De stemmetjeswijzer

Wie: Michaël ReijengaFunctie: Mede-eigenaar / Directeur van stemmenbureau Inter VoiceErvaring: ‘Dubben, bouncen en voice casten.’..

Boven, onder de hanenbalken aan het plafond bij de bookers van stemmenbureau Inter Voice, zit mede-eigenaar/directeur Michaël Reijenga (33).

1. Wat doen de bookers?

a. De boekingen.

b. De boekhouding.

c. De boeken met teksten klaarmaken.

2. Het treft, volgens Reijenga zit op dit moment net iemand in te spreken in:

a. de glazen doos.

b. de spreekcel.

c. het auditorium.

Dat gebeurt twee verdiepingen lager, in één van de beide geluidsstudio’s. Aan de ene kant van het glas is een technicus in de weer (knoppen, schuifjes, metertjes), aan de andere kant doet iemand auditie.

3. De technicus wil beginnen: ‘Zullen we hem

a ‘van de top oppakken?’

b. ‘vanaf nul oppakken?’

c. ‘van de bovenlijn oppakken?’

Mevrouw is op haar gemak gesteld: ‘Probeer melodisch melodieus te lezen, let op de klemtonen, neem pauzes. Kruip in de huid van de copywriter.’

Na een leesfout wordt het geluid even teruggezet en de auditante gevraagd hardop met zichzelf mee te lezen. Precies op het goede moment gaat de microfoon weer open,

4. het zogenoemde:

a. oppikken.

b. inprikken.

c. inpikken.

‘Xyzal is een antihistaminicum dat te gebruiken is bij kinderen vanaf zes jaar...’ Nu komt het er foutloos uit; de technicus steekt zijn duim op.

5. Hoe noem je degene achter het glas?

a. Een reader.

b. Een stem.

c. Een lector.

6. En hoe luidt de Amerikaanse benaming die hier maar niet in zwang wil komen?

a. een voice talent.

b. een voice master.

c. een voice male (of female).

Reijenga luistert goedkeurend. ‘Het zijn van een goede stem of het hebben van een muzikaal gevoel zijn van dezelfde orde van grootte’, vertelt hij.

Zelf was hij nieuwslezer voor onder meer Sky Radio, Radio 538 en Classic FM toen hij wat meer met zijn stem wilde gaan doen. Zo begon het: met het maken en opsturen van cassettebandjes. Dat was negen jaar geleden. Op dit moment behoort Reijenga’s bedrijf met meer dan 1250 stemmen in 52 talen tot de top-5 van stemmenbureaus in Europa.

Hij is begonnen met het casten van voornamelijk mooi klinkende stemmen, maar de afgelopen jaren zijn de gevraagde stemmen karakteristieker geworden, ‘van de standaard voice-over naar echte mensen’. Zelf spreekt Reijenga nog maar heel incidenteel in: alleen voor de Nederlandse Daihatsu-commercials.

7. Vanmorgen nog kreeg hij een aanvraag voor een typische Brabantse vrouwenstem, ‘die ook een stukje

a. op camera moet doen’.

b. on the bridge moet doen’.

c. voor het beeld moet doen’.

8. Dus moet er ook gecast worden

a. ‘op acting.’

b. ‘op clip.’

c. ‘op look’.

Bij de voice casting worden stemmen getest op tekstinzicht, redactionele vaardigheden en regisseerbaarheid.

De stemmen worden gecategoriseerd op eigenschappen als donker, vertrouwenwekkend, autoritair, middle of the road et cetera. Niet in de laatste plaats speelt de ‘breedte’ van de stem een rol. Vaak kan een stem ook typetjes – er zijn er die zestig verschillende cartoon characters inspreken. Even typerend voor het vak is het fenomeen van de Onbekende Bekende Nederlander: de stem van KPN voicemail bijvoorbeeld. Stemmen voor (teken)films, documentaires, commercials, telefoniesystemen, schoonmaakrobots, speelgoed, detectie- en navigatiesystemen: ze komen allemaal hier vandaan.

Veel acteurs vinden het leuk om voor Inter Voice te werken, zegt Reijenga. Niet eens zozeer om de verdiensten, maar omdat het prettig, anoniem werk is.

Soms komen de klanten met een duidelijke briefing, soms vragen ze om advies. Reijenga: ‘Zo’n briefing kan ongeveer luiden: het moet een jong iemand zijn die toch autoritair overkomt, wervend en serieus, maar wel met humor.’

Gevraagd of niet, bij Inter Voice geven ze ook altijd even aan wat ze zelf denken dat goed zou werken. ‘En dan wil het wel eens voorkomen dat een stemkeuze een heel andere kant opgaat.’

Collega Hans, in de tweede studio, maakt van een auditie juist een compilatie, die bestaat uit de onderdelen documentaires, commercials, characters, telefonieteksten en televisieprogramma’s. Eerst delete hij de bijgeluiden, daarna begint het bouncen.

9. Bouncen, Hans?

a. ‘Ja, geluidseffecten toevoegen.’

b. ‘Ja, van verschillende stukjes één sound file maken.’

c. ‘Ja, terugkoppelen.’

10. Als even later het woord ‘dubben’ valt, praten Hans en Michaël over:

a. het beoordelen van één of meer stemmen.

b. het van nieuwe stemmen voorzien van een film.

c. de keus van de broodjes in de pauze.

‘Een van de meest herkenbare symbolen van de Griekse kunstzinnige ontwikkeling was de gracieuze architectuur, vooral de elegante zuilen en driehoekige gebeeldhouwde timpanen van de drie architectonische orden’, laat de auditante op de achtergrond weten. Daarna geeft ze nog een perfecte Alfred J. Kwak ten beste.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden