De SP ontmoet de remmende voorsprong

In deze tijd van crisis gaan andere partijen aan de haal met een kroonjuweeltje van de SP: kritiek op het neoliberalisme.

Het was, volgens congresvoorzitter Riet de Wit (de socialistische wethouder uit Heerlen) een samenkomst van ‘strijd en optimisme’. ‘Laat de rijken de crisis betalen’, was volgens haar veruit de mooiste leus die ze hoorde. ‘Al is het wel een oude.’

De socialisten worstelen met de wet van de remmende voorsprong, bleek zaterdag tijdens het congres van de SP in het Nieuwe Luxor Theater in Rotterdam. Want de SP ageerde altijd al tegen het nu alom verfoeide neoliberalisme.

Ik, jij, wij

‘Ik, jij, wij’, is de leus waarmee de partij de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in gaat. ‘Ja, wij zijn er klaar voor!’

Maar de socialisten staan eigenlijk al decennia te trappelen. Zij waren de eerste en enige politieke partij, roepen de sprekers in koor, die al in de jaren negentig het neoliberalisme afkeurde. Nu, in tijden van economische crisis, gaat vrijwel elke politieke partij ervandoor met dat kroonjuweeltje.

Minder bescheiden

‘Er is een kloof tussen gelijk hebben en gelijk krijgen’, stelde afdelingsvoorzitter Ineke Palm uit Rotterdam. ‘Inderdaad’, antwoordde voorzitter Agnes Kant van de Tweede-Kamerfractie. ‘We hebben ons gelijk onvoldoende naar voren gebracht. Er is alle reden tot wat minder bescheidenheid.’

De SP staat er, na jaren groei, niet florissant voor. De partij verloor vierduizend leden en blijft maar dalen in de peilingen. Vorige week stond de SP (nu met 25 zetels de grootste oppositiepartij) volgens de Politieke Barometer van NOVA/Synovate op 12 zetels.

Scherpte

Volgens Patrick Zoomermeijer van de afdeling Zaanstreek moet de SP haar ‘scherpte terugkrijgen’ als anti-establishmentpartij. ‘Waar nu anderen onterecht mee aan de haal gaan’, zei hij verwijzend naar de PVV van Wilders. De socialisten proberen volgens hem te veel andere partijen te overtuigen, waardoor de SP onderdeel dreigt te worden van ‘de gevestigde orde.’

Waarom, is zijn vraag, steunde het partijbestuur afgelopen september niet de omsingelactie bij De Nederlandsche Bank? ‘Laat de rijken de crisis betalen’, was de actieleus. ‘Is toch niks mis mee, voor socialisten?’

Marijnissen

Volgens partijvoorzitter Jan Marijnissen wel. De actie was wat hem betreft gebaseerd op een smalle basis. ‘Wij zijn geen zelfgenoegzame partij die ons eigen gelijk predikt. Wij zijn tegen sektarisme.’ En regeren, hield hij Zoomermeijer voor, kan de SP nu eenmaal niet alleen in coalitieland Nederland.

Samenwerken doen de socialisten liefst met de PvdA, zei Kant die voor het eerst het congres toesprak. In 2008 nam zij het fractieleiderschap van Marijnissen over. En wil de buitenwacht haar rol nogal eens bekritiseren, de ongeveer 1.200 congresgangers sloten haar eensgezind en zonder gemor in de armen. ‘Agnes! Agnes!’

Hoop op verandering

Maar ze zit wel mooi in haar maag met de wet van de remmende voorsprong, gaf ze toe. ‘Het neoliberalisme heeft gefaald’, zei ze. En dat moet de partij komende tijd steviger uitdragen. ‘Wij zijn de hoop op verandering.’ Kant benadrukte daarbij de verschillen tussen de SP en de andere partijen. ‘D66 van de rasrechtse Alexander Pechtold behoort tot de liberale familie van de VVD en de PVV.’

En ze nam stelling tegen de PVV van Wilders. ‘Hij is voor bezuinigingen op kinderbijslag. Tegen inkomensafhankelijke ziektekostenpremies. Voor afschaffen van de ontwikkelingshulp aan de allerarmsten in de wereld. En tegen elke aanpak van de hypotheekrenteaftrek. De Partij Voor de Villa’s.’

Zondebokken

Wilders zoekt volgens Kant ‘zondebokken’. ‘De SP zoekt oplossingen. De PVV is de partij van hekel en haat, de SP van hoop en verandering.’ Haar oplossing: regeren. De oproep richting de PvdA: ‘Laten we samen werken aan de wederopbouw van dit land. Laten we een alternatief bieden voor weer een rechtse regering.’

Agnes Kant (Martijn Beekman / de Volkskrant)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.