De stervende zwaan wekt irritatie

Arjen Robben is in topvorm, oppermachtig. Verdedigers zijn bang voor hem. Maar wereldwijd klinkt de ergernis over zijn schwalbes. Uit jaloezie? Of is de kritiek terecht?

RIO DE JANEIRO/FORTALEZA - Na de zweefduik van Robin van Persie was daar de valduik van Arjen Robben. Opnieuw houdt een Nederlandse aanvaller de internationale gemoederen bezig, met in Robbens geval een kortstondige hype op sociale media, als toegift van bewondering, als teken van spot of motie van afkeuring.


Robben als ballerina, Robben als duiker in een zwembad, als Orca die na zijn wenteling door de lucht tevreden op het water ploft. Foto's genoeg, van handige mediavolgers. Robben als zwaluw. Ja, het léék op een schwalbe, de duik waarmee hij in blessuretijd van de achtste finale tegen Mexico de beslissende strafschop uitlokte. Kijk naar al die foto's en beelden, met de armen overdreven in de lucht. Alsof hij geraakt is door een schot hagel, de mond ver open, schreeuwend. Terwijl hij slechts een tikje kreeg.


Maar je ziet ook dat hij over het uitgestoken been van Marquez valt. In feite is zo'n uitgestoken been ideaal voor de slimme aanvaller. Hij haakt zijn voet bijvoorbeeld achter dat been en struikelt. Is het dan een strafschop? Ja. Of toch niet? Het is moeilijk te zien voor een scheidsrechter.


Robben heeft de schijn tegen. De man in de toiletruimte van een restaurant in Fortaleza hoort de naam Robben. Hij draait zich om en duikt naar voren, een fopduik simulerend. 'Boe', zegt hij. Robben had eens de reputatie van een komediant in het strafschopgebied. Al in Engeland, tien jaar geleden bij Chelsea, werd hij tijdens uitwedstrijden vrijwel voortdurend uitgefloten. Ze houden niet van duikers in Engeland. Robben heeft duidelijk geminderd, de laatste jaren, ook omdat hij rijper is, door schade en schande wijs geworden. Hij heeft bovendien macht. Wie stopt hem af? Hij lachte al voor de wedstrijd. Hij is in topvorm en heeft geen bedrog nodig om beter te zijn.


Op de Braziliaanse tv zijn telkens schitterende animaties te zien. Dan loopt de presentator een denkbeeldig veld op en praat hij met enigszins op de topspelers gelijkende figuren over bepaalde situaties. Zondag spreekt hij op bestraffende toon tot het alter ego van routinier Rafael Marquez, de man van de fatale overtreding. Robben is bijna op de achterlijn. Laat hem dan toch. Wat kan hij uitrichten?


Hoewel? Robben voelt zich oppermachtig. Het is al bijzonder dat hij de bal binnenhoudt, op de rechterflank, met de buitenkant van zijn linkervoet. De verdedigers van Mexico zijn zichtbaar bang voor hem.


In de eerste helft had hij bovendien al een strafschop moeten krijgen, toen eerst Moreno en later Marquez hem vloerden. Zou de scheidsrechter daarop opmerkzaam zijn gemaakt, via beelden, of via een bode uit de kleedkamer van Oranje?


Even voor dat moment in de eerste helft laat Robben zich knullig vallen tijdens een ogenschijnlijk heilloze solo. Naderhand verontschuldigt hij zich, omdat eerlijkheid volgens hem het langst duurt. Juist hierover ontstaat commotie. Buitenlandse media hebben zijn uitspraak verkeerd begrepen en denken dat hij bedoelde dat hij zich liet vallen in blessuretijd, voor de beslissende strafschop.


De KNVB geeft inderhaast een verklaring uit om het misverstand te ontzenuwen. Robben zelf licht de situatie nog toe, op een internationale persconferentie: 'Ik ben in de eerste helft een keer naar de grond gegaan toen ik niet werd geraakt. Dat was een stomme actie, maar die had geen resultaat op de wedstrijd. Verder waren er twee penaltysituaties. Daarvan heb ik er een gekregen.'


De aanvaller is tegenwoordig nochtans verdacht. Diego Costa van Spanje gaat op de voet van De Vrij staan, die glijdt en hem meeneemt. Strafschop. Er is contact, zegt menig voetbalverslaggever, bij menige situatie. Maar contact is niet verboden in voetbal. Het gaat om de overtreding. Die is vaak moeilijk te zien.


De aanvaller doet zijn best om eventueel bedrog te laten ogen als echt. De verdediger moet leren situaties beter in te schatten: glijden of niet? Ingrijpen of niet? Meelopen, afwachten, bezien of een collega de situatie kan oplossen? En de scheidsrechter is in zekere zin een arme drommel, omdat hij moet inschatten of iets een overtreding is of niet, in situaties die zelfs bij het gebruik van beelden eeuwige discussie opleveren.


Robben ging dus voor zijn strafschopkans. Marquez had zijn been moeten inhouden, maar hij reageerde impulsief. Robben viel gemakkelijk. Ook hij reageerde impulsief. Scheidsrechter Proenca gaf een strafschop. Ook dat was een impulsief besluit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden