De stem bij het schilderij

De Volkskrant test of proeft op onregelmatige basis. Van lentewijn tot fietsroutes tot vleesvervangers. Vandaag de Soundtrack bij de tentoonstelling Spaanse Meesters in de Hermitage door DJ Von Rosenthal de la Vegaz.

Beeld .

Twee close-up portretten van Pedro de Moya: een jongen en een meisje, trots en gewoon tegelijk, zoals ze alleen in de Spaanse Gouden Eeuw geschilderd konden worden. Je kijkt ernaar en ineens klopt het totaal om er de melancholische vrouwenstemmen bij te horen van Manuel de Falla's Nana. Sereen en met een tristesse die meer liefdevol is dan verdrietig.

Van begrip naar gevoel
Er was een tijd dat kunst zo rationeel mogelijk tot je genomen diende te worden. Musea waren etalages van de categorische verzameldrang en onderzoekende geest van de mens, kunst diende te worden begrepen in stromingen, stijlen, het doel was kennis en begrip, misschien wel gewoon: grip. Dat een goed deel van de kunst uit de geschiedenis daaraan ontsnapt, uit je handen glipt zodra je het beet wilt pakken, je hoofd weigert binnen te treden via de linkerhersenhelft en alleen via de emotionele registers sijpelt - dat kreeg voor het gemak even wat minder aandacht.

Tentoonstellingen zijn al een poos sensitiever, makers dragen perspectieven aan en geregeld krijgt de oorspronkelijke functie van schilderijen - om bij te bidden, om mee te lijden met Christus, om de liefde te eren of de grootsheid van de natie - weer ruim licht.

Meeslepende beleving
Aan die belevingsvariant voegt de Hermitage nu een trede toe: een soundtrack bij de tentoonstelling Spaanse Meesters. Hoezo was dit nog niet eerder bedacht? (Of nou ja, vast wel érgens, maar ik ben het nog niet eerder tegengekomen. Behalve dan bij de tentoonstelling David Bowie Is... in Victoria and Albert Museum maar dat telt niet echt omdat het onderwerp een zanger was) In de Hermitage krijgen we de Spaanse meesters opgedist volgens de verzamelwoede van Russische tsaren: een nogal arbitraire staalkaart van de Spaanse furie in verf. Kleurrijk, soms goed en vaak meeslepend. Spaanse kunst is dwingende kunst: kunst die eist om je in te leven. Wil je daarvan genieten, dan kies je voor meebewegen, niet voor distantie.

Spaanse Meesters in de Hermitage. Beeld .

Meezoeven

Peter Roosendaal, pr-man en dj onder de naam Von Rosenthal de la Vegaz, voelde dat aan zonder het nog verder aan te dikken. Geen Ibiza-sound of clubdeuntjes, geen deinende golven of ritmisch hoofdschudden in zijn soundtrack. Roosendaal liet zich inspireren door de muziek van de afgelopen eeuw: gedragen mannengezangen bij spirituele schilderijen, beheerste blaasinstrumenten bij militaire objecten, en bij Zurbarán, de meester van de vereenvoudigde drama: de dreigende gitaar met cello van Pedro Soler en Gaspar Claus' Insomnio Mineral. Muziek is gevoel, en zo wil Roosendaal ook dat we absorberen.

Hier en daar botst het met de sfeer van de kunst; zo zijn bij de afschuwelijke prenten van Goya, Los desastres de la guerra (1810-1815), de dialoog tussen orkest en gitaar van Federico Moreno Torroba te opgewekt - misschien is bij de beelden stilte ook wel het enige geluid dat past. De tentoonstelling zoeft door de geschiedenis en Roosendaal zoeft mee, wat bij muziek toch beter werkt dan bij schilderijen. Bij de alledaagse schilderijen uit de 19de eeuw laat Roosendaal ons de mooie Capricho Arabe horen van Francisco Tárrega, we krijgen Joaquín Rodrigo en paco de Lucia, en bij ieder muziekstuk heb je het gevoel dat Roosendaal ons leidt, maar niet dwingt. De rest van het werk doen de schilderijen. Laat het maar binnenkomen.

De soundtrack bij de tentoonstelling Spaanse Meesters is gratis bij een ticket voor de tentoonstelling.

Grillig en onvolkomen

Lees hier de recensie over de tentoonstelling Spaanse Meesters van Stefan Kuiper.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden