Column

'De staat moet de Postbank heroprichten als enige systeembank'

De droom dat bankieren geen taak voor de staat is, ligt aan diggelen, schrijft Peter de Waard. Daarom zou de oude postbank opnieuw moeten worden opgericht als enige systeembank. 'Om voor altijd in handen van de staat te blijven.'

De oude Postgiro kende geen debetrente. Rood staan hoorde niet. Wie in de jaren tachtig door John Cleese in de houdgreep werd genomen met de vraag naar 'giroblauw' wist waar hij aan toe was.

De Postgiro deed niet gek. Het was een pretentieloze staatsbank die, in tegenstelling tot de andere particuliere banken in die tijd (Rabo, ABN, Amro, NMB, VSB), geen eigen kantoren had. De Postgiro introduceerde als eerste thuisbankieren, maar klanten konden ook terecht op de postkantoren. De Postbank bood op spaarrekeningen veelal de hoogste rente. En dankzij giroblauw konden betalingen in het pre-internettijdperk gemakkelijk in een gratis enveloppe worden gedaan.

Innovatie
Op het gebied van innovatie liep de Postbank niet achter. Met girobetaalkaarten en een giromaatpas kon als eerste wereldwijd geld worden opgenomen. En met de chipper en girotel was de Postbank een luis in de pels van het particuliere bankwezen. Acht miljoen Nederlanders hielden een giroblauwrekening aan. Toen de Postgiro eens in de zomer koeltassen cadeau deed, was het strand ermee bezaaid.

De staatsbank boerde goed, net als de particuliere banken. Er was sprake van gezonde concurrentie. Als het betalingsverkeer zou instorten was er nog altijd de Postgiro. Maar dat mocht niet zo blijven. De Postgiro werd de Postbank. Uiteindelijk werd die als tafelzilver de deur uitgedaan. Na de fusie met de NMB ging de Postbank op in de ING-mammoet, wat ook de andere banken noopte te fuseren. Er werd niet meer geconcurreerd om het aantal klanten maar om de winst. Na 2008 ging het fout. DSB ging failliet, ABN Amro, Fortis en ING kregen staatssteun en de Rabobank belandde in een schandaal.

 
Toen de Postgiro eens in de zomer koeltassen cadeau deed, was het strand ermee bezaaid.

Tafelzilver
Het tafelzilver is weer terug - stukken duurder dan waarvoor het eind jaren tachtig en begin 1990 is verkocht. Het is gek dat de Tweede Kamer en minister Dijsselbloem niet met enige nostalgie terugdenken aan de ideale situatie van toen. Nu moet het tafelzilver weer worden verkocht, met het risico dat het over enige decennia weer moet worden teruggekocht als een liberaliseringsgolf voor een nieuwe periode van ongebreidelde hebzucht zorgt. De les die zou moeten zijn geleerd, is dat een staatsbank ervoor moet zorgen dat in crisistijd het primaire betalingsverkeer is gegarandeerd: het overmaken van het salaris, het pinnen en het betalen van rekeningen. De rest van de banken kan dan gewoon failliet gaan, zoals bij een particulier bedrijf hoort.

De droom dat bankieren geen overheidstaak is, ligt aan diggelen. De staat mag ABN Amro en SNS best weer privatiseren, maar niet zonder dat de rekeninghouders te kennen is gegeven dat ze ook een alternatief hebben bij een staatsbank.

Eerst moet de Postbank worden heropgericht als enige systeembank, om voor altijd in handen van de staat te blijven. 1 juli 2014 lijkt een mooie datum. Dan maakt John Cleese zijn comeback met Monty Python.

Peter de Waard is redacteur economie, hij schrijft dagelijks een column in de Volkskrant.
Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

 
De droom dat bankieren geen overheidstaak is, ligt aan diggelen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden