat de stemming hem beangstigt. 'Dit is het gevoel van de jaren dertig, we gaan een burgeroorlog tegemoet.' Toch zal hij zondag in de tweede ronde zondag op Le Pen stemmen.

's Middags is het de beurt aan links, dat de getallen-krachtmeting glansrijk wint. Zeshonderdduizend in Parijs, bijna een miljoen in de provincie, tegen geschat vijftienduizend voor het Front National.

Het Front houdt zijn eigen aanhang op honderdduizend, maar de demonstratie wekt de indruk vooral uit oude getrouwen te bestaan. Dat stemt overeen met de eerste verkiezingsronde, die minder een eclatante overwinning was van Le Pen, dan een grootscheepse verkruimeling van links.

De straat opgaan voor de goede zaak, dat is waar Frankrijk - van uiterst links tot extreem-rechts - tot in zijn tenen van geniet. Alles wijst erop dat 'les deux France' (de twee Frankrijken) als vanouds tegenover elkaar staan. Republiek tegen katholiek, Parijs tegen provincie, kosmopoliet tegen nationalist. De Marseillaise wordt in beide kampen even hard gezongen.

Links loopt zijn traditionele route, van de Place de la République, via Bastille naar Nation, namen die galmen als de revolutie zelf. Le Pen had langs Jeanne d'Arc naar de Place de la Concorde willen marcheren. Daar werd in 1793 de koning vermoord. Het mag niet van de politie, vanwege de aanpalende Amerikaanse ambassade. Risico-object.

De linkse betoging is zo groot, dat er geen beweging in te krijgen valt. Geen afgepaste groepen uit de Franse regio's. Maar vaders met kinderen op de nek, trommelende jongeren, burgers uit alle hoeken van het voormalige koloniale rijk.

Een goudomlijst schilderij spoort de omgeving aan 'stinkend' (= Chirac) te stemmen. De creativiteit doet denken aan mei '68. Iemand loopt met een kartonnen bord. 'Is het erg dokter? Ik vrees voor acute lepenitis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden