De spelerscarrousel ligt stil

Ronaldo levert vrijwillig salaris in, Ajax doet geen aankopen en Manchester United vindt 30 miljoen ineens wel heel veel geld....

Even tijd? 'Tuurlijk. De markt ligt toch stil, hè. Er gebeurt weinig', zegt Karel Jansen, één van de directeuren van Sport Promotion.

De carrousel van het voetbal, die doorgaans in de zomer zo lustig draait, is onder invloed van een krimpende economie nagenoeg tot stilstand gekomen. Een rondgang langs de zaakwaarnemers leert dat velen momenteel werkloos op kantoor zitten. In de kas van Globall Players Agence zit volgens directeur Gijs de Ruijter weliswaar 'genoeg reserve', maar mochten nog twee van deze zomers volgen dan wordt het 'wel heel vervelend'.

'Best mogelijk dat nu al enkele kleine bureaus zullen verdwijnen', zegt Henk van Ginkel, mede-directeur van World Soccer Consult.

'Als je als zaakwaarnemer voornamelijk in de eerste divisie werkt, heb je het nu benauwd', aldus Piet Buter, werkzaam voor Grand Stand voetbal.

'Wij hebben ons bureau ondergebracht bij een firma die ook andere dingen doet dan puur voetbalzaken. Dat hebben we bewust gedaan. Je moet er altijd rekening mee houden dat jouw branche ook een keer in een dip kan raken', zegt Van Ginkel.

In een poging de actuele crisis in het internationale voetbal te analyseren, wijzen nagenoeg alle zaakwaarnemers naar de 'verliezen' op de televisie-markt. Nadat eerder in Nederland al duidelijk was geworden dat de tv-rechten minder waard zijn dan veel clubs veronderstelden, zijn recent ook clubs in Italië, Duitsland en Engeland opgeschrikt door slinkende inkomsten uit tv-contracten. Het gevolg is dat Arsenal niet klakkeloos Van Bommel kan kopen en Real Madrid de jacht op Chivu voorlopig heeft moeten staken.

In Duitsland ging media-tycoon Leo Kirch, die de Bundesliga aanvankelijk astronomische bedragen voorspiegelde, failliet. In Engeland verkeert de voorheen kwistig met ponden strooiende zender ITV in financiële problemen. De rooskleurige perspectieven waarmee nog maar kort geleden pay per view (betalen per wedstrijd) werd geïntroduceerd, zijn vooralsnog uitgemond in een schuldenpost van tientallen miljoenen euro's.

Van Ginkel: 'Tot voor kort dachten veel clubs: ach, de televisie-contracten lopen nog wel een paar jaar door, dus het geld komt wel binnen. Ze gaven het uit voordat het binnen was. Dat leidde tot een levendige transfermarkt.'

De Ruijter: 'Nu beseffen clubs dat de toekomst onzeker is en zijn ze voorzichtiger. Eerst maar eens kijken wat er binnenkomt, dan de schulden wegwerken, en heel misschien, als er dan nog wat geld over is, dat er nog een speler kan worden gekocht.'

Een niet te onderschatten factor is ook de invoering van de euro geweest, vermoedt Kees Vos, wiens adviesbureau MT & V Sport International sinds twee jaar op de voetbalmarkt opereert. 'Door de komst van de euro is er veel minder geld beschikbaar in Zuid-Europa, waar een groot aantal transfers met zwart geld is afgehandeld. Dat is toch de smeerolie van die maatschappij geweest.'

Van Ginkel: 'Laatst was ik bij AC Milan. Sommigen spelers die ze willen laten vertrekken, wordt zelfs een schadevergoeding aangeboden. Dat was vroeger ondenkbaar.'

De pijn wordt echter niet zozeer gevoeld aan de top als wel in de lagere echelons. 'Met of zonder grote aankoop, Manchester United heeft komend seizoen gewoon weer een topelftal', zegt Van Ginkel.

Buter: 'TV-gelden zijn voor grote clubs wel belangrijk, maar het is geen kwestie van leven of dood. Op grond van historie en naam zullen die clubs altijd sponsorgeld binnen krijgen. De teruglopende tv-inkomsten hebben verhoudingsgewijs een veel groter effect op de kleine clubs.' Hulp van derden hoeven die kleine clubs niet te verwachten, vermoedt Vos.

De Ruijter: 'Je ziet nu toch ook dat enkele clubs moeten worden geholpen door de gemeente. Dat zegt genoeg.'

Iedereen in het voetbal beseft dat het 'te gek' is geweest, beweert Karel Jansen, maar de vraag is wie als eerste bereid is een stap terug te doen. Volgens hem, en veel van zijn collega's, hebben de clubs de meeste moeite zich aan te passen aan de nieuwe orde. `Spelers zijn reëler. Die beseffen dat de bomen niet meer tot in de hemel groeien en zijn bereid een deel van hun salaris in te leveren', aldus Jansen.

'Ik bespreek met mijn spelers de economische situatie en dan stel je samen vast dat er een beetje water bij de wijn moet', zegt De Ruijter.

'Clubs houden te veel vast aan de oude bedragen waardoor de handel stagneert', meent Jansen.

'Vitesse en Ajax onderhandelden weken over Sikora. Er zat ongeveer anderhalf miljoen tussen vraag en aanbod. Vroeger zou dat zijn opgelost, nu loopt het stuk', zegt De Ruijter.

Onlangs had De Ruijter nog contact met Engelse collega's. Zij hielden eenzelfde verhaal: slow business! Allen denken dat het wachten is op een stevige impuls - een transfer die een kettingreactie op gang brengt. Maar de tijd dringt. Manchester United betaalde een jaar geleden bijna achteloos in totaal 70 miljoen euro voor Veron en Van Nistelrooij, maar hikt nu al weken tegen de gevraagde 30 miljoen voor verdediger Rio Ferdinand aan. Op 31 augustus sluit de transfermarkt.

'Het is wachten op één grote transfer met impact op Europa. Dan ontstaat een sneeuwbaleffect. Club A verkoopt een speler aan club B en meteen staat club C voor de deur om zaken te doen, waardoor club D niet kan achterblijven', zegt Jansen.

De Ruijter: 'Er zit geen logica meer in het systeem. Vroeger kocht een club een speler en twee jaar later werd diezelfde speler voor het dubbele bedrag doorverkocht. Nu is het hoogst onzeker of een club winst maakt op een speler.'

Buter: 'Ik voorzie dat steeds meer clubs hun toevlucht zullen zoeken tot het opleiden van eigen talent. Die transfersommen zijn voorlopig alleen door de absolute top te betalen.'

Alle sombere economische voorspellingen ten spijt zal de carrousel vroeg of laat echter weer gaan draaien, voorspellen de zaakwaarnemers. Jansen en Van Ginkel wijzen erop dat voetbal een uitzonderlijke bedrijfstak is waar emoties zwaarder wegen dan kille, zakelijke afwegingen. 'Nu heeft Manchester United niks gekocht, maar als straks na tien wedstrijden de resultaten tegenvallen gaat de portemonnee écht wel open', zegt Van Ginkel.

'De recessie zal nog zeker een jaar doorlopen. Maar geen enkele trend in het voetbal houdt lang aan. Er zal vanzelf weer beweging ontstaan', aldus Jansen.

'Maar het kan best een paar jaar duren. Tekorten van vier à vijf miljoen euro zoals enkele Nederlandse clubs die hebben, poets je niet zo maar even weg', verklaart De Ruijter.

'Een voetbalclub is net een circus. Het publiek wil eens in de zoveel tijd nieuwe artiesten zien. Die eis kan geen bestuurder negeren', zegt Van Ginkel.

Zij zijn niet bang voor de toekomst. Ook déze zomer zijn ze doorgekomen. De Ruijter heeft al zijn spelers van wie het contract afliep aan een nieuwe verbintenis kunnen helpen, Vos heeft Michel Kreek bij AEK Athene ondergebracht, Buter wist doelman Postma van De Graafschap naar Aston Villa te brengen, Van Ginkel benadrukt niet afhankelijk te zijn van die ene klapper van Jaap Stam, en Jansen verwacht uiteindelijk Van Bommel (PSV) of Emerton (Feyenoord) toch naar Engeland te kunnen transfereren.

Het is hooguit een kwestie van iets meer geduld hebben en iets creatiever opereren, meent Kees Vos: 'Tal van makelaars hebben zich de laatste jaren in slaap laten sussen door het gunstige klimaat. Types die graag een partijtje golfen en bij terugkomst op kantoor even kijken of er een fax van een club ligt. Die tijd is voorbij. Je moet nu zelf bellen. Daar gaat veel tijd in zitten, zonder dat je meteen wat verdient, maar op den duur werpt het toch z'n vruchten af.'

Van Ginkel: 'Misschien is het wel gezond dat het kaf een keer van het koren wordt gescheiden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden